RSS Feed

Żołądek – funkcja, choroby zagrożenia

Posted on

Żołądek jest jednym z ważniejszych organów ludzkiego organizmu. Charakterystyczną cechą żołądka jest zmienność jego kształtu i położenia, które możemy określić jedynie z grubsza. Od góry żołądek jest połączony tzw. wpustem z przełykiem, a w dolnej części łączy się tzw. odźwiernikiem z dwunastnicą. Wpust jest silnie umięśniony, dzięki czemu treść pokarmowa nie przesuwa się z powrotem do przełyku.

Obok żołądka znajduje się dwunastnica. Dwunastnica jest narządem leżącym pozaotrzewnowo, w którym zachodzi kolejny etap trawienia i absorpcji składników pokarmowych. Zawartość dwunastnicy ma odczyn zasadowy. U człowieka jest narządem wychodzącym z żołądka, stanowi pierwszy odcinek jelita cienkiego. Do dwunastnicy uchodzi przewód żółciowy wspólny i przewód trzustkowy w miejscu zwanym brodawką Vatera. Zewnętrzna część ścian żołądka zbudowana jest z błony surowiczej, następna warstwa to mięśniówka. Wewnętrznie żołądek pokrywa błona śluzowa, która zabezpiecza ten narząd przed niebezpiecznym działaniem soków trawiennych. Kiedy stoimy, żołądek ma kształt haka z ramieniem zstępującym i wstępującym. Jak wiadomo żołądek wydziela sok żołądkowy zawierający enzymy trawienne:

  • podpuszczka – ścina białko w mleku (obecna tylko u niemowląt),
  • pepsyna – zapoczątkowuje trawienie białek (w obecności HCl).

Żołądek wydziela kwas solny, który uaktywnia enzymy trawienne oraz zabija drobnoustroje. Wielkość żołądka jest zmienna i zależy od jego wypełnienia, napięcia ścian oraz pozycji ciała. Sąsiadami żołądka jest wiele ważnych narządów jamy brzusznej. Od przodu jest to wątroba, natomiast z tyłu: śledziona, lewa nerka i nadnercze, trzustka oraz okrężnica poprzeczna. Procesy chorobowe dotyczące tych narządów mogą oddziaływać na żołądek, chociaż częściej zdarza się sytuacja odwrotna, kiedy na przykład wrzód żołądka drąży do trzustki.

  • Długość żołądka: 25–30 cm
  • Szerokość żołądka: 12–14 cm
  • Pojemność: 1000-3000 ml

Zadania żołądka są powszechnie znane. To przede wszystkim wyjaławianie pokarmów oraz ich rozdrabnianie. Żołądek zwykło się utożsamiać z trawieniem wszystkich pokarmów. Jednak to nie do końca prawda – w tej części przewodu pokarmowego trawione są jedynie białka (wstępnie), trawienie tłuszczów następuje tam tylko w bardzo niewielkim stopniu, a cukrów – w ogóle.
Warto zwrócić uwagę na dno żołądka, które jest zaopatrywane przez tętnice żołądkowe krótkie – gałązki tętnicy śledzionowej. Błona śluzowa jest pozornie płaska, ujawnia tu swoją bogatą rzeźbę: pólka żołądkowe i fałdy kosmkowe z leżącymi pomiędzy nimi dołeczkami żołądkowymi, stanowiącymi ujścia gruczołów żołądkowych. To właśnie tutaj produkowana jest pepsyna i kwas solny składające się na sok żołądkowy. Zdziwienie może budzić fakt, że tak niebezpieczne substancje jak trawiąca białko pepsyna i nie mniej groźny kwas solny nie uszkodzą miejsca swojego powstania. Dzieje się tak dlatego, że pepsyna produkowana jest w postaci nieczynnego prekursora – pepsynogenu, uaktywniającego się dzięki kwasowi w jamie żołądka, a więc już na zewnątrz błony śluzowej. Natomiast przed niszczącym działaniem kwasu solnego chroni żołądek tzw. bariera śluzówkowa. Ścisłe połączenie komórek nabłonka i warstwa śluzu pokrywająca te komórki uniemożliwia przenikanie kwasu z powrotem do śluzówki. Czasami ta bariera zawodzi i kwas solny niszczy śluzówkę, a nawet przebija całą ścianę, tworząc wrzód żołądka. Reszta naczyń biegnie wzdłuż krzywizn żołądka – tętnice żołądkowe wzdłuż krzywizny mniejszej a tętnice żołądkowo-sieciowe wzdłuż krzywizny większej. Tętnica żołądkowa lewa odchodzi bezpośrednio od pnia trzewnego natomiast tętnica żołądkowa prawa od tętnicy wątrobowej właściwej. Tętnica żołądkowo-sieciowa lewa odchodzi od tętnicy śledzionowej a tętnica żołądkowo-sieciowa prawa od żołądkowo-dwunastniczej (jedna z gałęzi końcowych). Tak więc tętnice mające określenie „lewa” zaopatrują górną część krzywizny natomiast „prawa” – dolną (oddając gałązki do przedniej i tylnej powierzchni żołądka). Tętnice łączą się pośrodku krzywizny zespoleniami (anastomozami). Określenie granic unaczynienia pomiędzy tętnicami prawa i lewa jest umowne. W błonie śluzowej wyściełającej żołądek znajdują się gruczoły, w których produkowane są m.in. pepsynogen, nieczynny enzym trawienny, oraz kwas solny. Dopiero pod wpływem kwasu solnego pepsynogen zmienia się w aktywną chemicznie pepsynę. Do żołądka wydzielane są też inne enzymy: renina (występuje u małych dzieci, wspomaga trawienie białek) oraz – według niektórych naukowców – lipaza żołądkowa. Substancje tworzą razem sok żołądkowy.

Choroby żołądka
Zwróćmy uwagę na choroby żołądka. Najbardziej znana to wrzodowa choroba żołądka i dwunastnicy, chociaż nie mniej częste są zmiany zapalne błony śluzowej zarówno ostre, jak i przewlekłe. Warto przy tym wspomnieć, że w przypadku ostrych zmian zapalnych ważną rolę odgrywa nadużywanie popularnych środków przeciwbólowych typu aspiryna, natomiast w przypadku zmian przewlekłych jednym z czynników wywołujących może być zakażenie bakterią Helicobacter pylori, której nie przeszkadza ani kwas solny, ani trawiąca białko pepsyna. Niedawne badania ujawniły także kluczową rolę tego niepożądanego gościa w wywoływaniu choroby wrzodowej. Dlatego niejednokrotnie przy okazji gastroskopii pobiera się materiał, w którym wykrywa się Helicobacter pylori. W przypadku obecności tej bakterii stosuje się odpowiednie leki, głównie antybiotyki. Czasem choroba ta przebiega zupełnie bezobjawowo. Krwawienie – stan ten wymaga endoskopowego tamowania krwawienia. Jeśli metodami endoskopowymi nie można opanować krwawienia, wskazane jest operacyjne podkłucie krwawiącego owrzodzenia. Przedziurawienie – zalecane jest zszycie wrzodu z naszyciem łaty z sieci większej metodą otwartą lub laparoskopową. Zawsze po zszyciu wrzodu konieczna jest późniejsza eradykacja Helicobacter pylori. Zwężenie odźwiernika – leczenie chirurgiczne sprowadza się najczęściej do wykonania plastyki odźwiernika lub resekcji żołądka. Drążenie wrzodu – leczenie jest zachowawcze i uzależnione od nasilenia objawów klinicznych. Początkowo obowiązuje dożylne podanie inhibitorów pompy protonowej, założenie sondy do żołądka na stałe i pozajelitowe uzupełnianie płynów, a po ustąpieniu ostrych dolegliwości typowe leczenie zachowawcze oraz eradykacja Helicobacter pylori.Jeśli chory uskarża się już na jakieś dolegliwości, są to zwykle pieczenie, ssanie i bóle w nadbrzuszu, które nasilają się szczególnie między posiłkami oraz w nocy. To powoduje, że chorzy czasem mylą objawy choroby wrzodowej z silnym uczuciem głodu, tym bardziej, że często rzeczywiście stają się one mniej dotkliwe po spożyciu niewielkiego posiłku. Leczenie z wyboru niepowikłanej choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy jest leczeniem zachowawczym. Wskazaniem do operacji jest niepowodzenie leczenia zachowawczego polegające na utrzymywaniu się owrzodzenia żołądka przez 3 miesiące przy prawidłowo prowadzonym leczeniu. Kolejnym wskazaniem do zabiegu operacyjnego są powikłania choroby wrzodowej: krwawienie, przebicie, zwężenie odźwiernika, drążenie wrzodu do trzustki.
Wyróżnia się trzy zasadnicze grupy metod leczenia chirurgicznego zarówno choroby wrzodowej żołądka, jak i dwunastnicy:

- resekcyjne,
– wagotomie,
– wagotomie z resekcją.

Inna choroba bardzo groźna to rak. Umiejscowienie nowotworu w okolicy odźwiernika może dawać objawy jego zwężenia lub niedrożności, a w okolicy wpustu – wrażenie zatrzymywania się pokarmów poza dolną częścią mostka. Dla rozpoznania najważniejsze jest badanie gastroskopowe i rentgenowskie. Leczenie tylko operacyjne. Objawami raka żołądka mogą być bóle w nadbrzuszu, nagłe chudnięcie, trudności w przełykaniu, wymioty („fusowate” lub z krwią), smoliste stolce, zgaga, brak apetytu (szczególnie na mięso), krwawienie z dziąseł. Niestety, w wielu wypadkach rozwój nowotworu żołądka przebiega bezobjawowo. Na chorobę nowotworową szczególnie narażone są osoby, u których wykryto bakterię Helicobacter pylori oraz pacjenci po operacjach żołądka. Ryzyko zachorowania zwiększa też palenie tytoniu i podeszły wiek (60-80 lat). Dlatego osoby z grupy ryzyka, nawet jeśli „czują się zdrowe”, powinny wykonać badania, które wykluczyłyby raka.
Leczenie: Raka żołądka leczy się przede wszystkim chirurgicznie – usuwając ten narząd oraz węzły chłonne. Jako terapię uzupełniającą stosuje się chemioterapię.

Inna choroba atakująca pacjenta to nadkwasota. Nadkwasota, czyli nadmiar kwasów żołądkowych, zwłaszcza solnego, to bezpośrednia przyczyna choroby wrzodowej. Gdy kwasu solnego jest za dużo, bez trudu pokonuje on barierę ochronną – grubą warstwę śluzu pokrywającą ścianki żołądka. W błonie śluzowej powstają wówczas nadżerki, które zakłócają pracę żołądka i dwunastnicy. Chorobie towarzyszą silne bóle brzucha, wzdęcia, nudności, wymioty, zgaga i zaparcia. Objawy te pojawiają się okresowo: przy wrzodach żołądka – pół godziny po posiłku, przy wrzodach dwunastnicy – w nocy i na czczo, a także 2-3 godziny po posiłku.

About these ads

About tabletki

www.AptekaOTC.pl to adres apteki internetowej polecanej wszystkim odwiedzającym ten blog. Dostępne są tam tabletki, syrop, pigułki i inne leki w dobrej cenie. A także forum i opinie. Zajrzyj apteka internetowa

3 responses »

  1. Najlepsza na żołądek jest gorzka żołądkowa z polmosu. Mówię wam, że nic tak nie reperuje żołądka jak ten trunek.

    Odpowiedz
  2. O żołądek trzeba przede wszystkim dbać codziennie, bo od tego zaczyna się kuracja zdrowotna na żołądek. Nie stołować się jakiś podejrzanych barach i fastfudach. W ogóle najlepiej zrezygnować z jedzenia na mieście na rzecz jakiś porządnych domowych posiłków. Tylko mi nie piszcie że nie macie czasu na gotowanie. Zdrowie jest najważniejsze.

    Odpowiedz
  3. Kiedys jadlam bardzo ostre rzeczy a teraz już nie mogę bo strasznie mnie boli mój zoladek i dlatego mam z tym problem

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 2 734 obserwujących.

%d bloggers like this: