RSS Feed

Jak oszukać uczucie głodu podczas odchudzania

Posted on

Zadaniem najtrudniejszym chyba podczas odchudzania jest zmaganie się z ciągłym uczuciem głodu. Jak można ten głód oszukać, czy są jakieś sposoby? Potrzeba jedynie trochę wiedzy, by skutecznie poskromić nadmierny apetyt. Najważniejsze centrum regulacji spożycia znajduje się w podwzgórzu. Pobudzenie ośrodka głodu powoduje poszukiwanie oraz spożywanie pokarmu, z kolei ośrodka sytości wstrzymanie przyjmowania pożywienia. Zastanawiasz się pewnie, w jaki sposób ta wiedza posiada ci pomoc? Silne uczucie glodu może zniszczyć najbardziej stanowcze postanowienia dietetyczne. Bez względu na rodzaj diety, jakiemu się poddajemy, intensywne łaknienie może żwawo cofnąć efekty trwającej parę tygodni albo miesięcy dyscypliny odchudzania się. To wszystko dlatego, że ludzkie ciało może być skonstruowane do pochłaniania kalorii, a nie opierania się im. Na szczęście istniej ą sposoby na walkę z głodem, każdy może wdrożyć opisaną poniżej taktykę. Powinno się jeść parę posiłków dziennie, w ow sposób organizm nie może być obciążany nadmierną ilością pokarmu jednorazowo oraz można liczyć na optymalny metabolizm. Oto pare porad dotyczących odżywiania się w rożnych porach dnia, ktore pomoga powstrzymać silne uczucie głodu dewastujące dietetyczne wysiłki. Zasadniczym czynnikiem decydującym o odczuwaniu głodu może być poziom glukozy we krwi. Skoro jej poziom spada, informacja ta przekazywana może być do mózgu, a my zaczynamy być też głodni. Niestety, zbyt trudno wypowiedzieć coś tam więcej na ow temat, bowiem regulacja odczuwania głodu oraz sytości nie została wciaż jeszcze do końca poznana. Wiemy natomiast, dlaczego stres albo uczucie zakochania niwelują odczuwanie głodu. To również dzialanie adrenaliny, która podnosi poziom cukru we krwi. Udowodniono też, że gdy jemy o tej samej porze każdego dnia, nasz mozg przewiduje nadejście pory jedzenia oraz przygotowuje ludzki żołądek do funkcji trawienia. Kiedy nie otrzyma pożywienia, kiszki grają marsza. Ale przestaja, kiedy uda się przetrzymać tę porę, nie jedzac. Ludzie często nie słuchają sygnałów płynących z organizmu, nie rozróżniają również stanu głodu od zwiększonego apetytu.

Jak wiadomo, bardzo liczne badania dowiodły, że przy stracie wagi rośnie poziom hormonu głodu, zwanego greliną. Niewatpliwie może być to również mechanizm obronny, ktory chroni organizm. Podczas kiedy świadomie ograniczamy ilość spożywanych pokarmów, organizm nie odróżnia diety od zwyklego głodu. Warzywa oraz owoce powinny być też pierwsza linią obrony z glodem. Dzięki temu, że w swoim składzie zawierają sporo wody, mają niską gęstość energetyczną, co pozwala na zjedzenie większej porcji bez konsekwencji. Z reguły objętość pokarmów zjadanych poprzez daną osobe w ciągu dnia może być stała. Wybieranie pokarmów o niskiej gęstości energetycznej może być doskonałym sposobem na oszukanie głodu oraz zmniejszenie podaży energii bez redukcji objętości porcji. Na pewno zauważylaś, że po spożytym posilku odczuwasz sytość oraz przestajesz jeść. Z upływem czasu pokarm zostaje strawiony, a ściany żołądka obkurczają się, przekazując informacje o tym stanie do mózgu. Efektem może być uczucie głodu. Nigdy nie rezygnuj ze śniadania. Osoby, które jedza posiłek wkrotce po przebudzeniu, rzadziej przejadają się w ciągu dnia. Śniadanie daje zastrzyk energii, a jego jakość przekłada się na efektywność naszego działania. Głodu nie da się oszukać nadto długo, ale istnieją sposoby na zmniejszenie apetytu. Należy na pół godziny przed posiłkiem wypić szklankę wody, jeść bez pośpiechu, zjadać małe porcje najlepiej pięć razy dziennie. Kiedy po posiłku odczuwa sie potrzebę dalszego jedzenia, trzeba odczekać 20 minut. Aż tyle bowiem trwa przekazanie do mózgu impulsu, że głód został zaspokojony. Na początku diety czujesz się wspaniale – otwierasz nowy rozdział w swoim życiu. Jednakże z czasem zaczyna ci brakować ulubionych (tłustych) posiłków, jedzenia słodyczy przed snem, paczki chipsów towarzyszącej podczas oglądania ulubionego serialu. Przypominasz sobie czasy, kiedy jadłaś, ile chcialaś, co chciałaś oraz gdy chcialaś. Wnet okazuje sie, że z jedzeniem łączy cię niepowtarzalny, aby nie wypowiedzieć emocjonalny, związek. Czasem uczucia takie powinny doprowadzić do rezygnacji z postawionego sobie celu. Wiadomo, że zmiany są dla nas ciężkie. Przypomnij sobie po co przeszłaś na dietę oraz dlaczego było to również dla ciebie tak ważne (powody te możesz także spisać na kartce papieru). Za każdym razem, kiedy zechcesz wrocić do dawnych nawyków żywieniowych, odwołaj się do tej listy. W sytuacji, kiedy jedzenie pomagało zaspokoić pewne potrzeby, poszukaj odpowiednika. Jeśli jadłaś, kiedy byłaś zdenerwowana, by się uspokoić pójdź na spacer. Produkty bogate w błonnik rozpychają żołądek, sprawiając, że nie masz ochoty na jedzenie. Poza tym regulują prace jelit oraz żołądka, poprzez co zaczyna się jeść w normalnych, regularnych godzinach, wprowadzając do swojego odżywiania się pewną dyscyplinę, która pomoże ci zachować zgrabną sylwetkę. Błonnik znajduje się w pieczywie pełnoziarnistym, kaszy, płatkach śniadaniowych, owocach oraz warzywach. Poza tym świetne działanie mają otreby. Same nie nadają się do jedzenia, bo są za suche, ale możesz zjeść je np. z jogurtem czy może serkiem. Poza tym zamiast robić kotlety w panierce, obtocz je w otrębach – będą zdrowsze, a do tego naprawdę wyśmienicie smakują. Badanie przeprowadzone na brytyjskich żolnierzach wykazało, że spożycie posiłku złożonego z kurczaka, ryżu, surówki i połowy szklanki wody, w formie częściowo zmiksowanej, wypełniało ludzki żołądek na dłużej niż zjedzenie jego w tradycyjnej postaci. Rozciągnięcie ścian żołądka daje odczucie sytości, a im dłużej nam ono towarzyszy, tym rzadziej sięgamy po jedzenie. I dlatego jesteśmy w stanie gęste zupy i koktajle stanowią doskonałą propozycję posilku dla osob będacych na diecie. Jedzenie jajek w ramach śniadania może pomóc w walce z nadwagą. W badaniu na Wayne State University uczestnikom podawano na śniadanie bajgle albo jajka, spożywane blisko 300 kalorii mniej poprzez cały dzień niż ci, którym serwowano bajgle. Dzieje się tak prawdopodobnie dlatego, że zawarte w jajach bialko pozwala przedłużać uczucie sytości.

Pamiętaj, że apetytem steruje ośrodek głodu oraz sytości znajdujący sie w podwzgórzu. Reaguje on na zmiany zawartości glukozy w organizmie, dajac sygnał, że nadszedł czas posiłku. Znajduje się tamże także ośrodek przyjemności, ktory współpracuje z ośrodkiem kontroli łaknienia, i dlatego jemy smakołyki, ignorując ostrzeżenia z ośrodka sytości (jedzenie pobudza ośrodek przyjemności), oraz nadwaga gotowa. Warto zwrócić uwage na to, że przy otyłości zaburzona zostaje rownowaga kontroli łaknienia. Leptyna, wydzielana poprzez komórki tłuszczowe oraz normalnie osłabiająca uczucie glodu, wnet zalewa organizm, powodujac, że staje się on odporny na te sygnaly. Z tego powodu łatwiej kontrolować głód osobom szczupłym niż z nadwagą. By zmniejszyć uczucie głodu należy jeść regularnie 5 posiłków dzinnie o stałych porach. Pierwsze dni powinny być też trudne, ale z czasem organzim sie przyzwyczai oraz bedzie odczuwal głód jedynie w owych godzinach. Aby posiłki były obfite należy wybierać produkty niskokaloryczne, a zatem z ograniczoną zawartością tluszczu. Mieso oraz wędliny należy jeść drobiowe, pieczywo razowe, pełnoziarniste, a produkty nabiałowe zawierajace mniej niż 2% tłuszczu. Badania wykazują, że w większości przypadków zjadamy całe porcje, niezależnie od ich wielkości. Problemem może być to, że obecnie producenci dają nam w prezencie większe opakowania, gdzie 20 czy może także 50 % produktu może być gratis. Chyba nikt nie wspomina, że gratis dostajemy także zbędne kalorie. Na przestrzeni lat wielkość porcji staje się coraz większa. Lepiej zatem nie jedynie jeść z mniejszych talerzy, ale wbrew wszystkiemu nie dać się kusić na promocje w stylu „porcja większa o 50% za jedyne 50 gr”. Nie zawsze masz możliwość, by przyrządzić taki zestaw? Wystarczy, że będziesz piła dużo wody, bo ona także pomaga w walce z głodem podczas odchudzania. Naturalnie nie powinna być też to również woda smakowa, bo często dodawany może być do niej cukier, a to również jesteśmy w stanie on może być jedną z głównych przyczyn powstawania nadprogramowych kilogramów. Niemieccy naukowcy odkryli, że ludzie, ktorzy wypili 250 ml wody, poprawili tempo spalania kalorii o 30 procent poprzez 90 minut. A to również dlatego, że organizm spala więcej kalorii podczas podgrzewania wody do temperatury ciała. W efekcie picie ośmiu szklanek wody z lodem na dobe pomoże spalić dodatkowo 70 kalorii (i zaoszczędzić dużo więcej, jeśli bedzie się piło wodę zamiast słodzonego soku albo piwa). Wysiłek fizyczny wywołuje wydzielanie hormonów hamujących apetyt oraz przyspieszających przemiany tłuszczowe, hamuje również odczuwanie łaknienia. Powodów może być kilka: ośrodek pokarmowy sprzężony może być z ośrodkiem termoregulacji, a ów reaguje hamowaniem apetytu przy wysokiej temperaturze. Przy ćwiczeniach wzrasta temperatura oraz jeść się po prostu nie chce. Takie właściwości posiada również serotonina – hormon szczęścia, ktory wydziela się m.in. podczas treningow sportowych. Jej niedobór powoduje otylość. Nasz organizm wyposażony może być w doskonałe mechanizmy regulujące pobór pokarmu, które sprawiaja, że w stanie kalorycznego deficytu odczuwać zaczynamy głód, a po zaspokojeniu energetycznych potrzeb doświadczamy przyjemnego stanu sytości. Warto sobie jednakże uświadomić, że poszczególne pokarmy, jak oraz poszczególne składniki pokarmowe w różny sposób oddziałują na łaknienie oraz wpływ ów wcale nie może być uzależniony od ich kaloryczności.

No i właśnie – żeby zrozumieć tę ciekawą zależność warto wziąć pod lupę przykład fruktozy. Kolejną wskazówką może być spożywanie małych porcji posiłków, jednakże z większą częstotliwością – co 2-3 godziny. Dzięki temu poziom glukozy we krwi będzie utrzymywał się na stalym poziomie. Skoro masz ochotę na jakąś przekąskę sięgnij po orzechy, pieczywo chrupkie, warzywa. Będąc na diecie uważaj na niektóre owoce. Pomimo że są one zalecane poprzez dietetyków w diecie jako dobre źródło witamin oraz składników mineralnych, zawierają także cukry proste, które powinny zostać ograniczone podczas odchudzania. Przede wszystkim zrezygnuj z jedzenia winogron, gruszek, bananow i owoców suszonych, takich jak rodzynki czy może daktyle. Osoby, ktorym podawano np. koktajle owocowe dodatkowo „napompowane powietrzem, jadły mniej podczas posiłku serwowanego pare godzin poźniej niż ci, którzy pili wyglądające na skromniejsze objętościowo napoje. Jak wskazują dietetycy, można oszukać organizm poprzez jedzenie dań, które wydają się większe. Miksowane owoce z dodatkiem odtłuszczonego jogurtu będą wyglądały na porzadny zastrzyk pokarmowy, podczas kiedy ich rzeczywista objętość może być mniejsza. W podwzgórzu znajduje się ośrodek, do którego drogą nerwową oraz poprzez substancje we krwi dopływają informacje z całego organizmu. Obniżone steżenie cukru we krwi daje sygnał nasilający głód. Z kolei z tkanki tluszczowej wydzielana może być leptyna, która – docierajac z krwią do mozgu – przekazuje informacje zmniejszajace laknienie. Zużyte zapasy tluszczowe oznaczaja obniżenie stężenia leptyny. Fruktoza to również cukier prosty, który do niedawna uznawany był za nieprzecietnie zdrowy oraz przyjazny dla sylwetki, głównie za sprawą niskiego indeksu glikemicznego. Do tej pory fruktoza reklamowana może być często jako lepsza alternatywa dla cukru stołowego (który de facto także niemal w połowie składa się z fruktozy), a produkty nią słodzone uznawane są za dietetyczne… Dokładniejsze badania wykazały jednak, że spożywanie dużych ilości fruktozy powoduje nasilone gromadzenie tłuszczu zapasowego oraz w sposób wybitny sprzyja powstawaniu rozmaitych nieprawidłowości metabolicznych. Pośród konsekwencji nadmiernej podaży tego cukru wymienić można postępującą insulinooporność, zaburzenia gospodarki lipidowej, wzrost poziomu kwasu moczowego, wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Jeśli zastanawiasz się, co powinnaś wybrać na śniadanie, zwróć uwagę na produkty bogatobiałkowe np. z grupy niskotłuszczowych przetworów mlecznych, w tym kefiry, jogurty albo sery twarogowe, a również mięso drobiowe i ryby. Zapewniają one wydlużenie uczucia sytości także o 10 %. Jedzenie takiego samego zdrowego, zbilansowanego posiłku każdego dnia (np. grillowanej piersi kurczaka) może pomóc w zapobieganiu przejadania się. Nadto duża rożnorodność posiłków może doprowadzić do przejadania sie – kontynuacji jedzenia w celu lepszego doświadczenia smaku, a nie dla zaspokojenia głodu. W mozgu znajdują się również neuroprzekaźniki, ktore wpływają na zwiększenie albo zmniejszenie poboru pokarmu. I dlatego sygnałem dla mozgu o wypełnienieniu żołądka może być jego zapełnienie pokarmem, ale również dane płynące z neuroprzekaźnikow, zatem nie da się jego tak latwo oszukać, np. wypełniając jego samą wodą. Nadrzędną rolę w mechanizmie odczuwania głodu odgrywa kora mózgowa. To również tamże podejmowane sa decyzje o rozpoczęciu oraz zakończeniu jedzenia. Spożywanie dużych ilości fruktozy zaburza regulację mechanizmów odpowiedzialnych za kontrolę laknienia oraz sprzyja nadmiernemu objadaniu się, a co za tym idzie – przybieraniu na wadze.

Do tego, dodatkowo specyficzny metabolizm fruktozy sprawia, że cukier ów szczególnie latwo zamieniany może być na tłuszcz zapasowy. Obfitym źródłem fruktozy są wszystkie produkty slodzone sacharozą oraz syropem glukozowo-fruktozowym. Należy uważnie lustrować etykiety oraz unikać produktów zawierających te pozycje w swoim składzie. Jedyne dopuszczalne źródła fruktozy w zdrowej diecie to rownież świeże owoce. A może czesto marźniesz albo wręcz odwrotnie towarzyszy ci wiecznie uczucie gorąca? Zaskakujące pytanie? Otóż musisz wiedzieć, że temperatura także odgrywa ważną rolę w wyborze posilku. Gdy może być ci zimno chętniej jesz wiecej oraz tluściej. Gdy może być ci ciepło natomiast, wybierasz posiłki lekkie albo praktycznie tracisz apetyt. I dlatego jesteśmy w stanie warto zadbać o ciepłote swojego ciała, zwłaszcza teraz, kiedy pogoda za oknem nie dopisuje. Skoro odczuwa się glód przed obiadem, warto sięgnać po garść migdałów, to rownież pomoże spokojnie poczekać do głównego dania. Badanie opublikowane w International Journal of Obesity wykazało, że osoby, które codziennie jadły migdały, straciły 18 procent masy ciala w porównaniu do 11 procent w grupie, której nie podawano żadnych orzechów, chociaż oni wszyscy uczestnicy byli na takiej samej diecie. Migdały są bogate w białko, błonnik, jednonienasycone tłuszcze, zatem pomagają zachować uczucie sytości. Po prostu nie należy przesadzać z ich ilością, w przeciwnym razie można spodziewać zyskania na wadze. Pamiętajmy również, że neuroprzekaźniki (serotonina, dopamina), działające w mózgu po posilku, w sytuacji napiecia emocjonalnego albo wysiłku fizycznego powodują uczucie szcześcia, radości, poprawiaja nastrój, a jedzenie sprawia nam przyjemność. I dlatego dostarczając mozgowi innych przyjemności, jesteśmy w stanie jego oszukać, przynajmniej na chwile. Najwiekszym wrogiem diety może być głód: płacz ciala o jedzenie. Jedne z badań przeprowadzonych w USA wykazały, że 2 na 3 odchudzające się osoby winą za podjadanie obarczają jesteśmy w stanie glód. By tego uniknąć, wciąż jeszcze przed rozpoczęciem diety warto wypracować strategię radzenia sobie ze słynnym uczuciem ssania w żołądku oraz poznać sposoby na zwalczenie niedosytu. Częstym kłopot może być także znudzenie oraz słaba organizacja czasu wolnego. Spędzanie czasu na biernym odpoczynku, przed telewizorem albo komputerem, powoduje że nie kontrolujemy ilości spożywanego jedzenia. Poza tym podczas odchudzania może brakować ci twoich ulubionych produktów, a przy nadmiarze czasu trudniej będzie ci o nich zapomnieć. Zastanów się, co możesz robić w domu, w szkole, w pracy. Będąc na diecie warto zaplanować sobie zajecia w taki sposób, by cały dzień był zapelniony. Unikniesz dzięki temu pokusy zaglądania do lodówki. W przypadku odczuwania głodu przy jednoczesnej ocenie, że wciąż jeszcze nie powinno się jeść, warto odwrócić uwage umyslu – wybrać się na krótki spacer, posurfować w Internecie, przejrzeć ulubiony magazyn, etc. Glód przestanie dokuczać, skoro będzie się w stanie zwalczyć chęć podjadania poprzez 15 do 20 minut. Naturalnie nie ustępuje na długo, ale daje kilkadziesiąt dodatkowych minut bez przekąsek. Ważne jest, by spożywać posiłki nie jedynie w przypadku, kiedy poczujemy głód. By nasz organizm racjonalnie korzystał z dostarczanej mu energii, trzeba uzupełniać jej braki zanim całkiem się wyczerpią. Skoro nie czujesz głodu, a 3 godziny temu zjadłaś śniadanie, sięgnij po przekąskę. Może to również być też jogurt albo owoc – coś, co zapełni ludzki żołądek oraz sprawi, że po kolejnych trzech godzinach nie poczujesz wilczego apetytu, jedynie zasiądziesz do normalnego obiadu.

Jak wiadomo planowanie jedzenia sprawdza się w tym przypadku, bowiem z góry ustalamy sobie, co zjemy oraz o ktorej godzinie. To również zapewnia naszemu organizmowi spokój oraz pewność, że energia dostarczana będzie rownomiernie. Napój krócej przebywa w żoładku, stanowi zatem „szybkie”, ale krótkotrwałe źródło energii. W badaniach wykazano np. że ta sama ilość energii dostarczona np. z jabłkiem nasyca na dłużej niż kolejno z jabłkiem w formie musu oraz soku. Jak tłumaczą dietetycy, gdyby organizm ludzki zaspokajał swoje zapotrzebowanie na płyny jedynie oraz wyłącznie za ich pomoca, podaż energii w ciagu dnia moglaby się zwiększyć także o dodatkowe 800 kcal (przy założeniu, że wypija się dziennie 2 l napoju o wartości energetycznej 40 kcal/100 ml). W przypadku sokow myląca może być także informacja, że nie zawierają dodatku cukru – może być on w nich obecny oraz pochodzi z owoców. Potencjalnie niebezpieczne są także smakowe wody mineralne, w których 100 ml może mieć także 20 kcal. Pamietaj, że najskuteczniejszym oraz sprawdzonym sposobem na zwalczenie głodu podczas odchudzania może być prawidłowo ułożona oraz zbilansowana dieta. Stosując powyższe wskazówki uporasz się z uczuciem głodu oraz latwiej będzie ci zrealizować marzenia o perfekcyjnej sylwetce. Kapsaicyna, substancja zawarta w papryce, może pomóc spalić tłuszcz oraz ograniczyć uczucie głodu, wynika z badań. Ponadto ostra papryka dodaje smaku, zatem również ze względu na odczucia smakowe nie trzeba sięgać po tłuste potrawy. U osób odchudzających sie złe samopoczucie może być też wynikiem uwalniania sie toksyn zmagazynowanych w komórkach tłuszczowych, które dostaja się bezpośrednio do krwiobiegu w przypadku utraty wagi. Badanie przeprowadzone na 1 099 doroslych dotyczyło obserwacji stężenia we krwi sześciu rodzajow toksyn pochodzacych ze środowiska naturalnego. Okazało się, że poziom zanieczyszczeń we krwi badanych, którzy w przeciagu ostatnich 10 lat stracili wagę, byl o połowę większy, niż u tych, którzy poprzez ów czas przytyli. Sama widzisz, jak ważna przy odchudzaniu może być zdrowa oraz zrownoważona dieta. To, co jesz wpływa na odporność twojego organizmu oraz na zdrowie. Ciągłe jedzenie posiłków niskokalorycznych oraz niskowęglowodanowych, wykluczajacych owoce oraz produkty pełnoziarniste bogate w antyoksydanty może powodować ospałość, bóle głowy oraz rozdrażnienie. Odchudzając się, pamiętaj o zbalansowanej diecie bogatej w skladniki odżywcze, zawierającej racjonalną ilość warzyw, owoców, produktów pelnoziarnistych, przypraw bogatych w antyoksydanty, chudego białka oraz tłuszczów roślinnych. Jedz o stałych porach, bo regularność posiłków normuje wydzielanie hormonów. Rozpoczynanie posiłku od niskokalorycznej przekąski może być też dobrym pomysłem na uspokojenie pierwszego glodu. Przykładem takich starterów powinny być też zupy albo sałatki. Wybierać należy jednakże naprawdę lekkie przystawki, np. zupy na bazie warzyw (bez dodatków zagęszczajacych w postaci śmietany czy może zasmażki) i sałatki warzywne bez dressingów.

Jakie zioła nam pomogą?

Posted on

Dzisiaj zajmiemy się ziołami. Jak wiadomo większość ziół doskonale nadaje sie do hodowania w doniczkach na parapetach. Można je uprawiać w ozdobnej doniczce albo w wiklinowym kosztu. Pare gatunków ziół posadzonych w jednym naczyniu to również też wspaniały element dekoracyjny. Zioła, rośliny zielarskie – wszystkie rośliny, które zawierają substancje wpływające na metabolizm zwykłego człowieka (np. olejki eteryczne) oraz dostarczające surowcow zielarskich. Są to rownież gatunki lecznicze, przyprawowe, również trujące. Grupa ta obejmuje przede wszystkim jednoroczne oraz dwuletnie rośliny zielne, ale również drzewa, krzewy, warzywa oraz byliny. Zalicza sie do nich również niektóre grzyby. Zioła stosowane są m.in. w ziołolecznictwie, aromaterapii oraz jako przyprawy. Taka ziołowa kompozycja na pewno doda uroku naszej kuchni badź jadalni. W ow prosty oraz łatwy sposób można zapewnić sobie świeże zioła w zasięgu ręki poprzez cały rok. Świeże ziola wzbogacaja smak wielu potraw oraz dodatkowo mają właściwości lecznicze. Ziołem, które świetnie wpływa na trawienie może być na przykład tymianek. Francuzi zauważyli to również więc już dawno temu oraz i dlatego cieszy się on tak dużą popularnością w ich kuchni. Polska zajmuje drugie miejsce w Europie (po Niemczech) pod względem konsumpcji leków roślinnych. Rocznie kupujemy około 27 mln opakowań lekow ziołowych, głeboko zwykle przekonani, że jako dzieło nieomylnej matki natury, ziola nie powoduja działań niepożądanych. Koper, melisa, lubczyk, mięta pieprzowa czy może trybuła ogrodowa wywodzą się z krajów północnych o umiarkowanym klimacie. Lubią glebę wilgotną oraz dużej zawartości próchnicy. Nie muszą rosnąć w pełnym słońcu. Lubią półcień. Bardzo dobrze znosza deszczowe lato. Nie należy ich siać ani sadzić wkrótce po zasileniu gleby nawozem. 16-20% produkcji światowej ziół należy do Polski, z czego ok. 80% to rownież zioła pochodzące z upraw (ok. 60 gatunków), a 20% – ze stanowisk naturalnych. Ziola w Polsce uprawiano wiec już od dawnych czasów, jednakże prawdziwy rozwój zielarstwa nastąpił dopiero po przybyciu do Polski zakonów benedyktynów, cystersów oraz augustianów.

Okazuje się, ze około XVI wieku ta dziedzina zaczęła przeżywać prawdziwy rozkwit. Wtenczas również powstały pierwsze księgi opisujące właściwości lecznicze ziół. Ziololecznictwo posiada wielu zwolenników, uważają oni, że matka natura dostarcza nam doskonalych środków, by utrzymać nasze ludzkie ciało w wlaściwym zdrowiu albo pomóc mu do niego powrocić. Okazuje się, że zwolennicy ci maja rację, bo zioła są składnikiem wielu leków, a niektore z nich, jak pokazują badania, z powodzeniem powinny także środki leczenia zastapić. Skuteczne okazują sie być też również zioła na watrobę, odpowiednio dobrane powinny wyleczyć watrobę z niektorych dolegliwości. W Polsce wystepuje albo może być uprawianych ponad 70 różnorodnych gatunków ziół. Do występujących naturalnie można zaliczyć: bez czarny, czarna jagoda, brzoza, głóg, jalowiec pospolity, kasztanowiec zwyczajny, krwawnik pospolity, lipa, mniszek lekarski, podbiał pospolity, pokrzywa zwyczajna, róża dzika. Melisa, mięta pieprzowa czy może lubczyk powinny rosnać na osobnej grządce, bo są dość ekspansywne. Mogłyby zaszkodzić innym roślinom o mniej wybujałym wzroście. Ich wysokie pedy oraz rozłogi trzeba kontrolować. Stosujemy je jako środki leczenia oraz przyprawy od tysięcy lat. Są niezastapione w profilaktyce oraz terapii wielu schorzeń pomimo istnienia ogromnej liczby nowoczesnych, syntetycznych leków. Produkty roślinne stosują zarówno plemiona afrykańskie, jak oraz mieszkańcy wielkich aglomeracji Zachodu. Powody są różne. Ze względu na dostepność, ziola nadal stanowią podstawe systemow leczniczych wielu mniej zasobnych krajów świata. W krajach rozwiniętych gospodarczo mamy natomiast do czynienia z moda na fitoterapię, zarówno tę w wydaniu tradycyjnym, sprowadzającą się do samodzielnego sporządzania mieszanek ziołowych, jak oraz nowoczesną, opartą na aktualnych badaniach naukowych. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) 80% ludności świata leczy się sposobami naturalnymi. Polska zajmuje drugie miejsce w Europie (po Niemczech) pod względem konsumpcji lekow roślinnych. Rocznie Polacy kupuja około 27 mln opakowań leków ziołowych. Tymianek, bazylia, szałwia, majeranek, oregano, cząber, rozmaryn, najlepiej czują się w glebie lekkiej, piaszczystej, wapiennej, ubogiej w składniki pokarmowe oraz raczej suchej. Lubią ciepło oraz slońce. Wyjątkiem może być bazylia, która oprócz slońca, kocha rownież wilgoć. Często stosowanym pomysłem, który poprawia trawienie oraz sprawia, że kamień spada nam z żołądka może być odpowiednio spreparowany wyciąg roślinny. Specjalnie wybrane zioła poprawiające trawienie takie jak: kolendra, mięta, pietruszka, tymianek, majeranek, szałwia są mieszane w stosownych proporcjach oraz następnie zmieniane w taki wyciąg. Leczenie produktami pochodzenia naturalnego może być naturalnie dużo tańsze niż syntetycznymi. Na korzyść ziół dziala również przeświadczenie o braku zagrożeń związanych z ich stosowaniem. Powszechna może być opinia o ich łagodnym dzialaniu oraz braku działań niepożądanych. Zioła otacza ponadto nimb tajemniczości, wręcz magii. To rownież daje im przewagę nad lekami syntetycznymi wytworzonymi ludzka ręką. Ponadto tradycja stosowania roślin leczniczych może być tak długa jak historia zwyklego człowieka oraz nie może się z nią rownać terapia wymyślona w jakimś laboratorium, dajmy na to również trzy lata temu. Jedną z najważniejszych rzeczy dla naszego zdrowia może być dobre trawienie. Może być dużo technik, na to, aby pomóc naszemu organizmowi w przetwarzaniu jedzenia, ale jednym z najlepszych może być dodawanie do jedzenie odpowiednich ziół, ktore sprawią, że nasze posiłki będą lekko strawne.

Jak wiadomo powszechnie dużo leczniczych roślin posiada delikatne dzialanie uspokajajace, rozkurczowe oraz wspomagające prace ukladu trawiennego, czyli to wszystko to, czego „drażliwcom” trzeba. Naturalnie zioła należy stosować rozsądnie oraz z umiarem. Niektóre z nich, zwłaszcza te stosowane w uporczywych zaparciach (np. kora kruszyny) maja dzialanie drażniące na jelita. Innych, takich jak imbir – chociaż w małych ilościach niezastąpiony, jako środek przeciw nudnościom oraz odbijaniu – nie można przedawkować. Najlepiej stosowanie każdego roślinnego preparatu skonsultować z lekarzem albo odwiedzić sprawdzony sklep zielarski. Szczególnie niebezpieczne może być kupowanie „cudownych”, najcześciej azjatyckich, ziół. To również może sie skończyć nie jedynie całkowitą destabilizacją układu pokarmowego, ale także ciężkim zatruciem. Warto kupować zioła znane, najlepiej w aptekach, od sprawdzonych producentów, hodować w ogródku, a skoro zbieramy samodzielnie to również z dala od miasta oraz dróg szybkiego ruchu. Żeby zioła bardzo dobrze rosły naczynia (skrzynki albo doniczki) należy odpowiednio przygotować. Na dnie naczynia powinna znaleźć sie warstwa drenażu – około 2-3 cm np. kamyków. Na tę warstwę należy wysypać ziemie – może to również być też tzw. uniwersalna ziemia, a dla lepszych efektów uprawy można ją wymieszać z kompostem. Do tak przygotowanego naczynia sieje się nasiona albo sadzi się sadzonki. Kiedy urosną należy je przesadzić do większych doniczek, wtenczas lepiej rosną. W pierwszym etapie zioła należy często podlewać, a gdy podrosną, wystarczy podlewanie dwa, trzy razy na tydzień. Zioła potrzebują dużo wilgoci oraz i dlatego nie można ich przesuszyć. Można podlewać je wodą prosto z kranu, ale lepiej będą rosły podlewane wodą odstawioną w konewce na 24 godziny. Zioła najlepiej rosną w temperaturze od 15 do 20 stopni, na nasłonecznionym stanowisku. Doniczki z ziołami należy systematycznie odwracać, tak aby były równomiernie oświetlone z każdej strony. Zioła lubią świeże powietrze, natomiast nie lubią przeciagów oraz gwałtownych zmian temperatury. Dobrym momentem na siew nasion może być początek marca. A skoro chcemy mieć świeże ziólka zimą, to również wysiewamy je latem. W ów sposób smakiem ziół będziemy się cieszyć poprzez cały rok. Na początku maja nasze zioła jesteśmy w stanie wystawić na balkon albo taras, ale ważne może być aby byl on w zacisznym miejscu oraz nie od strony ulicy. Próby rozmowy o bezpieczeństwie fitoterapii ze zwolennikami tradycyjnego pojmowania ziołolecznictwa nie dają większych rezultatów, budza za to również silne emocje. Nie będę zatem wszczynać dyskusji. Postaram się natomiast uporządkować problematykę lekow roślinnych, opierając się na aktualnych zdobyczach nauki oraz na legislacji. Większość środziemnomorskich ziół to rownież byliny albo półkrzewy. Nie będą bardzo dobrze rosly na glebie ciężkiej, gliniastej, podmokłej. Lubia natomiast nagrzane murki czy może kamienne ogródki. Niepozorny rumianek pospolity posiada aż tyle właściwości leczniczych, że nazywany może być również lekarskim. Zawarte w nim flawonoidy oraz pochodne kumaryny działaja przeciwskurczowo oraz wiatropędnie. Właściwości przeciwzapalne, antybakteryjne oraz przeciwuczuleniowe sprawiają, że używany może być w leczeniu nieżytów żołądka oraz jelit, łagodzeniu nietolerancji pokarmowej oraz przy terapii osłonowej przy zażywaniu antybiotykow. Bo pobudza wydzielanie żółci oraz zapobiega nadmiernej fermentacji w jelitach polecany może być we wszelkich zaburzeniach trawienia. Rumianek działa łagodnie, ale skutecznie – powinny jego pić niemowlęta oraz kobiety w ciąży. Osobom, które cierpią z powodu dolegliwości trawiennych zaleca się picie rumianku jako ziołowej herbaty. Napar robimy z dwóch łyżeczek koszyczków (ususzonych kwiatów) na szklanke wrzątku, pijemy po kwadransie. Rumianek można łączyć rownież z innymi ziołami: miętą, dziurawcem oraz szałwia. Także dotkliwe bóle brzucha, zwlaszcza mocne skurcze, złagodzi rumianek rzymski (krewniak pospolitego, różniący się zawartością azulenu) – można jego kupić w sklepach zielarskich. Pochodzące z południa Europy ziola calkiem bardzo dobrze znoszą polskie zimy, pod warunkiem, że rosna w lekkiej oraz suchej ziemi. Wystarczy je jedynie okryć, aby zapobiec przemarzaniu bryly korzeniowej. Przy końcu lutego, a najpoźniej na początku marca wszystkie zioła należy mocno przyciąć. Powoduje to również silne rozkrzewianie się roślin oraz wyrastanie nowych pedów. Obecnie na rynku jesteśmy w stanie spotkać sie z kilkoma typami produktów zawierających zioła bądź przetwory roślinne. Sa to również przyprawy, produkty ogolnospożywcze (kawa, herbata, dodatki do gum do żucia czy może napojow alkoholowych), herbatki ziołowe oraz ziolowo-owocowe majace status środkow spożywczych, suplementy diety albo środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, kosmetyki, no oraz w końcu leki. Produkty lecznicze powinny występować w przeróżnej formie, od pojedynczych, sproszkowanych ziół, poprzez mieszanki, nalewki, syropy, maści do kapsułek oraz tabletek włącznie. W niektórych lekach znajdują sie rozdrobnione rośliny, w innych z kolei wyciagi plynne albo suche z różnorodnych cześci składowej roślin. Bazylia, roślina jednoroczna, ktora lubi słoneczne miejsce. Należy ją posiać rzadko oraz płytko, w przepuszczalnej oraz wilgotnej ziemi. Może być rośliną delikatną. Kiedy wyrośnie przesadzić po parę sztuk do doniczki. Dorasta do 30-40 cm oraz mocno sie rozgałezia. Podlewa się ją jedynie w południe, a w gorące dni wystarczy spryskać wodą. W kuchni używamy jej liści, które urywamy oraz rozrywamy w palcach. Do potraw dodaje się ją tuż przed końcem gotowania. Idealna do sałatek, zwłaszcza owych z pomidorami. Pomaga na niestrawność oraz działa również uspokajająco. Dodatkową jej zaleta może być to, że postawiona na parapecie odstrasza owady.

Pamiętajmy, że majeranek, roślina jednoroczna, a przy sprzyjającej pogodzie roślina dwuletnia. Lubi bardzo dobrze nasłonecznione miejsca oraz żyzną glebę. Warto dodawać jego do dań cieżkostrawnych, potraw z warzyw strączkowych oraz tłustych mięs. Może być niezastąpiony w polskim żurku oraz kiełbasach. Kolendra, roślina jednoroczna, którą wysiewa się do żyznej ziemi. Lubi ona słoneczne oraz suche lato. Dorasta także do 80 cm. Owoce kolendry używa się do pieczonych mięs, świątecznych ciast i do produkcji domowych kiełbas oraz pasztetów. Kolendra pobudza apetyt oraz przyśpiesza trawienie. Wywiera również korzystny wpływ na system nerwowy. Koper, roślina jednoroczna osiągająca do 60 cm wzrostu. Wysiewa się jego wiosna, wymaga on słonecznego oraz osłoniętego od wiatru stanowiska. Można wysiewać jego parę razy w roku, w niewielkich odstępach czasu. Może być on klasycznym dodatkiem do ogórków, sałatek, surowek, ziemniaków oraz dań rybnych. Koper lagodzi niestrawności żoładkowe oraz kolki u niemowlat. Zielona pietruszka, roślina dwuletnia. Jedna z najpopularniejszych oraz łatwych w hodowli roślin stosowanych w naszej kuchni. Roślina ta lubi nasłonecznione miejsca z lekkim cieniem, a ziemię żyzną oraz wilgotną. Natomiast nie lubi zimna. Trzymana na balkonie, na okres jesienno – zimowy powinna być też przeniesiona do mieszkania. Jej liście można wykorzystywać więc już w pierwszym roku, natomiast korzenie w drugim. Posiekanymi liśćmi pietruszki posypuje się jarzynowe zupy, gotowane ziemniaki, ryby, sałatki, sosy, kanapki oraz potrawy z jajek. Korzenie pietruszki poprawiają trawienie, a naparem z liści można rozjaśniać piegi oraz przemywać suchą cerę. Wymagania stawiane poszczególnym grupom produktów zależą od ich statusu prawnego. Dla produktów spożywczych sa najłagodniejsze. Produkty te nie są ściśle nadzorowane, a odpowiedzialność za nie spoczywa głównie na wytworcy. Suplementy diety i środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego podlegaja więc już pewnej kontroli. Zanim zostaną wprowadzone na rynek, ich recepturę i wskazania do stosowania weryfikują urzędnicy oraz eksperci. Produkty te są wytwarzane w takim samym reżimie jak normalne produkty spożywcze oraz nie wymagaja specjalnego postepowania specyficznego dla lekow. Warto o tym pamiętać, bo na aptecznych półkach ta granica zwykle się zaciera. Czesto niedocenianym, a wartościowym źródłem zdrowia są stosowane ziola w kuchni. dużo owych przypraw, które używamy przede wszystkim do poprawiania smaku posiada ogromnie pozytywny wpływ na nasz organizm. Wciąż jeszcze popularniejsza niż rumianek może być mięta. Może i dlatego często zapominamy o jej terapeutycznych właściwościach. Mięta pieprzowa (uwaga, może być dużo gatunków miety, leczniczo wykorzystywana może być przede wszystkim pieprzowa, świeżą roślinę poznamy po tym, ze po rozgryzieniu pozostawia uczucie chłodu na podniebieniu) przede wszystkim ułatwia trawienie, i dlatego warto ją wypić zawsze po obfitym posiłku, łagodzi nadmierne skurcze mięśni gładkich oraz pomaga zwalczać wzdecia. Dzialanie przeciwbolowe posiada glównie olejek z miety, zawierający mentol. Jednakże nadto duże ilości mentolu powinny działać drażniąco nie jedynie na system pokarmowy, ale również nerwowy. Lepiej wiec pozostać przy naparach (łyżka suszu na kubek wrzatku). Mięta może być tez niezastąpionym składnikiem codziennych herbatek ziołowych. Pogoda może być nie najlepsza oraz i dlatego warto wiedzieć jakie zioła powinny nam pomoc na wzmocnienie odporności. Jednym z doskonalych metod może być ekstrakt z dzikiej róży, który podbuduje naszą wytrzymalość oraz ochroni nas przed zachorowaniem. Leki są najdokładniej regulowaną grupą produktów oraz to rownież na każdym etapie. Przed dopuszczeniem do obrotu Urzad Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych oraz Produktow Biobojczych wnikliwie ocenia dokumentację przedstawioną poprzez producenta. Po dopuszczeniu specyfik musi być też produkowany w rygorze Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), a jego wytwarzanie może zostać w każdej chwili skontrolowane poprzez Inspekcję Farmaceutyczna. Po wypuszczeniu leku na rynek pozostaje on pod kontrolą Inspekcji, która może sprawdzić np. zgodność oznakowania opakowania z zatwierdzonymi poprzez Ministra Zdrowia drukami informacyjnymi. Próbki wszystkich partii każdego leku wytwórca musi przechowywać dla celów ewentualnego postępowania wyjaśniajacego. Grupa medykamentów odznacza się wciaż jeszcze jedną cecha. Każdy zaliczony do niej produkt roślinny wymaga standaryzacji na zawartość konkretnej substancji markerowej, a kiedy jej dokładne oznaczenie nie może być możliwe, kwantyfikacji na grupe związków odpowiedzialna za działanie lecznicze. Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że złożony skład chemiczny surowców zielarskich może być niejednokrotnie atutem leku roślinnego. Rożne grupy związków mają odmienny mechanizm działania, wywierając wielokierunkowe dzialanie w danej jednostce chorobowej. Istotna może być konstrukcja dokumentacji produktu leczniczego. Otoż musi ona zawierać uzasadnienie jakości, bezpieczeństwa oraz skuteczności leku. Są to również trzy zasadnicze filary każdego dossier. By spelnić określone prawem wymagania w tym zakresie, wnioskodawca musi wykonać dużo kosztownych oraz czasochłonnych badań. Ich zakres może być uzależniony od zaklasyfikowania produktu do właściwej podgrupy leków. Fitoterapeutyk może być też zakwalifikowany jako specyfik innowacyjny (największe wymagania dokumentacyjne), specyfik o ugruntowanym zastosowaniu medycznym (pośrednie wymagania) albo tradycyjny (wymagania najmniejsze). Dobry zielarz, potrafi przepisać odpowiednie ziola na to wszystko odporność, uspokajajace, kaszel, przeziębienie, wykrztuśne na co jedynie chcemy. Zanim jednakże skorzystamy z jego usług bardzo dobrze może być sprawdzić czy może nie może być oszustem oraz czy może rzeczywiście zna sie na swojej robocie. Ziołolecznictwo jak widać może być wielce bogatym źródlem wiedzy o tym, jak poprawić nasze ludzkie zdrowie oraz wzmocnić nasz organizm naturalnymi metodami. Czytanie tego artykułu sprawi, że chyba nikt nie będzie miewal co do tego wątpliwości. Założenie ogródka ziołowego może być proste. Ziola można siać albo sadzić na specjalnie do tego celu wyznaczonej grządce lub pomiędzy innymi roślinami. Można je wyhodować z nasion albo kupić rozsadę. Skoro nie mamy ogrodu, wystarczą doniczki albo jeden większy pojemnik. Na zimę przenieść jego można np. z balkonu do kuchni. Wyciągi z ziół są dobre nie jedynie na trawienie. Pomagają również na dużo innych dolegliwości, potrafią pomoc nam uspokoić, złagodzić kaszel, wzmocnić naszą odporność, wyleczyć sie z przeziebienia, zaradzić na ból gardła oraz dużo wiecej. Wymagania dokumentacyjne dla leków najpełniej ujawniaja zagrożenia zwiazane ze stosowaniem ziół oraz to również niezależnie od tego, do jakiej grupy są one zaliczane. Tak zatem niebezpieczeństwo może wynikać z nieodpowiedniej jakości surowca. Ziele może być też nadmiernie zanieczyszczone pestycydami, metalami ciężkimi, mikroorganizmami chorobotwórczymi, zwiazkami pirogennymi (gorączkotwórczymi), uczulajacymi albo trującymi. Zioła powinny zostać źle oznaczone albo pomylone. Każdy z owych przypadków prowadzi do zagrożenia zdrowia czlowieka. Ryzyko może być tym większe, im mniejsze sa wymagania prawne dla danej grupy związków. środki leczenia wydają sie zatem kategorią najbezpieczniejszą, bo najdokładniej przebadaną. Nieco gorzej wyglada sytuacja z suplementami diety, kosmetykami czy może również przyprawami. Nigdy nie będziemy rownież pewni, czy może kupujemy pełnowartościowe zioła od zielarzy. Fatalna sytuacja może być na portalach internetowych oraz targowiskach, gdzie kupujacy musza całkowicie zawierzyć sprzedawcy. Każdy specyfik z internetu posiada „badania kliniczne”, a na placu oferują rośliny „z własnego ogródka”, które naturalnie nie były niczym pryskane. Funkcjonujące poza kontrolowanym obiegiem liczne „cudowne” mieszanki ziołowe o często egzotycznych nazwach oraz nieznanym składzie nie spełniaja zwykle podstawowych kryteriów. Stwierdzono nieraz, że tradycyjne chińskie środki leczenia zawierają niedozwolone albo niedeklarowane składniki zielarskie (np. pobudzającą przęśl) albo syntetyczne (np. przeciwzapalny hydrokortyzon), a poza tym nadmiar metali ciężkich oraz pestycydów.

Ale ale… My także nie ufajmy sobie. Nie korzystajmy z własnoręcznie zbieranych ziół na łąkach czy może w lasach, bo nietrudno w tym miejscu o pomyłkę, a jakość surowca może być niepewna. Kolejnym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem ziół może być ewentualny brak ich skuteczności. Powodem może być też pomylenie ziela, nadto niski poziom dawkowania, interakcje z innymi równocześnie przyjmowanymi ziołami czy może także żywnością, a również przypisywanie roślinie właściwości, których ona nie ma. Pamiętajmy rownież o jakże istotnej generalnej zasadzie, że ziola stosuje się jedynie w chorobach łagodnych, zwykle o charakterze przewlekłym, oraz w profilaktyce. Nie używamy ich w stanach zagrażających życiu. Nie ufajmy zatem nigdy sprzedawcy reklamującemu preparat ziołowy na raka, cukrzycę, przerost prostaty czy może nadciśnienie. Także zarejestrowane leki, będące legalnie w obrocie, powinny okazać się nieefektywne. Jak czytamy na opakowaniach tradycyjnych roślinnych produktow leczniczych, ich skuteczność oparta może być – cytując za prawem – wyłącznie na długotrwałym stosowaniu oraz doświadczeniu. Pamiętajmy również, że suplementy diety, wbrew częstym, niezgodnym z prawem opisom na opakowaniu, nie lecza! Powinny dziennie dostarczać maksymalnie do 50% dawki uznanej za leczniczą. Trzecim z kolei niebezpieczeństwem stosowania ziół, najłatwiejszym do uchwycenia poprzez pacjenta, są dzialania niepożądane. Oraz w tym miejscu musimy po raz następny podważyć mocno zakorzenione w świadomości społeczeństwa przekonanie, że środki leczenia roślinne nie szkodzą. Otoż potencjalne zagrożenia związane z ich stosowaniem powinny być też także groźniejsze niż w przypadku leków syntetycznych. Dla przypomnienia, jedne z najsilniejszych znanych trucizn, takie jak rycyna, digoksyna czy może atropina, są substancjami pochodzenia roślinnego. Spektrum możliwych działań niepożądanych może być szerokie, chociaż na pewno węższe niż dla syntetyków. Najczęściej występować powinny zaburzenia gastryczne: wzdęcia, nudności, wymioty, niekiedy nadmierna ospałość, ogólne splątanie oraz rozbicie. Może rownież zagrozić nam arytmia, uszkodzenie wątroby czy może podrażnienie skóry. Niektóre zioła powinny uzależniać (marihuana, słoma makowa) albo wręcz sa trujące. Z powodu nasilającego się zjawiska samoleczenia oraz polipragmazji (jednoczesnego przyjmowania wielu medykamentow) coraz większym zagrożeniem staja się interakcje lek–lek i lek–pożywienie. Są trudne do przewidzenia, bo skład chemiczny surowców zielarskich może być zlożony, a ponadto zioła często stosuje się w mieszankach. Najgroźniejsze oraz najczęściej występujące interakcje są zawsze opisane w drukach informacyjnych dołączonych do produktow leczniczych. W przypadku produktów spożywczych najczęstszym błędem może być stosowanie produktów ziołowych łącznie z alkoholem, mlekiem albo sokiem z grejpfruta. Każdy lek, jeśli tego wymaga, powinno się popić wodą. Etanol, w większości przypadkow, wzmaga wchłanianie leków oraz ogranicza ich wątrobową transformację. Mleko z kolei adsorbuje dużo substancji czynnych na swojej powierzchni. Sok grejpfrutowy natomiast zwieksza biodostępność leków, zwiększając ich stężenie we krwi. Urozmaiceniem codziennej diety będą niewątpliwie pieczone ziemniaki z rozmarynem oraz czosnkiem, ktorych przygotowanie nie wymaga dużo trudu. Osobną grupą są ziola nasienne, a zatem koper, kolendra, kminek czy może anyż. Ich zbiory odbywaja się wtedy, kiedy nasiona dojrzeją, czyli zwykle w lipcu-sierpniu. Druki informacyjne dołączone do produktów zawieraja ważne informacje, które pozwolą nam na bezpieczne stosowanie zakupionego preparatu. Co prawda opis suplementów diety czy może przypraw może być zwykle skromny, jednakże w przypadku lekow powinien być też wyczerpujący. Obok informacji o składzie oraz przeznaczeniu farmaceutyku, znajdziemy tamże dane nie jedynie o wspomnianych więc już działaniach niepożądanych oraz interakcjach, ale również o przeciwwskazaniach, wpływie preparatu na zdolność kierowania pojazdami, jego właściwym dawkowaniu, stosowaniu u dzieci, kobiet ciężarnych oraz karmiących. Ulotki zawierają też informacje o konieczności zachowania specjalnych środków ostrożności oraz skutkach przedawkowania. Często uchodzi naszej uwadze ten fragment poświęcony warunkom przechowywania produktu, a są one gwarantem zachowania jego jakości. środki leczenia ziolowe należy stosować szczególnie ostrożnie u kobiet w ciąży, karmiących, u dzieci, osób starszych, chorych z niewydolnością nerek albo wątroby. Wielu surowców powodujących sedację, takich jak korzeń waleriany, liść melisy czy może szyszki chmielu, nie powinniśmy stosować, skoro mamy prowadzić samochod albo obslugiwać potencjalnie niebezpieczne maszyny albo urządzenia. Pamiętajmy też, że niektore postacie preparatów, np. nalewki, zawieraja etanol, który zostanie wykryty w wydychanym powietrzu. Sadzonki kupujemy w połowie maja po Zimnej Zośce, gdy nie posiada więc już szans na przymrozki. Wybierając sadzonkę oglądamy ją dokladnie z każdej strony w poszukiwaniu zmian chorobowych oraz szkodników. Szczegolnie łatwo jesteśmy w stanie przynieść do domu przędziorki – są to również malutkie pajączki (roztocza) a ich obecność charakteryzuje się małymi pajęczynkami oraz białymi kropkami na liściach. Nie bójcie się również wyjać bryly korzeniowej z doniczki. Ta powinna być też zwarta, ładnie ukorzeniona. Ziemia powinna być też lekko wilgotna, nie przesuszona. Sama roślina powinna mieć ładny, zdrowy wygląd oraz odpowiednie dla gatunku ubarwienie. Nie dajcie się pospieszać, siedźcie przy owych sadzonkach tak bardzo długo jak trzeba. Dużo prościej może być wybrać zdrową sadzonkę, niż później pozbyć się plagi szkodników albo choroby. Wbrew niektorym opiniom produkty ziołowe można przedawkować, a objawy oraz konsekwencje ich nadużywania powinny być też czasem poważne. Przykładowo, odstawienie waleriany po dłuższym stosowaniu powoduje wystapienie klasycznych objawów uzależnienia. Przeczyszczające herbatki z senesem, kruszyną albo rzewieniem nadużywane sa często, wbrew zaleceniom, w celu zrzucenia zbędnych kilogramów. One też powinny powodować objawy uzależnienia; z czasem do osiagnięcia oczekiwanego efektu potrzebna może być coraz większa ich dawka. Ich nadużywanie prowadzi ponadto do zachwiania równowagi wodno-elektrolitowej organizmu i bolesnych skurczow. Nie testujmy na sobie działania dużych dawek ziół, bo w ich przypadku też obowiązuje stara zasada Paracelsusa: „Wszystko może być trucizną oraz nic nie może być trucizną, bo jedynie dawka czyni truciznę”.

Co zrobić by rany goiły się szybciej?

Posted on

Co zrobić możemy i co robi medycyna by rany goiły się szybciej? W tym artykule napiszemy o tym słów kilka. Naukowcy na całym świecie intensywnie pracują nad opracowaniem nowych opatrunków oraz lekow przyspieszających gojenie ran. Najnowsze odkrycia wskazują na dużo prostszą metodę osiągnięcia tego samego celu. Zespół holenderskich naukowców chciał zbadać, dlaczego rany w komorkach nabłonka wewnętrznej strony policzka goją się szybciej, niż podobne rany w skórze, założył zatem hodowlę komórek nabłonka. Kiedy jedynie komórki szczelnie pokryły dno naczynia, naukowcy zrobili w nich dziurę oraz obserwowali, jak bystro ulegnie ona zabliźnieniu. Nastąpiło to także niespodziewanie szybko, kiedy odżywka zawierała śline. By znaleźć składową śliny, odpowiedzialną za tak szybkie gojenie się ran, naukowcy rozłożyli ślinę na czynniki pierwsze. Po sprawdzeniu każdego składnika na jego zdolność do przyspieszania zabliźniania się ran okazało się, że to także jesteśmy w stanie niewielkie cząsteczki białka zwanego histatyną posiadają silne wlaściwości gojące. Do tej pory uważano, że te związki chemiczne są substancjami odpornościowymi, ponieważ mają one działanie przeciwgrzybiczne. Więc już pewien czas temu japońscy badacze informowali, że histatyna zwiększa wzrost komórek tkanki łącznej dziąsła oraz i dlatego może być też stosowana w leczeniu parodontozy.

No i dlatego nowe wyniki badań stworzyly dużo nowych możliwości stosowania śliny w leczeniu. Odkrycie może być też nadzieją dla ludzi cierpiących z powodu rozległych oparzeń, i posiadających zbyt trudno gojące się oraz przewlekłe rany, jakie występują często u pacjentów chorych na cukrzyce. Natychmiastową reakcja obronna organizmu na każdy uraz może być rozszerzenie naczyń krwionośnych w celu przyspieszenia transportu krwi do uszkodzonych tkanek – naczynia krwionośne staję się bardziej przepuszczalne, co umożliwia przedostawanie się płynu oraz białych krwinek z krwi do tkanek. Wzrost przepływu krwi wywołuje nieprzyjemne ale przemijające objawy: wzrost ciepłoty tkanki z powodu nasilonego krążenia krwi, zaczerwienienie wywołane rozszerzeniem naczyń, obrzęk spowodowany wysiękiem z naczyń do tkanek, ból z powodu zwiększenia napięcia wskutek nadmiaru płynu w tkankach. Rany powstają najczęściej jako wynik urazu. Drobne zadrapania, otarcia naskórka, niezakażone rany ciete goją się najszybciej. Obrażenia kłute, szarpane, oparzenia wymagają więcej czasu oraz uwagi. Rany powinny powstawać także jako powikłanie pewnych dolegliwości – te czesto mają charakter przewlekly, są trudne do wyleczenia. Owrzodzenia nóg, odleżyny, stopa cukrzycowa obejmują czasami nie jedynie warstwę skóry, ale także tkankę podskórną oraz głębsze narządy. Rana może być to także uszkodzenie ciagłości skóry, a często także głebszych tkanek albo narządów na skutek urazu mechanicznego. Istnieja także rodzaje ran, które powstają w wyniku procesów chorobowych – są to także na przykład owrzodzenia odleżynowe, owrzodzenie żylakowe czy może również związane z zaburzeniami krążenia oraz niedotlenieniem tkanek lub zakażeniem. Nie wszystkie rany wymagaja szycia chirurgicznego, jednakże wszystkie powinny być też odpowiednio zaopatrzone. Profesor John Weinman z Królewskiego College’u Londyńskiego na Festiwalu Nauki w Cheltenham przedstawil analizę 22 opracowań naukowych badających wpływ stresu na gojenie. Z jego zestawienia wynika, że duży poziom stresu znacząco wpływa na spowolnienie procesu gojenia się ran. Do podobnych wniosków doszli naukowcy prowadzący nieco drastyczne badania, polegające na zadawaniu ochotnikom niewielkich ran kłutych po uprzednim określeniu jakości ich życia oraz poziomu stresu. Rożnice w steżeniu kortyzolu (hormonu odpowiadającego za stres) znacząco wpływały na tempo gojenia ran. Spokojni uczestnicy badań osiągali także 2-krotnie lepsze wyniki niż ich zestresowani koledzy. Białe krwinki rozpoczynaja proces wchlaniania drobnoustrojow, martwych komórek i obcych substancji, wstępnie oczyszczając miejsce zranienia. Następnie uszkodzone komorki wydzielają substancje chemiczne, stymulując przepływ krwi oraz przyciągając więcej białych krwinek w miejsce uszkodzenia. Poszerzone naczynia krwionośne latwiej usuwaja z miejsca urazu drobnoustroje oraz produkty rozpadu martwych komórek. Obumarłe białe krwinki zawierające zbędne drobnoustroje oraz produkty rozpadu, są częściowo usuwane przed system limfatyczny oraz cześciowo tworza ropną wydzielinę. Rana w zależności od mechanizmu jej powstania wymaga odpowiedniego zaopatrzenia. Pierwszym krokiem powinno być też zatamowanie krwawienia, najcześciej poprzez sterylny gazik i mocny ucisk na ranę. Ponadto każdą ranę należy przed zaopatrzeniem chirurgicznym zdezynfekować i oczyścić z ciał obcych, tak by nie doszło do zakażenia. Czasami konieczne może być także szycie rany, czyli założenie szwów. Założenie szwów umożliwia szybsze gojenie się rany i skutkuje lepszym efektem kosmetycznym. Rany tluczone – powstają wskutek pęknięcia skory oraz głebiej leżących tkanek pod działaniem tępego przedmiotu (pałka, tłuczek). Uraz powoduje oprócz rozerwania ciągłości skóry, zgniecenie tkanek. Brzegi rany są nierówne oraz obrzęknięte. W otoczeniu rany występują krwawe podbiegnięcia. Naczynia krwionośne sa przerwane oraz zgniecione w promieniu kilku centymetrów – zatem krwawienie może być znacznie mniejsze niż w ranach ciętych. Tkanki tworzące ścianę rany nie są zdolne do życia. Zalegające skrzepy stanowia dobrą pożywkę dla bakterii. Stłuczenie ścian rany uniemożliwia wczesny zrost oraz pozbawia ją odporności na zakażenie. ojenie się rany. – można podzielić na dwa okresy. W pierwszym odbywa się oczyszczanie ubytku, a w drugim – odbudowa rany. W ranach ciętych pierwszy okres gojenia sie ran może być krotki. Skoro brzegi rany zostaną zbliżone to także goi się ona w ciągu tygodnia. Po tym czasie można zdjąć szwy jednakże wytrzymalość rany na rozciąganie nie może być wciąż jeszcze dostateczna. Istniej w tym miejscu jednakże pewne kryterium czasowe tj. pierwotnego zamknięcia rany można dokonać w ciągu 6-8 h od zranienia. Taki przebieg gojenia nazywamy gojeniem doraźnym albo gojeniem poprzez rychłozrost. Gdy istnieje ubytek tkanek albo w ranie znajdują się ciala obce albo tkanki martwe – takiej rany nie zszywa sie, ale pozostawia do samoistnego wygojenia, wówczas gojenie polega wpierw na oczyszczeniu się rany, a następnie na wypełnieniu tkanką łączną. Gojenie takie nazywamy gojeniem poprzez ziarninowanie. W okresie oczyszczania rana może być obrzęknięta, zaczerwieniona oraz cieplejsza. Pojawia się płynna wydzielina, ktora stopniowo zmienia się w żółta ropę. Zmiażdżone tkanki czernieją, a później żółkną. Ulegają stopniowo rozpadowi oraz upłynnieniu, zostają wydzielone z rany. Gdy rana oczyści się następuje drugi okres gojenia – okres odbudowy. Zanika obrzek oraz zaczerwienienie i zmniejsza sie bolesność rany. Jej ściany oraz dno zaczynają się pokrywać ziarniną, która stopniowo wypełnia całą rane. Ziarnina to także młoda żywoczerwona ziarnista tkanka, łatwo krwawiąca przy dotyku. Z brzegów rany nasuwa się naskórek.

Nasz genialny układ odpornościowy oraz jego białe krwinki pełnią wciąż jeszcze jedna kluczowa rolę – produkują przeciwciała, ktore wspomagają organizm w walce z infekcja. I dlatego proces gojenia przebiega sprawniej, skoro ogolny stan zdrowia pacjenta może być dobry. Osłabienie układu immunologicznego znacznie obniża zdolność ustroju do zwalczania zakażenia oraz zaburza gojenie sie rany. Gojenie się ran to także złożony proces, który angażuje komórki skóry, krew, system odpornościowy i szereg krażacych w organizmie substancji. W miejscu uszkodzenia skóry tworzy się skrzep, który skleja brzegi rany oraz zapobiega nadmiernemu krwawieniu. Następnie zachodzi etap oczyszczania rany z bakterii oraz uszkodzonych tkanek. Kiedy uda się opanować infekcje, dochodzi do powolnej syntezy kolagenu oraz tworzenia się blizny. Infekcja, zanieczyszczenie rany, rozległy obszar uszkodzenia komplikują oraz opóźniają naturalny proces regeneracji skóry. Rany, w zależności od cech, można podzielić na pare rodzajów. Podstawowy podział zawiera rany proste – wówczas uszkodzone są jedynie powłoki, i rany zlożone – są to także rany głebsze, w wyniku których dochodzi do uszkodzenia nerwow, mięśni, narzadów wewnetrznych, ścięgien albo naczyń. Gorączka, która pojawia sie przy rozległych urazach z zakażeniem, stanowi element mechanizmu obronnego – pomaga w zwalczaniu trwających infekcji (podwyższona temperatura ciała nie sprzyja rozwojowi szkodliwych mikroorganizmów) oraz przyspiesza proces gojenia (goraczce towarzyszy przyspieszony puls, co zwiększa przeplyw odżywczej krwi m.in w okolicy uszkodzenia). Naturalnie nieodłącznym oraz negatywnym wpływem gorączki na organizm może być złe samopoczucie. Zabezpieczenie rany – opatrunek posiada zapewnić odpowiednie warunki dla gojenia się rany. Drobne skaleczenia wystarczy zabezpieczyć plastrem albo jałowym kompresem. Ludzka skóra składa się z wielu warstw oraz każda z owych warstw posiada kolejne, ktore pomagają wypełniać skórze jej funkcje. Ludzka skora stanowi barierę dla świata zewnętrznego, chroni przed zakażeniami, zagrożeniami środowiska naturalnego, środkami chemicznymi oraz temperaturą. Zawiera melanocyty, które powinny przyciemniać skóre przy jednoczesnym zachowaniu ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym. Ludzka skóra odgrywa także ważną rolę w regulacji temperatury. Poważne rany z wysiękiem (np. odleżyny, owrzodzenia) wymagaja opatrunku chłonnego np. Sorbact. Na rany zakażone można stosować odkażające opatrunki ze srebrem. Dla suchych ran odpowiednie są opatrunki hydrożelowe. Krwawiąca rana wymaga natychmiastowego zastosowania bezpośredniego ucisku. Na miejsce zranienia przykłada się kawalek czystego materialu wchłaniajacego wilgoć np. gazę / kompres opatrunkowy, ręcznik albo chusteczkę higieniczna oraz mocno przyciska. Skoro to także możliwe osoba zraniona sama powinna uciskać ranę, ponieważ wie najlepiej jak mocno należy to także zrobić. Na ogół ucisk zatrzymuje krwawienie w ciągu 1-2 minut. Skoro nasza krew przesiąka, trzeba przylożyć kolejna warstwe materiału oraz kontynuować ucisk. Nowe warstwy materiału chronią przed rozerwaniem świeżego skrzepu. Na otwarte rany najbezpieczniej przykładać wyjałowiony kompres. mocny krwotok można bystro zatrzymać przy pomocy opatrunku hemostatycznego. Prawdopodobnie wiekszość ran mogłaby zagoić się sama, jednakże lepsze efekty da złączenie brzegów rany. Proces gojenia rany rozpoczyna się bezpośrednio po powstaniu rany. Poprzez szereg zachodzących procesów z użyciem pomiędzy innymi płytek krwi, enzymów, fibroblastow oraz makrofagow powstaje kolejno czop płytkowy, skrzep, nastepnie posiada miejsce oczyszczanie rany oraz tworzenie blizny. Martwica, niedotlenienie tkanek albo infekcja komplikują procesy gojenia. Wszystkie rany szarpane zostawiają blizny, jednakże dobre ich zszycie zminimalizuje blizne. Skoro rana może być głęboka, trzeba zszyć wszystkie warstwy skóry. Skoro zszyłoby się jedynie górną warstwę skóry, w wolnej przestrzeni mógłby gromadzić się plyn oraz powodować infekcje. Kiedy rana znajduje się na cześciach ciała, takich jak warga albo powieka, albo części składowej ciała, które wyginają się może zajść potrzeba umieszczenia szwów oraz zamknięcia rany. Rana może być szyta w celu utrzymania obu brzegów rany wspolnie ze sobą, by po wyleczeniu rany blizna byla jak najmniejsza. Szwy na rany są zakładane również, kiedy rana może być głeboka oraz posiada tendencję do otwierania się. Założenie szwów na rany może być konieczne również, kiedy krwawienie nie ustępuje pomimo dlugotrwalego (ok. 20 minut) bezpośredniego nacisku. Czas gojenia się rany zależy od wielu czynników : rodzaju rany, rozmiarow rany, ciał obcych, także warunki odpływu wydzieliny (dreny), lokalizacja ran, stan ogólny pacjenta. Czynnikiem opóźniającym gojenie sie rany może być zakażenie. Brzegi rany nie powinny się zrastać dopoki miejscowe zakażenie nie zostanie opanowane. Obecność tkanki martwiczej także uniemożliwia gojenie się rany. Niedostateczne ukrwienie obszaru rany może także utrudniać gojenie. Oczyszczanie rany należy przeprowadzić jak najszybciej by zapobiec infekcji oraz zbliznowaceniu skóry. Całą okolicę otaczającą miejsce zranienia myje się wodą z mydlem, wodą utlenioną, antyseptykiem albo samą wodą. W ow sposób zmniejsza sie ilość bakterii, ciał obcych oraz martwych fragmentów tkanki zagrażajacych ranie. Skaleczenie (ranę powierzchniową) należy delikatnie przemywać gaza albo wacikiem 2 razy dziennie, od rany na zewnątrz, by uniknąć zakażenia bakteriami skórnymi (jeden wacik dotyka raz skóry). Następnie należy przykleić plaster oraz zdejmować jego na noc by rana przeschla. Nowy plaster powinno się przykleić jedynie kiedy rana może być wilgotna albo potrzebuje osłony. Rany goja sie za pomocą trzech mechanizmów. Rana może goić się poprzez rychłozrost (łac. per primam intentionem) – brzegi rany sklejaja się, odtwarza się ciągłość skóry, powstaje linijna blizna. Może być to także najbardziej korzystny sposób gojenia ran. Goja się w ów sposób rany czyste oraz prawidłowo zszyte. Po ustaniu krwawienia albo jego znacznemu zmniejszeniu, należy owinąć ranę bandażem elastycznym, w wlaściwy sposob – miejsce uszkodzenia posiada być też uciśnięte, ale nasza krew musi przepływać swobodnie. Opatrunek na kończynie trzeba kontrolować czy może nie utrudnia krążenia krwi – należy ucisnąć paznokieć, powinien zblednąć, a po puszczeniu zaróżowić się. Skoro ludzka skóra ze zranionej strony staje się sina, biała albo powstaja plamy, trzeba poluźnić bandaż oraz unieść zranioną sekcja ciała. Gojenie poprzez ziarninowanie (łac. per secundam intentionem) może być dłuższym procesem oraz posiada miejsce wtedy, kiedy z rożnorodnych powodów (brak zaopatrzenia rany, ubytek naskorka, zakażenie) nie doszło do pierwotnego zamknięcia rany. W dnie rany powstaje ziarnina z wrastających naczyń krwionośnych. Ziarnina może być podłożem do regeneracji powierzchownych warstw skóry oraz naskórka, który narasta z brzegów rany na ziarnine. Takie gojenie rany wymaga starannej pielęgnacji oraz częstych zmian opatrunków. Blizna pozostała po wygojeniu się rany poprzez ziarninowanie może być duża oraz widoczna.

Trzeba pamiętaż, że niekiedy pojawiają się zmiany w zabarwieniu skóry. Goją sie w ów sposób rany zanieczyszczone oraz niezszyte. Trzecim rodzajem może być gojenie pod strupem – w taki sposob goją się oparzenia oraz otarcia naskorka. Martwicze zakażenie tkanki podskórnej może być groźną chorobą zakaźną wywołaną poprzez bakterie, które zakażaja tkankę poprzez rany. Glównymi objawami są obrzęk, przebarwienia oraz martwica otaczających tkanek. Ludzka skora wokól rany może być rozgrzana oraz czerwona. Gojenie ran martwiczych może być trudne. Skoro infekcja pogarsza się, ludzka skora może ulec przebarwieniu, a zgorzel może się rozwijać. Rany z martwicą rozpływną charakteryzuja się zwiększonym stopniem wydzielania. Zalegająca w dnie rany martwica może być plynna. Rany takie stanowią idealne środowisko do rozwoju mikroorganizmów, i dlatego często bywają zainfekowane. Zadania opatrunku w takim wypadku, to także chłonięcie wysięku oraz materialu martwiczego, upłynnianie nadto suchej oraz zbitej martwicy, niedopuszczanie do wysychania rany, ochrona przed wtórnymi urazami. Regeneracyjna oraz przełomowa higiena bez chemii. Późniejszy sposób utrzymywania higieny posiada wpływ na szybkość gojenia się wszystkich uszkodzeń skory. Chemiczne środki myjące (mydla, żele, szampony itp.) drażnia ranę oraz opóźniają proces gojenia, jednakże usuwanie zabrudzeń może być konieczne by uniemożliwić rozwoj wtórnego zakażenia. I dlatego genialnym rozwiązaniem może być codzienna higiena wykorzystująca naturalne mikro- oraz nanobąbelki powietrzno-wodne o wybitnym działaniu sterylizującym oraz dotleniającym. Dzięki temu używanie detergentow może być zbędne, a proces gojenia niezakłócony, wzmocniony oraz znacznie szybszy. Dodatkowo, pękające mikrobąbelki wykonują unikalny mikromasaż, który pobudza przepływ krwi w obrębie rany. Z owych względów permanentne stosowanie mikropęcherzyków w codziennej higienie znacznie ogranicza powstawanie blizn. Często uszkodzeniom skóry oraz naskórka towarzysza uszkodzenia tkanek głebiej położonych: powięzi, mięśni, naczyń krwionośnych, nerwow, ścięgien, kości, stawow, czy może również uszkodzenie przydatków skóry takich jak paznokcie. Obecność dodatkowych uszkodzeń posiada istotne znaczenie dla procesu gojenia rany. Odmrożona, spierzchnięta oraz spękana ludzka skóra wygoi się, skoro będziemy ją smarować oliwką nagietkową. Szybciej zagoją się również nasze skaleczenia, a po smarowanych nią strupkach nie będzie blizn. Przygotowujemy ja w następujący sposób: świeże płatki ciasno ukladamy w słoiku, zalewamy oliwą oraz pozostawiamy na pare dni w ciepłym miejscu. Otrzymaną oliwką codziennie smarujemy skórę. Po zgloszeniu się z rana do lekarza, pyta on, w jaki sposób doszło do powstania rany, gdy oraz czy może rana była przemywana, co się stało, czy może rana powstała w wyniku upadku, czy może urazu, gdzie doszło do jej powstania. Lekarz zapyta o dolegliwości współistniejące i uczulenia. Wszystkie te informacje mają pomóc lekarzowi podjąć decyzję o jak najlepszym sposobie gojenia rany. Badanie lekarskie może być niezbędne do upewnienia sie, że struktury pod powierzchnia skóry są nienaruszone. Lekarz może zlecić również wykonanie prześwietlenia w poszukiwaniu ciał obcych. Jak oni wszyscy wiemy stres niekorzystnie wpływa na nasz organizm. Powoduje najróżniejsze bole jak na przyklad ból brzucha, sprawia, że ludzkie serce bije szybciej, a nogi mamy jak z waty. Naukowcy informują, że stres – oprócz szeregu innych dolegliwości – spowolnia proces gojenia się ran. Naukowcy z brytyjskiego King’s College przestrzegają, że nasze życie w stresie znacznie spowalnia proces gojenia się ran oraz innych urazów. Najnowsze badania dowodza, że czas powrotu do zdrowia może być tym dłuższy, im większe może być zdenerwowanie pacjenta. Ponadto osoby, które podczas rekonwalescencji nie doznają stresu, powracają do zdrowia, aż dwukrotnie szybciej. Zgorzel gazowa (martwica mięśni) powstaje kiedy rana ulegnie zakażeniu poprzez niektóre bakterie, zwykle Clostridium. Ta infekcja powoduje nagly ból oraz obrzęk wokół rany, umiarkowany wzrost temperatury, obniżenie ciśnienia krwi oraz szybkie bicie serca. Ludzka skora wokól rany staje sie blada, z powodu płynu, który powstaje bezpośrednio pod powierzchnią. Cuchnący, brązowo-czerwony plyn może wypływać z rany. Leczenia właściwego rany polega na podawaniu dożylnie penicyliny. Gojenie ran wymaga chirurgicznego usunięcia zakażonej tkanki i tkanek z najbliższego sasiedztwa. Pierwszym postępowaniem w wypadku zranienia może być przemycie rany roztworem 0,9-procentowej soli fizjologicznej. Następnie należy zatamować krwawienie, uciskajac ręką na jałowy opatrunek przykrywający rane albo zakładając opatrunek uciskowy. Skoro uszkodzona może być tętnica w kończynie, należy dosercowo od rany założyć na nią mankiet do mierzenia ciśnienia. Przed zamknięciem rany najpierw bada sie ją oraz oczyszcza. Może być to także konieczny element w każdym przerwaniu tkanek. Badanie realizowane może być w poszukiwaniu zanieczyszczeń oraz odłamków i w celu upewnienia się, czy może elementy anatomiczne nie zostały uszkodzone. Na przykład w przypadku urazu dłoni albo palca lekarz sprawdzi, czy może nie doszło do uszkodzenia ściegien. Skoro ludzka skóra może być uszkodzona, powinny poprzez nią przeniknać zarazki, ktore powinny wywołać infekcję. I dlatego rownież przed zamknięciem rany musi być też ona oczyszczona. W przypadku ran szarpanych można więc już w domu udzielić pierwszej pomocy – przemyć ranę wodą, a wciąż jeszcze lepiej wodą z mydłem, oraz lekko zabandażować.

Znaczenie tłuszczów w żywieniu i dla zdrowia człowieka

Posted on

Na pierwszy odgłos słowa „tłuszcze” czujemy podświadomie „Niebezpieczne”. A tymczasem tłuszcze są źródłem cennej energii życiowej i pozwalają organizmowi funkcjonować. Bez tłuszczów nasz organizm w ogóle nie mógłby działać. Substancje, ktore występują w organizmach roślinnych oraz zwierzecych nazywane są lipidami. Składają się one przede wszystkim z kwasów tłuszczowych oraz glicerolu. Wchodza one w skład każdej komórki. W grupie owych zwiazków wskazuje się na substancje- zwane popularnie tłuszczami- odgrywające dużą rolę w żywieniu. Tłuszcze jadalne są pochodzenia zwierzęcego albo roślinnego.

Są różne tłuszcze. Do tłuszczów pochodzenia zwierzęcego zaliczamy m.in. maslo, słonine, smalec, łój. Do tłuszczów roślinnych należą tłuszcze ciekłe, tj. oliwa z oliwek, oleje (np. słonecznikowy, sojowy, arachidowy, rzepakowy) i margaryny, ktore są produkowane głównie z olejów roślinnych. Większość tłuszczów nie posiada zapachu, może być nierozpuszczalna w wodzie oraz rozpuszczalnikach polarnych i bardzo dobrze rozpuszczalna w rozpuszczalnikach niepolarnych. Wszystkie tluszcze sa lżejsze od wody, odczyn tłuszczów może być obojętny. Ich stan skupienia zależy od tego, jakie reszty kwasowe tworzą cząsteczkę. Tłuszcze stałe zawierają nasycone reszty kwasowe o długich łańcuchach węglowych, natomiast tłuszcze ciekłe zawieraja nienasycone reszty kwasowe (reszty, w których występują wiazania podwójne) albo reszty kwasowe o krótkich łańcuchach węglowych. Kwasy nienasycone występujące w naturalnych tłuszczach są izomerami cis. Wiekszość tłuszczów to także estry mieszane, czyli takie, ktore w cząsteczce zawierają różne reszty kwasowe. Racjonalne odżywianie się może być jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu czlowieka, a zatem jego właściwego stanu zdrowia. Sposób odżywiania sie oddzialuje na ludzkie zdrowie zwykłego człowieka poprzez całe jego życie. Najbardziej może być to także widoczne w okresie dzieciństwa oraz wczesnej młodości, gdy to także organizm podlega szybkim przemianom zwiazanym ze wzrostem oraz rozwojem.

Pamiętajmy, że właściwy rozwój psychofizyczny, emocjonalny, dobry stan zdrowia oraz efektywność uczenia się w znacznym stopniu determinowane są przede wszystkim prawidłowością żywienia. Racjonalne żywienie musi odpowiadać w sposób optymalny zapotrzebowaniu na energię oraz składniki odżywcze, bez których człek nie może w pelni wykorzystywać swoich genetycznie uwarunkowanych możliwości, jak najlepszego rozwoju fizycznego oraz umysłowego. Większość tluszczów pochodzenia zwierzęcego charakteryzuje się dużą zawartością kwasów tłuszczowych nasyconych, bez których w rzeczywistości lepiej funkcjonujemy, jako że skutkiem ich dlugotrwalego spożywania są poważne dolegliwości zwyrodnieniowe, szczególnie w obrębie ukladu krążenia. Tłuszcze jadalne są pochodzenia zwierzęcego albo roślinnego. Do tluszczów pochodzenia zwierzęcego zaliczamy m.in. masło, słoninę, smalec, łój. Do tłuszczów roślinnych należą tłuszcze ciekle, tj. oliwa z oliwek, oleje (np. słonecznikowy, sojowy, arachidowy, rzepakowy) i margaryny, które są produkowane glównie z olejów roślinnych. Większość tluszczów pochodzenia zwierzęcego charakteryzuje się duża zawartością kwasów tłuszczowych nasyconych, bez których w rzeczywistości lepiej funkcjonujemy, jako że skutkiem ich dlugotrwalego spożywania są poważne dolegliwości zwyrodnieniowe, szczegolnie w obrębie układu krążenia. Tłuszcze dzieli się na tzw. widoczne oraz niewidoczne. Te ostatnie zawarte są w produktach żywnościowych, takich jak mięso oraz przetwory mięsne, ryby, mleko oraz przetwory mleczne. Do tłuszczów widocznych zaliczamy tłuszcze dodawane do pożywienia, m.in. masło, smalec, oleje oraz margaryny. Natomiast tłuszcze pochodzenia roślinnego charakteryzują się duża zawartością kwasow tłuszczowych nienasyconych, niezbędnych dla naszego organizmu, czyli NNKT. Tłuszcze dzieli sie na tzw. widoczne oraz niewidoczne. Te ostatnie zawarte są w produktach żywnościowych, takich jak mięso oraz przetwory mięsne, ryby, mleko oraz przetwory mleczne. Do tłuszczów widocznych zaliczamy tłuszcze dodawane do pożywienia, m.in. masło, smalec, oleje oraz margaryny. Tłuszcze roślinne, takie jak oliwa, olej rzepakowy, słonecznikowy, arachidowy, lniany, masło kakaowe są oczyszczane, utwardzane albo odwadniane, a nastepnie używane w przemyśle spożywczym, mydlarskim, włókienniczym oraz w lecznictwie. Człek prawidlowo odżywiający się spożywa różnorodne produkty spożywcze w odpowiednich ilościach oraz proporcjach. Racjonalne żywienie polega nie jedynie na zaspokojeniu w sposób optymalny zapotrzebowania organizmu na energie oraz składniki pokarmowe, ale również uwzględnia rozłożenie posiłków w ciągu dnia oraz dobór produktów przeznaczonych do jednorazowego spożycia w taki sposób, by w każdym podstawowym posiłku oprócz właściwej ilości energii znalazły sie wszystkie potrzebne człowiekowi składniki odżywcze. Są to: białka, węglowodany, tluszcze, witaminy oraz sole mineralne. Obecnie przyjmuje się, że człowiekowi, a szczególnie dzieciom oraz młodzieży w okresie rozwoju, niezbędnych może być około 60 składników odżywczych, tj. 10 egzogennych aminokwasów wchodzących w skład białek pełnowartościowych, 1-4 niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, 1-2 cukrowców, 21 składników mineralnych i 18 witamin. Ponadto pożywienie powinno zawierać surowe włókna roślinne zwane błonnikiem. Wszystkie te składniki powinny być też dostarczane codziennie w poszczegolnych posiłkach, bo procesy przemiany materii wymagają stalego dowozu energii oraz poszczegolnych skladników pokarmowych, bez ktorych mogłoby dojść do zmian biochemiczno – czynnościowych, a także morfologicznych objawiających sie np. nieprawidłowym rozwojem fizycznym oraz umysłowym, określonymi zmianami w tkankach, narządach albo całych układach. Podstawową różnicą pomiędzy nimi może być ich skład chemiczny i konsystencja. Tłuszcze roślinne są płynne- oraz noszą nazwę olejów. Może być to także wynikiem dużej zawartości nienasyconych kwasow tłuszczowych. Powinny one również przejść w stan staly poprzez przyłaczenie do kwasow wodorów.

Jak wiadomo tłuszcze spełniają w diecie zwykłego człowieka szereg ważnych ról. Przede wszystkim dostarczaja znaczna ilość energii (25 do 35%). Z jednego grama tluszczu organizm ludzki uzyskuje około 37,7 kJ energii, a zatem w przybliżeniu dwa razy więcej niż z białka oraz sacharydów. Tłuszcze są rownież glównym źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tluszczowych (NNKT) oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K). Niektóre kwasy tłuszczowe biorą rownież udział w syntezie niektorych hormonów tkankowych, m.in. prostaglandyn. Rola tłuszczów w żywieniu zdrowego oraz chorego zwykłego człowieka zajmuje szczególnie ważną pozycję ze względu na profilaktykę oraz leczenia właściwego metabolicznych schorzeń układu krażenia zagrażających dziś milionom ludzi w krajach rozwiniętych przemysłowo. Tłuszcze pożywienia pełnią dużą rolę w etiopatogenezie dolegliwości nowotworowej. Tłuszcze w umiarkowanych ilościach są niezbędnym składnikiem pokarmowym ludzi. Są one głównym źródlem glicerolu oraz kwasów tłuszczowych, z których organizm syntezuje odmienne lipidy. Spożywanie nadmiaru tłuszczów – zwłaszcza nasyconych – sprzyja nie mniej jednak chorobom układu krążenia oraz powoduje nadwagę. Zapotrzebowanie na tłuszcz może być mniejsze u osób starszych oraz prowadzacych mało aktywny fizycznie sposob życia. Tłuszcze albo inaczej lipidy występuja we wszystkich żywych organizmach. Są obok węglowodanów oraz białek trzecią podstawowa grupą składników pokarmowych spełniającą w organizmie głównie funkcję energetyczną. Wchodzą w sklad tkanek organizmu oraz zapewniaja przechowywanie substancji regulujących rozpuszczalnych w tłuszczach jak np. witaminy A, E, D oraz K. W roślinach znajduja się przede wszystkim w nasionach oraz miąższu owocow, a w organizmie zwierzat oraz zwykłego człowieka wchodzą w skład komórek rożnorodnych narządów oraz podskórnej tkanki tłuszczowej. Podczas smażenia na olejach bogatych w kwasy nienasycone, np. takich jak olej słonecznikowy oraz sojowy, powstają związki (nadtlenki, wodorotlenki lipidowe), które wykazuja miażdżycorodne działanie oraz prawdopodobnie oddziałują pronowotworowo. 2 tego wzgledu jedynymi tłuszczami nadającymi sie do obróbki kulinarnej w wysokich temperaturach, czyli smażenia oraz pieczenia, są olej rzepakowy nisko- albo beze-rukowy i oliwa z oliwek. Te dwa tłuszcze zawierają przede wszystkim kwasy jednonienasycone (MUFA). Pozostale oleje, dostarczające głównie kwasow wielonienasyconych (PUFA), są niezbędne w prawidłowym żywieniu, ale jedynie wtedy, kiedy są spożywane na surowo. Oprocz wyżej opisanych kwasów tłuszczowych w naszym codziennym pożywieniu występują też tzw. kwasy tłuszczowe trans. Kwasy te występuja „w postaci naturalnej np. w maśle, jednakże w największych ilościach są wytwarzane w procesie utwardzania olejów roślinnych metodą uwodornienia w trakcie produkcji margaryn. Kwasy trans są formą nienasyconych kwasow tluszczowych, które, jak stwierdzono w licznych badaniach, zachowują sie w organizmie jak nasycone kwasy tłuszczowe, czyli wykazują działanie miażdżycorodne. Pocieszający może być fakt, że w chwili obecnej duża sekcja margaryn może być produkowana z olejów roślinnych metodą przeestryfikowania, dzięki czemu kwasy trans występuja najwyżej w śladowych ilościach. Bo na opakowaniach kupowanych margaryn nie umieszcza się informacji o zawartości kwasow trans, istnieje prosta metoda pozwalajaca na wybór zdrowej margaryny – wybierać należy margaryny miekkie, sprzedawane w kubeczkach, dające sie latwo rozsmarować wkrótce po wyjeciu z lodówki. Margaryny, które twardnieją w lodowce, charakteryzują sie większą ilością kwasow trans. Tłuszcze dzieli sie też na tzw. tłuszcze widoczne oraz niewidoczne. Z chemicznego punktu widzenia tłuszcze są naturalnymi związkami organicznymi zbudowanymi z atomów węgla, tlenu oraz wodoru o zrożnicowanej budowie oraz organicznych, np. w eterze etylowym oraz naftowym, benzenie, acetonie, natomiast nie rozpuszczają się w wodzie. własnościach. Wspólną ich cechą może być to, że łatwo rozpuszczaja się w rozpuszczalnikach Tłuszcze powinny dostarczać nie więcej niż 30% energii zawartej w pożywieniu oraz zawierać odpowiednią ilość nienasyconych kwasow tluszczowych. Duże spożycie tłuszczów wielonienasyconych omega 6 (obecnych zwlaszcza w oleju roślinnym z soi, kukurydzy, słonecznika oraz innych olejach z nasion, w margarynie), np. kwasu linolowego, przy niedostatku tluszczów wielonienasyconych omega 3 (w oleju rybnym, ale też w lnianym; olej rzepakowy zawiera blisko aż tyle samo niepożądanego tłuszczu oleinowego omega 9, jak oliwa), sprzyja rozwojowi raka piersi. W 2001 stwierdzono, że obecność tłuszczów jednonienasyconych typu omega 9 i niektórych wielonienasyconych typu omega 6 w erytrocytach może sprzyjać rozwojowi raka piersi u kobiet po menopauzie, a obecność tłuszczów wielonienasyconych typu omega 3 – przeciwdziała. Skład tłuszczów w erytrocytach wynikać może zarówno z diety, jak oraz syntezy endogennej i metabolizmu reszt kwasowych. Budowa chemiczna różnorodnych związków tłuszczowych była podstawą do ich uporządkowania. Podzielono je na tłuszcze proste oraz tluszcze zlożone. Lipidy proste składają się wyłacznie z wegla, wodoru oraz tlenu. Do tłuszczów prostych zaliczane sa estry glicerolu oraz kwasów tłuszczowych, czyli triglicerydy albo inaczej triacyloglicerole. Należą do tej grupy rownież woski, które też sa estrami, ale wyższych kwasów tłuszczowych oraz alkoholi innych niż glicerol. Lipidy złożone oprocz węgla, wodoru oraz tlenu zawierają odmienne związki, jak kwas fosforowy (fosfolipidy), zasady azotowe, cukry (glikolipidy),kwas siarkowy (sulfolipidy) albo aminoalkohole. Do lipidów zaliczane są również sterole oraz izoprenoidy, ktore różnią się budowa chemiczną od pozostałych lipidów, ale podobnie jak wszystkie lipidy rozpuszczają sie w rozpuszczalnikach tłuszczowych. Podstawowym składnikiem tłuszczów prostych oraz złożonych są kwasy tłuszczowe. W tłuszczach pożywienia najczęściej występują kwasy o parzystej liczbie atomow węgla ułożonych w łańcuchu prostym. Kwasy te powinny mieć jedynie pojedyncze wiązania pomiędzy atomami węgla oraz wtenczas nazywane są nasyconymi kwasami tłuszczowymi, ale również powinny mieć jedno, dwa albo wiecej wiazań podwójnych oraz wtenczas nazywane są nienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Wielonienasycone kwasy tluszczowe (WNKT) można podzielić na dwie podgrupy: -3 oraz –6. W –3 WNKT pierwsze wiązanie podwójne znajduje się przy trzecim atomie węgla, podczas kiedy w -6 WNKT przy szóstym. Wedlug zasad fizjologii odżywiania się udział tluszczu całkowitego (widocznego oraz niewidocznego) powinien stanowić 25-30% ogólnej wartości energetycznej dobowego pożywienia. Przy obecnym stanie wiedzy uważa się, że nadmiar energii pochodzącej z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych w tluszczach zwierzęcych należy redukować, zwiększyć z kolei spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Oprócz zwiększenia udzialu tłuszczów roślinnych w naszym pożywieniu należy, szczególnie w wieku średnim oraz starszym, ograniczyć spożywanie produktów zawierajacych cholesterol. Zawartość cholesterolu w dobowej racji pokarmowej nie powinna przekraczać 300 mg. Oprócz podziału kwasów tłuszczowych w zależności od ilości wiazań w cząsteczce istnieje wciąż jeszcze podział w zależności od długości łańcucha węglowego. Mówi się zatem o kwasach krótko-, średnio-, oraz długołańcuchowych. W cząsteczce kwasów krótkołańcuchowych może być do 6 atomow węgla, w cząsteczce kwasów średniołańcuchowych może być 6-10 atomów węgla, a w cząsteczce kwasow dlugolańcuchowych może być powyżej 12 atomów węgla. Kwasy krótko-, oraz średniolańcuchowe w tłuszczach żywności występują rzadziej niż kwasy długołańcuchowe, ale decydują one o tym, że tłuszcze takie są szybciej oraz łatwiej przyswajalne. Kwasy o krótkich łańcuchach występuja pomiędzy innymi w tłuszczach mleka oraz masła, natomiast kwasy dlugolańcuchowe występują we wszystkich tłuszczach pochodzenia roślinnego oraz zwierzecego. Przyjmuje się, że głównym czynnikiem dietetycznym wpływającym na rozwój miażdżycy może być nadmierne spożycie tłuszczów nasyconych, czyli tłuszczów pochodzenia zwierzęcego powodujących nadmierny wzrost cholesterolu we krwi. Wysoki poziom cholesterolu we krwi towarzyszy czesto wystepowaniu zmian miażdżycowych, szczegolnie tetnic wieńcowych serca.

Przede wszystkim, według zasad fizjologii odżywiania sie udzial tłuszczu całkowitego (widocznego oraz niewidocznego) powinien stanowić 25-30% ogolnej wartości energetycznej dobowego pożywienia. Przy obecnym stanie wiedzy uważa się, że nadmiar energii pochodzącej z nasyconych kwasów tłuszczowych zawartych w tłuszczach zwierzęcych należy redukować, zwiększyć z kolei spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Oprocz zwiększenia udziału tłuszczów roślinnych w naszym pożywieniu należy, szczególnie w wieku średnim oraz starszym, ograniczyć spożywanie produktów zawierających cholesterol. Zawartość cholesterolu w dobowej racji pokarmowej nie powinna przekraczać 300mg. Najczęściej spotykane w żywności kwasy nasycone to także palmitynowy, stearynowy oraz masłowy. Okazało sie, że kwasy nasycone, po wydzieleniu z zasobnego w nie produktu spożywczego, są substancjami stalymi oraz takich również właściwości nabiera tluszcz, w którym owych kwasów może być dużo. Stosunkowo dużo kwasów nasyconych zawierają tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, np. smalec, masło, śmietana, ale występują one również w mniejszych ilościach w tluszczach roślinnych, np. w oleju kokosowym ( śmietanka w proszku) oraz palmowym. Temperatura topnienia kwasów nasyconych zależy wyłącznie od długości lańcucha weglowego. Ilość zmagazynowanego w organizmie tłuszczu może być rożna. Zależy od jakości oraz ilości spożywanych pokarmów. Niewątpliwie nadmiar kalorii w pożywieniu odklada się w postaci tkanki tłuszczowej. Sekcja tluszczu stanowi nie mniej jednak material budulcowy dla organizmu człowieka. Nie może być też on w zwiazku z tym wykorzystany do zaspokojenia potrzeb energetycznych ( to także tluszcz konstytucyjny). ·W procesie spalania tłuszczów wydzielana zostaje energia cieplna i pewne ilości wody. Tluszcze dostarczają zarazem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych ( np. kwas linolowy, linolenowy, arachidonowy). Pełnią one olbrzymią rolę w organizmie. Ich brak powoduje zmiany skórne, zaburzenia w funkcjonowaniu nerek, zahamowanie procesu wzrostu. Najbogatszym źródłem owych kwasów sa olej słonecznikowy, olej sojowy, olej rzepakowy oraz oliwa. Mniejsze ilości występują w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego. Ponadto istnieje cały szereg prac naukowych, wskazujących na istnienie związków przyczynowych pomiędzy nadmiernym spożyciem tłuszczów zwierzęcych, a powstawaniem nowotworów. Głównym przedstawicielem jednonienasyconych kwasów tluszczowych może być kwas oleinowy obecny w oleju oliwkowym, rzepakowym i arachidynowym, a również w produkowanych z nich margarynach. Oliwa z oliwek może być podstawowym tluszczem stosowanym w diecie śródziemnomorskiej, zawiera 77% jednonienasyconych kwasów tłuszczowych działających ochronnie na system sercowo – naczyniowy. Oleje zawierające te kwasy nadają się do smażenia, ponieważ majac jedynie jedno podwójne wiązanie nie są podatne na utlenianie oraz wysoka temperaturę w takim stopniu, jak olej słonecznikowy, sojowy czy może kukurydziany. Dzięki tluszczom zahamowane zostają czynności wydzielnicze żołądka. I dlatego dłużej odczuwamy sytość. Wysoka wartość kaloryczna tłuszczów pozwala na dostarczenie właściwej ilości energii. Nadają one również potrawom wartości smakowe. Przyjmuje się, że tłuszcze powinny dostarczać 25 – 30 % zapotrzebowania kalorycznego ( u zdrowego oraz dorosłego zwykłego człowieka ). Zalecane normy spożycia wynoszą 1g na 1kg masy ciała na dobę. Ale wielkość ta powinna również uwzględniać stopień natężenia przemiany materii ( rodzaj wykonywanej pracy, indywidualne nawyki). W przeszłości większość tłustej żywności była dostepna jedynie dla zamożnych, nie mniej jednak dzisiaj są najtańszym osiagalnym źródłem kalorii. W tej samej jednostce wagi zawierają blisko dwukrotnie więcej składników energetycznych niż białka oraz węglowodany. Niestety tłuszcz przyczynia się do powstawania dolegliwości cywilizacyjnych .Nadmiar spożywanych tłuszczów prowadzi do otyłości, która zwieksza prawdopodobieństwo wystąpienia takich chorób, jak cukrzyca, artretyzm, schorzenia woreczka żółciowego, wysokie ciśnienie krwi oraz dolegliwości serca, a bo w żywności bogatej w tluszcze zwykle brakuje błonnika, może być ono również czynnikiem sprzyjającym występowaniu raka jelit.. Pewna ilość tłuszczu może być niezbedna w naszym pożywieniu jako źródło energii oraz potrzebnych kwasow tłuszczowych i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. O szkodliwości spożywanego tłuszczu nie decyduje w znaczy sposób jego ilość , ale jego rodzaj. Tłuszcze nasycone odkładają się na ścianach naczyń.

Niestety, ale zlogi tluszczowe powstają z reguly z cholesterolu wchodzacego w skład większości tkanek ciała , dostarczanego organizmowi wraz z tłuszczami pochodzenia zwierzęcego oraz z nabiałem. Złogi te stopniowo powiększaj się, zwężają ścianki naczyń oraz hamują przepływ krwi, co prowadzi do arteriosklerozy. Jeśli zablokowane zostaną naczynia sercowe, może dojąć do zawału serca. Blokada naczyń w innych narządach prowadzi do zawału, dusznicy oraz innych zaburzeń krążenia. Niska zawartość cholesterolu zmniejsza ryzyko wystąpienia ataku serca, a ograniczenie spożycia nasyconych tłuszczów obniża z kolei poziom cholesterolu. Uważa się, że nienasycone tłuszcze zapobiegają arteriosklerozie, obniżając zawartość cholesterolu we krwi . Należy ograniczać spożycie produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak slonina, jaja, masło, twarde sery, śmietana oraz pełne mleko. Żywność przetworzona może również zawierać tłuszcze, i dlatego należy zapoznać się z informacja na opakowaniach, gdzie powinna być też podana ich zawartość albo także rodzaj tłuszczu. Dotyczy to także szczególnie olejów oraz margaryn. Procentowa zawartość podana na opakowaniu odnosi się do wagi, a czasami do procentowej zawartości w calej masie produktu. Oraz tak na przyklad kiełbasa w skład której wchodzi tłuste mięso, produkty zbożowe oraz woda, może zawierać jedynie 25% tluszczu. Bo woda nie posiada żadnych wartości energetycznych, kalorie pochodzące z tluszczu stanowią blisko 70%. Należy również unikać olejow, ponieważ powinny zawierać olej palmowy albo kokosowy ( oba posiadają tluszcze nasycone). Należy spożywać oleje nienasycone, takie jak kukurydziany, slonecznikowy, najlepiej tłoczone na zimno, ponieważ wysoka temperatura podczas ich produkcji może zniszczyć dużo wartościowych skladników odżywczych, choćby lecytynę oraz witaminę E. Spożycie tłuszczów można ograniczyć na dużo metod : używamy naczyń w ktorych potrawy nie przypalają się, zamiast smażyć – pieczmy, zamiast masła do potraw dodawajmy świeże zioła; unikajmy ciast, czekolad, lodów oraz chrupek; zamiast oleju do sałatek używajmy jogurtu; zastępujmy tłuste mięsa kurczakiem albo indykiem bez skóry, cielęciną, chudą wołowiną albo dziczyzną. Cechą charakterystyczną kwasow nienasyconych, tak jak wszystkich związków mających podwójne wiązania, może być łatwość , z jaka ulegaja reakcjom chemicznym, m.in. łatwo przyłączają zarowno wodór, jak oraz tlen. Łatwość przyłączania wodoru w miejscu podwójnych wiązań wykorzystuje sie w technologicznym procesie uwodornienia ( utwardzania ) olejow roślinnych przy produkcji margaryn. Utlenianie kwasów tłuszczowych następuje podczas psucia się tłuszczów tym łatwiej, im więcej może być w nich kwasów wielonienasyconych. Kwasy tłuszczowe nienasycone przeważnie są płynne oraz takie również są tłuszcze, w których występują one w dużych ilościach. Najwięcej nienasyconych kwasów znajduje sie w tłuszczach roślinnych, chociaż można je znaleźć również w tłuszczach zwierzęcych. Oleje swoją płynną konsystencję zawdzięczaja zatem wysokiej zawartości nienasyconych kwasow tluszczowych. Wyjątkiem z tluszczów roślinnych są oleje: kokosowy, oraz palmowy, w których może być dużo kwasów nasyconych oraz dzieki temu w temperaturze pokojowej mają one konsystencję stałą, podobna do smalcu. Spośrod tłuszczów zwierzęcych wyjątkiem może być tran oraz oleje ryb, które są plynne podobnie jak oleje roślinne. W tłuszczach owych może być dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych. Kwasy nienasycone pod wpływem uwodornienia oraz deodoryzacji mają zdolność tworzenia izomerow różniących się od naturalnych kwasów rozmieszczeniem wiązań podwójnych w cząsteczce albo ułożeniem grup funkcyjnych: metylowej albo kwasowej w stosunku do osi wiązania podwojnego. Jeśli grupy funkcyjne są po tej samej stronie wiazania, to także może być to także izomer cis, skoro po przeciwnej to także – trans. Określenie izomery trans obejmuje wszystkie nienasycone kwasy tłuszczowe, których łańcuchy zawierają co najmniej jedno wiązanie podwójne oraz może być ono wiazaniem o konfiguracji trans, czyli atomy wodoru są po przeciwnych stronach atomów węgli połączonych wiązaniem podwójnym. Izomery cis oraz trans różnią sie przestrzenna budową łańcucha. Łańcuch węglowodorowy izomerow cis może być lekko zgięty, natomiast łańcuch izomerów trans może być prosty, podobnie jak łańcuch nasyconych kwasow tluszczowych. W naturalnych, świeżych tłuszczach roślinnych kwasy nienasycone występują w konfiguracji cis. Izomery trans pojawiają sie w nich pod wplywem temperatury, rożnorodnych czynnikow fizycznych oraz chemicznych w procesie przemysłowego oczyszczania tłuszczów oraz podczas uwodornienia w produkcji margaryn. Przechodzenie kwasów tluszczowych w formy trans pociąga za sobą zmiane ich wartości biologicznej oraz oddziaływania na organizm. Wbudowywanie nienasyconych kwasów tłuszczowych o konfiguracji trans w fosfolipidy błon komórkowych na miejsce kwasów o konfiguracji cis zmienia właściwości błony, tj. jej płynność oraz przepuszczalność i liczbę oraz aktywność receptorow, jak też enzymow z nią związanych. Znaczenie praktyczne tluszczów może być duże. Potrawy przyrządzane z ich dodatkiem są nie jedynie smaczniejsze, ale oraz mają większą wartość sycącą. Ponadto niektóre składniki produktów żywnościowych rozpuszczają sie jedynie w tłuszczach. Watro w tym miejscu dodać, że wartość odżywcza zależy od sposobu przygotowywania potraw. W czasie gotowania zmiany chemiczne tłuszczów sa niewielkie. Wynika to także ze stosunkowo niskiej temperatury w jakiej przebiega proces.

Wiadoo, że największe zmiany zachodza w czasie smażenia potraw. Dzialanie wysokich temperatur powoduje, że tłuszcz ulega zarówno zmianom chemicznym jak oraz fizycznym. Wytworzone zostają przy tym szkodliwe dla zdrowia związki. Do smażenia należy używać jedynie tłuszczów, które trudniej ulegaja rozkładowi. Do takich zalicza się na przyklad smalec oraz olej. Pozwala to także na silniejsze ich nagrzanie, dzięki czemu potrawy nie wsiąkną w potrawę. Maslo nie powinno być też wykorzystywane do podsmażania, bo żwawo ulega rozkładowi. Powoduje to także zarazem, że znajdujące się w nim witaminy zostaja zniszczone. Trawienie tłuszczów odbywa sie poprzez ich emulgowanie oraz hydrolize. W konsekwencji otrzymujemy glicerolu oraz wolne kwasy tłuszczowe. Proces ów zachodzi w przewodzie pokarmowym- przy udziale enzymow trawiennych. Nie strawione tłuszcze zostaja wydalone. Głównym przedstawicielem z rodziny –6 WNKT może być kwas linolowy, występujący w nasionach roślin oleistych. Bogate w kwas linolowy są oleje: krokoszowy, słonecznikowy, kukurydziany oraz sojowy, a rownież produkowane z nich miękkie margaryny. Przedstawicielem WNKT –3 może być kwas linolenowy (ALA), który występuje w niektórych olejach roślinnych (lniany, rzepakowy), niektórych jarzynach, a w szczegolności w planktonie oraz rybach morskich. Do roślinnych źródel –3 WNKT należą niektóre rośliny strączkowe, np. soja oraz fasola, a również orzechy oraz siemię lniane. Odmienne rośliny zawierające te związki to także warzywa, a pośród nich pory oraz portulaka. Kwas linolowy podobnie jak linolenowy muszą być też dostarczone z pożywieniem, bo nie powinny być też syntetyzowane w tkankach zwierząt oraz człowieka. Kwas linolenowy może ulec wydłużeniu oraz desaturacji do kwasu arachidonowego, a kwas linolenowy (ALA) do kwasu EPA, a następnie dokozaheksaenowego (DHA). EPA oraz DHA określa się jako „niezbędne” kwasy tłuszczowe, konieczne do prawidłowego rozwoju oraz czynności siatkówki i mózgu. Pod nazwą lipidy izoprenowe kryja się różne związki tłuszczowcowe, z których najpoważniejszą grupę stanowia steroidy. Są to także związki o złożonej budowie pierścieniowej skupiające sterole, kwasy żółciowe, hormony steydowej, witaminę D. Tluszcze niewidoczne sa zawarte w produktach żywnościowych takich, jak mięso oraz przetwory mięsne, ryby, mleko oraz przetwory mleczne pełnotłuste i produkty, do ktoiych wyrobu stosuje się tłuszcz. Wszystkie tłuszcze dodawane do pożywienia nazywamy „widocznymi”; są to także np. masło, oleje, margaryny, smalec. Rozrożnienie pomiędzy tłuszczami „widocznymi” a „niewidocznymi” posiada znaczenie praktyczne, pomaga bowiem określić całkowitą zawartość tłuszczu w codziennym pożywieniu. W przeciętnym jadłospisie większość spożywanego tłuszczu to także jesteśmy w stanie tłuszcz „niewidoczny”.Tłuszcze nasycone spożywane w nadmiernej ilości przyczyniają się w istotny sposób do podniesienia poziomu cholesterolu w surowicy krwi. Jednakże nie jedynie one oddziałują na poziom cholesterolu. Cholesterol może być wytwarzany poprzez organizm zwykłego człowieka oraz organizmy zwierzęce w sposób naturalny. Chociaż może być potrzebny organizmowi do prawidłowego funkcjonowania, to także jego nadmiar w pożywieniu może być szkodliwy dla zdrowia. Należy pamiętać, że nie jedynie nasycone kwasy tłuszczowe przyczyniają sie do podwyższenia jego poziomu, czynią to także też produkty spożywcze, dostarczające jego w dużych ilościach. Do takich produktow zaliczamy przedewszystkim podroby (wątroba wołowa, cieleca, serca wolowe, nerki, płuca) i żółtka jaj kurzych. Zgodnie z zaleceniami racjonalnego żywienia, człek dorosły nie powinien zjadać więcej jak 300 mg cholesterolu dziennie, a na przyklad jedno żółtko jaja kurzego dostarcza średnio zatem już ok. 250 mg cholesterolu. Szkodliwość cholesterolu polega na jego odkładaniu się na ściankach naczyń tętniczych, co w konsekwencji prowadzi do rozwoju miażdżycy oraz np. zawału serca. Nie każdy nie mniej jednak rodzaj cholesterolu w organizmie zwykłego człowieka dziala w ów sposób. Obok szkodliwego dla zdrowia cholesterolu, określonego jako cholesterol LDL, wyróżnia się również „dobry” cholesterol HDL. Jego rola polega na „wymiataniu” nadmiaru „złego” cholesterolu LDL z komórek tętnic. „Dobrego” cholesterolu może być nie mniej jednak czterokrotnie mniej niż „złego”. Nie można zatem liczyć na to, że organizm samodzielnie poradzi sobie z nadmiarem szkodliwego LDL. I dlatego tak ważne może być zachowanie właściwej diety. Największy udział we frakcji niezmydlajacej tłuszczów mają związki sterolowe, które występują w substancji niezmydlającej wszystkich tluszczów. W tluszczach roślinnych są to także fitosterole. Przeważnie C28 oraz C29, w tluszczach pochodzenia zwierzecego – zoosterole, głównie C27, ktorych przedstawicielem może być cholesterol. Cholesterol może być to także związek charakterystyczny dla tluszczów pochodzenia zwierzęcego. Występuje on w nich w zróżnicowanych ilościach. Najwięcej choresterolu znajduje sie w podrobach, żółtkach jaj, maśle. W innych produktach występuje on także, ale w znacznie mniejszych ilościach. W tłuszczach roślinnych cholesterolu blisko nia ma, natomiast są w nich obecne sterole roślinne ( sitosterole oraz stigmasterole ). Choresterol może być ważnym prekursorem syntezy hormonów sterydowych, kwasow żółciowych oraz witaminy D. Wraz z fosfolipidami uczestniczy on w tworzeniu błon biologicznych komórek zwierzęcych oraz ludzkich. W tkance nerwowej może być składnikiem osłonki mielinowej. W osoczu krwi cholesterol wystepuje jako składnik lipoprotein. Wiele pochodnych steroli roślinnych, jak glikozydy, wykorzystuje się w lecznictwie, np. strofantynę oraz digitoksynę; są to także silne trucizny, które w niewielkich ilościach pobudzają pracę serca.

Co robić i co jeść by wzmocnić kości?

Posted on

Często zastanawiamy się co jeść, jak się odżywiać i co robić by mieć zdrowe, mocne kości. Odpowiedź na to pytanie nie jest trudna. Najlepiej wchłania się wapń, który znajduje się w jogurtach oraz kefirze. Duże jego ilości zawierają również sery żółte, ale bo są tluste, powinny je jeść jedynie osoby, u ktorych poziom cholesterolu nie przekracza dozwolonej normy. naszym ustroju, w zależności od wieku, znajduje się od 300 nasze kości w okresie niemowlecym, do 206 nasze kości w życiu dorosłym. Same nasze kości w naszym ustroju ważą około 10-12 kilogramów. Może być to również zatem pokaźny procent wagi całego naszego ciała. Dlaczego zatem przypominamy sobie o kościach wtedy, kiedy, lub nas zaczynaja boleć, lub ulegną złamaniu? Czy może nie lepiej zapobiegać niż leczyć? Samym bowiem sposobem odżywiania się oraz aktywnością fizyczna jesteśmy w stanie zapobiec wielu niechcianym mikrourazom, czyli mikrouszkodzeniom kości. Gdyby zważyć nasze kości noworodka, okazaloby sie, że mają one około 1 kg. W nastepnej kolejności szkielet rośnie oraz wzmacnia się oraz w wieku 20 lat waży od 15 do 20 kg. Najmocniejsze kości, czyli sztywną masę kostna osiągamy pomiędzy 20 a 25 rokiem życia. ów wysoki poziom utrzymuje się poprzez około 10 lat. Następnie nasze kości zaczynaja tracić na wadze, średnio 1 procent masy rocznie. Może być to również proces naturalny oraz trwa do końca życia. Tempo demineralizacji nasze kości może być też szybsze np. u kobiet po menopauzie, osób nadużywających alkoholu. Ale jesteśmy w stanie też sprawić, że bedzie znacznie wolniejsze, zatem jak dbać o kości, by jak najdłużej bardzo dobrze się miały. Sporą dawkę wapnia znajdziemy w serku sojowym tofu i sardynkach oraz śledziach z ośćmi (z puszki). Mają one jednocześnie składniki poprawiające przyswajanie tego pierwiastka poprzez organizm (fosfor, laktozę, kazeinę). o należy jeść, czym należy uzupelnić swoją codzienną diete, by bardzo dobrze wpływała na nasze kości? Oprócz suplementacji wapnia, najlepiej sięgnąć po produkty naturalnie bogate w wapń oraz zawierające adekwatny stosunek wapnia do fosforu. By zaopatrzyć się w duże rezerwy wapnia sięgnij po przetwory mleczne – sery żółte, kefiry, jogurty, sery białe. Masa nasze kości oraz ich struktura kształtuje się w naszym dzieciństwie. I dlatego tak ważna może być wtenczas zdrowa, odżywcza dieta. Nasze nasze kości w okresie intensywnego wzrostu potrzebują dużo wapnia, białka, witaminy D i innych minerałów oraz składników odżywczych. W jadłospisie młodego zwykłego czlowieka koniecznie powinny się zatem znaleźć: warzywa (szczególnie te zielone – bogate w biało roślinne), nabiał oraz jego przetwory (mleko, jogurty) i ryby. Pamiętajmy również o częstym przebywaniu na słońcu (sprzyja produkcji witaminy D3 i o ruchu, ktory nadbuduje oraz uelastyczni nasze kości i stawy. Aby wzmocnić nasze nasze kości musimy skupić się na paru ważnych dla nich skladnikach odżywczych, czyli przede wszystkim na wapniu. Nie może być to rownież nie mniej jednak jedyny pierwiastek, który potrzebny może być dla mocnych oraz zdrowych kości. Fosfor to również następny składnik, który nasza właściwa dieta powinna „posiadać”. Co ciekawe przy odpowiednio skonstruowanych jadlospisie jesteśmy w stanie tracić nadmiar kilogramów, a przy okazji chronić kości. Osoby, które nie powinny spożywać ani mleka, ani jego przetworow nie muszą się martwić o słabe kości. W wapń bogate są też ryby (szczególnie te malutkie – sardynki oraz szprotki, których kościec zjadamy wraz z mięsem rybim), orzechy, slonecznik, natka pietruszki, figi, rzeżucha, kapusta zielona, brokuły, jarmuż, soja, chleb razowy, seler czy może jaja. Nasze kości nie lubia nadwagi ani otyłości. Każdy nadplanowy kilogram to również obciążenie dla ukladu kostnego. Należy zadbać o to również by twój BMI (Body Mass Index, czyli wskaźnik masy ciala) nie przekraczał 25 (BMI obliczyć, dzieląc wagę w kilogramach poprzez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu). Tego, że dziecko posiada słabe kości, nie widać oraz nie można sprawdzić podczas rutynowego badania lekarskiego. Wydaje ci sie więc, że skoro malec zdrowo wygląda oraz posiada prosty kręgosłup, to wszystko może być w porządku. Ale pojawiające się co parę lat raporty badaczy z Instytutu Żywności oraz Żywienia i Instytutu Matki oraz Dziecka potwierdzają, że połowa czterolatkow posiada za mało wapnia w diecie, a niemal wszystkie – za malo witaminy D. Tymczasem system kostny dzieci dopiero się mineralizuje (przez pierwszych 10 lat życia tworzy się ponad połowa masy naszych kości) oraz potrzebuje stałych dostaw wapnia (ok. 1000 mg na dobę). A aby wapń byl bardzo dobrze przyswajany, konieczna jest obecność witaminy D. Skoro owych skladników brakuje w pożywieniu, dzieciom w przyszłości grozi osteopenia, osteoporoza oraz nadmierna lamliwość kości. Niestety, wielu rodziców nie wie, jakie produkty w diecie są najcenniejsze dla maluchów. W sklepach coraz dużo częściej możesz wybrać pomiędzy zwyklym mlekiem, płatkami zbożowymi czy może serkami a produktami wzbogaconymi w wapń. Pojawia się zatem już także wzbogacony w wapń chleb, a również przetwory zbożowe, soki, napoje sojowe, wody mineralne, słodycze. Czy może warto je kupować? Tak! Skoro masz do wyboru: zwykle mleko oraz serki lub wzbogacone, wybieraj te drugie. Nadmiaru wapnia maluch raczej mieć nie będzie. Zawsze nie mniej jednak dokładnie czytaj etykiety produktow oraz sprawdzaj, co naprawdę może być w środku. Szczegolnie uważaj na słodycze. Nie traktuj ich jako źródła wapnia. Także skoro może być napisane, że mają jego więcej niż szklanka mleka. Czekoladowy baton nigdy nie może być dobrym źródłem tego pierwiastka, jedynie cukru oraz kalorii. Aby jak najwięcej wapnia trafiło do naszych kości, w diecie nie może również zabraknąć boru i witaminy D. Bor występuje w owocach, zielonych warzywach (np. brokułach) oraz orzechach, natomiast witamina D – w jajach, maśle oraz kaszach. Prezentowany tygodniowy jadłospis można stosować poprzez miesiąc. Nie jedynie wzbogaci organizm w wapń, ale również pozwoli zeszczupleć (dzienna dawka kalorii nie przekracza 1300 kcal). W zależności od ich składu, wody mineralne powinny być też czesto bogate w latwo przyswajalny wapń, dzieki czemu pijąc wodę mineralną wzbogacamy nasz organizm w spore zasoby wapnia i innych mikro oraz makroelementow. Jadaj 5 razy dziennie niewielkie posiłki. Minimalizuj tłuszcze zwierzęce oraz węglowodany, jadaj dużo warzyw, owoców, nabiału, ryb oraz produktów malo przetworzonych np. pelnoziarniste pieczywo, kasze. Zmniejsz do niezbędnego minimum sól, bo wypłukuje ona niezbedny wapń z organizmu. Pij 2 litry płynów dziennie, a latem zwiększ te dawkę także o połowę. Pij najlepiej niegazowane wody mineralne, zieloną herbatę i świeżo wyciskane soki warzywno owocowe. Zielona herbata oraz soki zawierają sporo antyoksydantów, które zwalczają wolne rodniki niszczące m.in. tkanke kości. Skoro kupujesz gotowe soki owocowe szukaj takich, które wzbogacone są w wapń podstawowy budulec kości. Dorosły człek potrzebuje 1200-1500 mg wapnia dziennie. Jego głównym źródłem może być mleko (szklanka mleka posiada ok. 300 mg wapnia) oraz jego przetwory. W codziennym menu powinny sie znaleźć 1-2 kubki jogurtu albo kefiru, szklanka mleka, solidny plaster białego sera mniejszy żółtego. Warzywa takie jak: brokuly, fasola, kalarepa oraz owoce np. figi zawierają też wapń. Lato to rownież sezon świeżych warzyw oraz owoców, zatem będzie łatwo stosować dietę sprzyjającą kościom. U kobiet, szczególnie po menopauzie, organizm może zacząć mieć problemy z odnawianiem starych komórek, rownież w kościach. Proces wyniszczania nasze kości przyspiesza dodatkowo po 60-tym roku życia oraz może być też przyczyna osteoporozy – czyli dolegliwości osłabiającej kości, która powoduje ich wykrzywianie, łamanie sie i bóle. Osteoporoza to również dolegliwość slabych, łamliwych kości. To rownież co się w nich dzieje, zwykle nie daje żadnych zauważalnych objawów. Może jedynie obniża się z wiekiem nasz wzrost, garbia plecy. Warto dodać, że około 50 proc. osteoporotycznych złamań kregów może przebiegać bezobjawowo! Dopiero celowo albo przypadkowo wykonane zdjecie rentgenowskie pozwala postawić rozpoznanie. Naturalnie może być zatem już wtenczas za późno – złamanie wielokrotnie zwiększa ryzyko wystapienia kolejnych złamań. Dużo wapnia może być w przetworach mlecznych, głównie tych, które mają w swoim składzie niewiele wody. Najwięcej cennego pierwiastka posiada żółty ser – dwa plastry zawierają jego aż 240 mg (tyle co szklanka mleka). Ale w serze znajduje sie sporo tłuszczu oraz soli, zatem dzieci nie powinny jego jeść nadto dużo (wprowadzamy jego dziecku do diety dopiero w drugim roku życia). Głównym źródłem wapnia może być mleko oraz jego przetwory- jourt, kefir, sery. Dobrą przyswajalność gwarantuje właściwa proporcja pomiędzy nim a fosforem (1:1). Najlepiej wybierać produkty o zmniejszonej zawartości tłuszczu, takie jak: chude mleko (1,5-2%),niskotłuszczowe jogurty oraz sery. Całkowite usunięcie tłuszczu pozbawia produkty mleczne witaminy D, niezbędnej do prawidłowego wchłaniania wapnia. Bogatym źródłem sa też sardynki w oleju z spożyte z ościami. Kobiety zagrożone osteoporozą powinny zjadać raz w tygodniu przynajmniej jedną puszke sardynek. Dużo wapnia zawierają ciemnozielone warzywa, czekolada, orzechy, soja, ale organizm wchlania z nich jedynie niewielką jego ilość. Produkty takie jak szpinak, buraki, botwina, rabarbar poza wapniem zawierają też szczawiany, które wiążą wapń oraz zakłócają jego przyswajanie ze względu na bogactwo innych składników odżywczych trzeba włączyć je do diety, pamiętajac, że zawarty w nich wapń musimy pomijać, obliczając dzienne spożycie tego pierwiastka. Dlatego niezwykle ważne jest, by prowadzić zdrowy sposob życia. Ograniczyć ilość spożywanej kawy oraz większej ilości alkoholu (maksymalnie lampka wina dziennie). By zapobiec osteoporozie należy również odstawić czerwone mieso, a włączyć do diety nabiał oraz warzywa. ważny może być również ruch – osteoporoza atakuje głównie osoby prowadzące siedzący sposob życia. Niezbędna kościom może być również witamina D, zwiększa ona przyswajanie wapnia także do 80 proc. Powstaje ona w skorze podczas promieni ultrafioletowych. Wniosek z tego taki powinniśmy codziennie spędzać trochę czasu na słońcu. Nie musisz leżeć plackiem na plaży, wystarczy 15-20 minutowy spacer w parku, a wciąż jeszcze lepiej pewien sport lub ćwiczenia realizowane na świeżym powietrzu. Pamiętaj, że promienie UV docierają do nas nawet, kiedy niebo może być nieco zachmurzone. Wtenczas również korzystaj ze spacerow. Wywar z nasze kości nie dostarcza substancji wzmacniających, wręcz trzeba jego unikać w diecie dziecka.

Oto tabela zawartości wapnia w niektórych produktach żywnościowych.

Produkt spożywczy

Zawartość wapnia w 100 g produktu – w miligramach

Ser żółty

750 – 1000

Ser biały

100 – 200

Mleko

100 – 120

Jogurt

200

Jaja

45

Fasola

100 – 150

Kefir

200

Różne ryby morskie

20 – 60

Marchewka

50

Pieczywo

10 – 70

Otręby pszenne

100 -120

Wołowina

Nie zawiera

Pamiętajmy, że w tkance kostnej zwierząt oraz w tzw. szpiku odkładają się pozostałości leków weterynaryjnych oraz antybiotykow. Podczas gotowania, niestety, składniki te trafiają do zupy. I dlatego polecam przygotowywanie zup (bardzo zdrowego oraz wskazanego dla dzieci posiłku) na wywarach z warzyw, ewentualnie z dodatkiem samego mięsa. W przyswajaniu wapnia w przewodzie pokarmowym decydującą rolę odgrywa witamina D. Średnia dobowa dawka witaminy D wynosi 400j. Najłatwiejszym sposobem uzyskiwania tej witaminy może być ekspozycja na światło słoneczne. W letni dzień wystarczy piętnastominutowy pobyt na słońcu, by pokryć dobowe zapotrzebowanie na witaminę D. Słonecznych dni nie mamy niestety nadto wiele, toteż w porze jesienno-zimowej należy uzupełniać ją z innych źródeł. Nie mniej jednak witamina D w produktach spożywczych występuje w ograniczonej ilości. Biorąc pod uwage, że sama właściwa dieta może nie wystarczać do pokrycia dobowego zapotrzebowania na wapń oraz witaminę D, warto zwrócić uwagę na preparaty suplementacyjne wapnia albo wapnia wspólnie z witaminą D. Sa one szczególnie wskazane dla dzieci oraz młodzieży, kobiet w ciąży oraz karmiacym, kobiet w okresie menopauzy oraz osób starszych. Naturalnie dawkowanie powinno być też zawsze ustalane poprzez lekarza. Ale najczęściej zaleca się dziennie 500 -1000 mg wapnia (jako uzupełnienie podaży z dietą) i 400 – 800 j. witaminy D. Nie jedynie to również co jemy posiada wpływ na to również ile wapnia zostanie wchłonięte poprzez nasz organizm. Ważne może być też pH w naszym przewodzie pokarmowym, czyli to również jak spożywamy posiłek. Odpowiednio niskie, czyli kwaśne pH ułatwia absorpcję wapnia poprzez nasz organizm. Obecność niektórych witamin, takich jak witamina C i witamina D3 też ułatwiają przyswajanie wapnia. Nasza właściwa dieta skupia się na pieciu posilkach w regularnych odstepach czasu. Główne naturalnie może być śniadanie. Nie powinno być też ono nie mniej jednak nadto obfite, bo nie o to rownież w tym posiłku chodzi. Posiada on być też przede wszystkim wysokoenergetyczne oraz w naszym wypadku naturalnie wzmacniające kości. Skupmy się zatem na pieczywie pełnoziarnistym. Dodatkiem powinny być: polędwica, biały ser. Na śniadanie jesteśmy w stanie też jeść platki owsiane z mlekiem. Z tym ostatnim produktem, szczegolnie osoby starsze nie powinny przesadzać. Co prawda może być on dobrym źródłem wapnia, ale raczej przeznaczonym dla ludzi młodych. Obiady z kolei nie są jakoś specjalnie obarczone dużymi restrykcjami. Jesteśmy w stanie jeść mieso, ale najlepiej skupić się naturalnie na owych mniej tłustym. Do diety powinniśmy włączyć morskie ryby oraz sporo warzyw. Na rynku dominują głównie środki leczenia z grupy bisfosfonianów. Udowodniono dość bardzo dobrze ich skuteczność w ograniczeniu ryzyka złamań zarówno kręgów, jak oraz złamań obwodowych. Sa najbardziej efektywne u chorych z niską masa kostną. Bisfosfoniany są lekami antyresorpcyjnymi zwalniającymi metabolizm kostny. Zwłaszcza alendronian może być zalecany jako specyfik pierwszej linii w osteoporozach wtornych. Alendronian oraz rizedronian stosuje się rownież w leczeniu osteoporozy u mężczyzn. Napoje takie zawierają dużo fosforanow. Substancje te sprawiają, że organizm nie może być w stanie przyswoić dużej części składowej wapnia z pożywienia. Może być to również pierwiastek potrzebny m.in. do prawidłowego funkcjonowania układu mięśniowego, nerwowego i hormonalnego. Skoro w pożywieniu jego brakuje, organizm zaczyna wykorzystywać wapń zmagazynowany w kościach, co je osłabia. Warto zatem ograniczać dzieciom w menu napoje typu cola oraz odmienne produkty żywnościowe, w których fosforany są dodawane jako konserwant (np. wysoko przetworzone wędliny: kiełbasy, parówki). Zmiany w strategii stosowania tej grupy leków wiążą się ze zmianami postaci leku oraz czestości ich podawania. Codzienne podawanie może być coraz rzadsze. Alendronian, risedronian podaje sie raz w tygodniu, ibandronian raz w miesiącu, a zoledronian dożylnie raz w roku. Kłopot stanowi określenie maksymalnego czasokresu podawania owych leków oraz bezpieczeństwo takich wieloletnich terapii. Lekiem anabolizującym o dużej efektywności może być teriparatyd (inaczej parathormon). Powoduje on odtwarzanie beleczek kostnych, zmniejsza ryzyko zlamań w szkielecie osiowym oraz obwodowym. Oto tabela zapotrzebowania na wapń.

Grupa wiekowa

Wapń (w miligramach)

Witamina D3

Dzieci

800 – 1200

350

Młodzież

1250

400

Dorośli – zwykle

1000

200

Kobiety w ciąży i karmiące

1200 – 1500

400

Kobiety po menopauzie

1500

400

Po 60 roku życia

1200 – 1500

400

Ale to nie wszystko. Od 3 lat na polskim rynku dostepny może być ranelinian strontu. Zaliczany może być on do grupy leków o podwójnym dzialaniu antyresorpcyjnym oraz kościotwórczym. Alkohol i kawa to również wrogowie naszych kości. Szkodza im też cola oraz zupy w proszku. Organizm przyswaja jedynie 40 proc. spożywanego wapnia, pod warunkiem że dostarczymy mu adekwatnej ilości witaminy D. Pozostała sekcja może być codziennie wydalana z moczem. To również normalne zjawisko fizjologiczne. Utratę wapnia z moczem znacznie zwiekszamy spożywając nadmierna ilość kofeiny, soli kuchennej, a również białka. Cichym pomocnikiem wapnia może być potas. Potas zmniejsza ilość sodu w naszym organizmie, dzięki czemu mniej wapnia może być usuwana z naszego organizmu. Potas występuje w najwiekszej ilości w warzywach np. w morelach suszonych (1600 mg w 100 gramach), figach, bananach, selerze, ziemniakach, kiwi, pomidorach (ok 280 mg w 100 gramach) oraz w grejpfrucie. Redukcja wagi może być ważna, bo nasze kości osłabione osteoporoza nie sa w stanie dźwigać dużego ciężaru ciała. Około 30% wapnia, które znajduje sie w naszym przewodzie pokarmowym może zostać w nim wchłonięta. Reszta idzie, niestety, na straty. Co gorsza, procent wchłoniętego wapnia może się wciąż jeszcze zmniejszyć w wyniku obecności niektórych produktów spożywczych poprzez nas zjadanych. Witaminę D też dostarcza organizmowi nieodtluszczone mleko oraz jego przetwory, ryby, jaja, wątróbka. Kiedy wakacje spędzasz nad jeziorem albo morzem, masz nie jedynie pod dostatkiem słońca, ale możesz też przebierać w rybnej ofercie. Nie pal papierosow, nie nadużywaj alkoholu, a kawe pij okazjonalnie, bo owe używki powodują, że wapń szybciej ucieka z organizmu wraz z moczem. Nie zapominaj również, że niezbyt przyjazna kościom kofeina znajduje się w tzw. napojach energetycznych oraz typu cola. Wartościowym źródłem wapnia powinien być też nabiał, ale niestety nie zawsze tak bywa. Omówmy to również na przykładzie mleka ze sklepu. Producent zwykle podaje na opakowaniu, ile może być w produkcie bialka, tłuszczu i kalorii, niekiedy zawartość składników mineralnych. Ile może być wapnia elementarnego w litrowym kartonie mleka? W mleku „od krowy” w 100 g może być jego około 110-120 mg, zatem litr takiego mleka powinien zapewnić nam dobowa podaż wapnia (1200-1500 mg). Więcej wapnia powinno być też w jogurtach. Proszę nie mniej jednak zapytać producenta, ile może być tego pierwiastka w serkach, serach, twarożkach, mozarellach oraz innych smarowidłach do chleba. W 100 g sera podpuszczkowego powinno się jego mieścić około 400 mg, w twarogu białym 55-90 mg, a w serach topionych około 370 mg. Sporo wapnia może być w orzechach, migdałach i fasoli. Ale powinniśmy rownież jeść ryby, zwłaszcza morskie. To rownież nie jedynie dobre źródlo wapnia, ale oraz witamin, szczególnie D. Moje pokolenie pamieta wciąż jeszcze smak tranu – skutecznie zniechęcał do wszystkiego co z morza. Dziś mamy nie mniej jednak znacznie większy wybor. Ze wzgledu na dużą zawartość fosforu zmniejszają stężenie witaminy D w organizmie i prowadzą do zaburzenia rownowagi pomiędzy fosforem oraz wapniem. Naruszyć ją latwo, bo fosfor występuje blisko we wszystkim, co jemy. Zachwianie proporcji prowadzi do aktywacji procesów niszczących kości. Skutkiem może być zmniejszenie masy kostnej. Najważniejszym celem zapobiegania oraz leczenia wlaściwego osteoporozy może być ograniczenie częstości złamań kości. Do działań profilaktycznych zalicza sie zatem zmianę nawyków żywieniowych, zwiększenie aktywności fizycznej, ograniczenie palenia tytoniu oraz spożywania alkoholu i podawanie preparatów wapnia oraz witaminy D3. Ważne może być też zmniejszenie częstości upadków u osób w starszym wieku, np. poprzez usuniecie z otoczenia przedmiotow stwarzających ryzyko upadku i unikanie leków nasennych oraz uspokajających. Nie rezygnuj z aktywnego wypoczynku, bo choćby np. pływanie znakomicie zwiększa masę mięśniową, a silne mięśnie sa świetną podporą dla słabych kości. Dodatkowo zyskasz gietkie oraz wytrzymałe stawy. Do mnie więcej 60 roku życia można uprawiać niemal każdy rodzaj sportu chyba, że są jakieś przeciwwskazania zdrowotne. Latem staraj się biegać, maszerować, ale tez pływać, jeździć na rolkach czy może tez na rowerze, grać w siatkówkę, tenisa, koszykówkę. No oraz naturalnie nie możesz zapomnieć o codziennej gimnastyce. Staraj się wykonywać ćwiczenia na świeżym powietrzu, a skoro nie masz możliwości to również przynajmniej przy otwartym oknie. Czas wakacji, urlopów to również możliwość solidnego wypoczynku. Relaks też służy naszym kościom. z jednej strony odpoczywając nie przeciążamy układu kostnego a z drugiej strony usuwa mu napięcie mięśniowe, które niekorzystnie działa na system kostny. Skoro wiec masz taką możliwość, wypoczywaj oraz wysypiaj sie do woli, bo twój organizm świetnie się wtenczas odnowi. Znaczne zmniejszenie wchłoniętego wapnia posiada miejsce w wyniku spożycia błonnika pokarmowego obecnego w produktach roślinnych, oraz ich przetworach (pieczywo z pelnego przemiału, batony bogate w otręby). Blonnik usprawnia usuwanie zaległych resztek pokarmowych z przewodu pokarmowego, usprawniając jego przepustowość. Niestety, sprzyja to również też zmniejszonemu wchłonięciu wapnia, bo przewod pokarmowy posiada na to również mniej czasu. Innymi produktami spożywczymi, które zmniejszaja biodostepność wapnia sa białko zwierzęce (wszelkie mięsa oraz ich przetwory), kofeina, alkohol i sól. Produkty te zwiększają wydalanie wapnia z moczem. Tytoń też powoduje mniejsze wchłonięcie wapnia, poprzez co mniej jesteśmy w stanie jego zgromadzić w organizmie.

Jak usypiać małe dziecko?

Posted on

Jak usypiać małe dziecko? Oto jest pytanie! Dla wielu rodziców wieczór to także najgorsza pora dnia i wtedy zmęczona matka i zmęczony ojciec marzy jedynie o chwili spokoju. Tymczasem maluch wierci się, płacze oraz wcale nie posiada zamiaru usnąć. Zasypianie może być niejednokrotnie poważnym problemem nie jedynie w przypadku dorosłych, ale również dzieci. Klopot ze snem u niemowlaka powoduje, że nie jedynie dziecko może być zmęczone oraz pozbawione energii, ale dotyczy to także również jego rodziców. Znane są rożne metody usypiania dzieci, jak np. owijanie dziecka w kokon oraz poruszanie nim, włączanie suszarki oraz odkurzacza, gdy dziecko płacze czy może usypianie dziecka w łóżku rodziców. Wybór konkretnego sposobu na zaśnięcie dziecka może być indywidualną sprawą rodziców, którzy najlepiej znają organizm swojego dziecka. Wielu rodziców chętnie zabiera dziecko do wlasnego łóżka. Ta bliskość dziecka chociaż urocza oraz wygodna, może być też jednakże niebezpieczna. O to, czy może spać wspolnie z dzieckiem cały czas toczą się spory. Poza kwestia bezpieczeństwa pojawia się wciaż jeszcze kłopot. Czy może pozostaje nam zatem lóżeczko? Dla dziecka może być ono bezpieczniejsze, ale dla rodzicow, zwłaszcza karmiącej mamy, mniej wygodne. Dobrym rozwiązaniem są, zwłaszcza w pierwszych miesiącach, przenośne łóżeczka, kolyski oraz łóżeczka z opuszczanym bokiem. Jesteśmy w stanie je ustawić tuż obok łóżka rodzicow, co gwarantuje nam bliskość z dzieckiem bez niepotrzebnego ryzyka. Być też może jesteśmy w stanie w tej chwili podczas pracy, może być Ci potrzebna jasność umysłu oraz nie możesz wykonać swojego zadania, bo nie było Ci dane przespać całej nocy. Badania dowodzą, że te spośród nich, ktore cechuje uporządkowany, stały rytm snu oraz czuwania mniej krzyczą, są czujniejsze oraz pogodniejsze i bardziej zainteresowane otoczeniem, niż maluchy o rytmie nieregularnym – stale zmęczone oraz oszolomione nadmiarem stymulacji. Sen może być niezbędny do regulacji oraz stabilizacji wewnętrznego środowiska organizmu, stąd warto stworzyć dziecku optymalne warunki do korzystania z jego „dobrodziejstw”. Taki maluch nie odróżnia wciąż jeszcze dnia od nocy, i dlatego śpi niekoniecznie wtedy, gdy życzyliby sobie tego rodzice. Jego sen różni sie bowiem od snu dorosłych – dziecko budzi się często, czasem także co godzinę. To także dlatego, że u noworodków faza REM (czyli tzw. sen aktywny – faza szybkich ruchów gałek ocznych), stanowi ponad połowę przesypianego czasu (u doroslych zajmuje ok. 20 proc.). Przeplata się ona z faza nie-REM (czyli snu spokojnego) co ok. 60 minut. Pod koniec takiego cyklu maluch budzi się na chwile. Oraz skoro nie potrafi sam jeden znow zasnąć, zaczyna płakać.

No więc teraz najpopularniejsze metody usypiania, dajemy wskazowki, jak wcielić je w nasze życie i informacje, gdzie znaleźć ich szczególowe omowienie. Specjalista radzi rodzicom, jak ominąć pułapki, które powinny na nich czekać. Warto spróbować: dzięki temu malec polubi spanie, a ty zyskasz czas na wieczorny relaks. Nie może być też nadto wysoka. Idealna temperatura do spania to także 20 stopni. Wyższa może powodować przegrzanie, zwiększa ryzyko nagłej śmierci lóżeczkowej, a również powoduje wysuszenie błon śluzowych nosa. Dla dziecka może być to także dyskomfort, a dodatkowo zwiększa się jego podatność na infekcje. Pamiętać należy o wietrzeniu pokoju, a latem o zasłanianiu okna oraz ewentualnym właczeniu wentylatora, by uniknąć nadmiernego nagrzania pomieszczenia. Dziecko budzi się w nocy też z głodu bo jego mały ludzki żołądek wymaga częstego podawania małych porcji jedzenia, bądź z powodu zabrudzonej pieluszki.

Inna metoda – żadnego placzu w tym miejscu sposób usypiania zakłada, że położone do łóżeczka dziecko nie może płakać dlużej niż parę minut. W przeciwnym wypadku zacznie kojarzyć sen z czymś nieprzyjemnym oraz stresującym. A takie negatywne skojarzenia powinny nie jedynie utrudnić nauke zasypiania, ale również wpłynać obciażajaco na psychikę maluszka oraz jego emocje. Brzdąc musi czuć, że rodzice się o niego troszcza, oraz że nie porzucają jego samego, gdy może być nieszczęśliwy. Jedynie w takiej sytuacji posiada poczucie bezpieczeństwa oraz może się harmonijnie rozwijać. Trzeba poszukać tego, co uspokaja malca oraz sprawia, że zasypia z uśmiechem. Dla każdego dziecka będzie to także coś tam innego: bujanie, karmienie piersią, śpiewanie kolysanek, wożenie w wózku po całym mieszkaniu, włączanie suszarki naprawde na dużo niemowląt dźwięki, jakie wydają suszarka do włosów czy może odkurzacz, działają uspokajajaco, noszenie na rekach, masowanie plecków, układanie się koło niego oraz udawanie, że śpimy Zgodnie z tą metodą powinniśmy wypróbować wszystko, co przychodzi nam do głowy. A w następnej kolejności stosować to, co najlepiej zadziałało. Dziecko może być szczęśliwsze, a to także oznacza, że spokojniejsi są rownież rodzice. Podejście, w którym maluszek stawiany może być w centrum uwagi, dla wielu osób może być czymś naturalnym. Postępując zgodnie z ta metoda, czują się zatem dobrymi, troskliwymi rodzicami,a to także sprawia, że rośnie ich pewność siebie, poczucie kompetencji oraz zaczynają bardziej cieszyć się rodzicielstwem. Metoda ta może prowadzić do nadmiernego reagowania rodzicow na płacz czy może niezadowolenie dziecka. Oni wszyscy wiemy, jak ważny może być sen w naszym życiu. Nie trzeba zatem tłumaczyć, ile znaczy on dla organizmu niemowlaka, który w pierwszym tygodniu swojego życia przesypia także 23 godziny na dobę. Niestety malec, ktory nie śpi wystarczającej ilości godzin, może być płaczliwy oraz rozdrażniony. Skoro malec często oraz głośno płacze, powoduje to, że w końcu zasypia totalnie wyczerpany. Taka sytuacja powoduje, że nie jedynie dziecko, ale również rodzice są poddenerwowani oraz zmęczeni, bo poprzez pare godzin próbowali utulić je do snu. Jak sobie poradzić z zaśnięciem dziecka? Jakie są przyczyny takiego stanu? Niektórzy pediatrzy wskazuja, że problemy z zasypianiem powoduje kolka niemowlęca, czyli gazy gromadzace się w końcowym odcinku jelita grubego oraz powodujące wzdęcia. Jednakże wielu rodziców, których dzieci mają problemy z uśnięciem, deklaruje, że to także kolka jelitowa z pewnością nie może być przyczyną problemu, ponieważ ich pociechom odbiło się po jedzeniu. Podobnie uważa znany amerykański lekarz Harvey Karp, twierdząc, że wzdecia powodują problemy z zasypianiem jedynie w przypadku niewielkiej ilości dzieci. Zamiast skupiania się na problemach jelitowych, proponuje on alternatywne metody usypiania dzieci. Nie może być też nadto wysoka. Idealna temperatura do spania to także 20 stopni. Wyższa może powodować przegrzanie, zwiększa ryzyko nagłej śmierci lóżeczkowej, a również powoduje wysuszenie błon śluzowych nosa. Dla dziecka może być to także dyskomfort, a dodatkowo zwiększa się jego podatność na infekcje. Pamietać należy o wietrzeniu pokoju, a latem o zasłanianiu okna oraz ewentualnym włączeniu wentylatora, by uniknąć nadmiernego nagrzania pomieszczenia. Ewentualnie oraz do wyboru w zależności od preferencji obu stron: głaskanie oraz spokojne przemawianie do dziecka, delikatne kołysanie jego w ramionach, wózku, wiklinowym koszu albo kołysce, ciche śpiewanie kołysanki (np. „Idzie niebo ciemną nocą gwiazdy migocą”, „Księżyc utkał już kołdrę z gwiazd”, „Aaa, kotki dwa” czy może „Ach śpij, kochanie jeśli gwiazdkę z nieba chcesz”) bądź czytanie mu bajki o miłej treści (pomaga wyrobić nawyk czytania), włączenie łagodnej muzyki, podanie malcowi smoczka – gryzaczka, całus na dobranoc. Taki stały, przewidywalny schemat pozwala rozwinąć określone przyzwyczajenia oraz oczekiwania, poprzez co wzmacnia w dziecku poczucie bezpieczeństwa. Może być ono tym bardziej potrzebne, im więcej w życiu malucha pojawia się negatywnych doświadczeń (np. choroba), może być opanowywanych nowych umiejętności (np. chodzenie czy może samodzielne załatwianie potrzeb fizjologicznych) czy może zachodzi emocjonalnie „trudnych”, a nieuniknionych zmian (np. przeprowadzka, powrot mamy do pracy, pojawienie się nowej niani czy może rodzeństwa itp.). Najpierw warto dokładnie poobserwować malca. Niektóre maluchy, kiedy są zmęczone, zaczynają trzeć oczka, odmienne ciągną się za ucho albo za włoski. Ważne, byś umiala rozpoznać, gdy twoje dziecko robi się senne.

Inna metoda. Na początku ustaliliśmy: żadnych odwiedzin u znajomych przeciągających się do późnych godzin. Sami również przestaliśmy przyjmować gości w czasie zasypiania coreczki. Małe kladliśmy o stałej porze (no, powiedzmy z półgodzinnym marginesem). Najpierw staraliśmy sie ją wyciszyć. Codziennie przed snem dziecko dostawało solidną porcję przytulania, glaskania, no oraz czasem smoczek. Cichutko rozmawialiśmy z nią, albo włączaliśmy spokojną muzykę. W nastepnej kolejności kąpiel w płynie o uspokajającym zapachu lawendy. Następnie masaż z balsamem oraz naturalnie pożywna kolacja. Oraz w tym miejscu ważna rada: skoro martwicie się, że nocne pobudki spowodowane sa glodem, bardzo dobrze nakarmcie smyka przed snem. Sprawdzi się nie jedynie mleko oraz kaszka – może być też również lekka potrawka warzywna z gotowanym mięsem.

No i jeszcze jedna – nowoczesna metoda. Stopniowa separacja – w tym miejscu mama powinna stopniowo zwiększać dystans pomiędzy sobą a dzieckiem tak, by czuło się bezpiecznie, a jednocześnie nauczylo się zasypiać bez jej ciągłej obecności. Maluszek posiada mieć poczucie, że łóżeczko to także miłe oraz przytulne miejsce. Dzięki temu, także kiedy obudzi się w środku nocy, nie będzie płakać jedynie dlatego, że mamy nie posiada tuż obok. Rano z kolei będzie spokojnie patrzeć na karuzelke bujającą się nad łóżeczkiem, bo chwilowa samotność nie będzie dla niego niczym niepokojącym. Jak wprowadzić ją w życie: Nie wolno czekać, aż dziecko zaśnie nam w ramionach. Trzeba odkladać je do łóżeczka, kiedy może być wciąż jeszcze w pelni świadome. A w następnej kolejności trzymać je za rękę, albo dotykać lekko jego brzuszka lub plecków, dopóki nie zaśnie. Po kilku dniach można trzymać rękę na poduszce albo na szczebelku łóżeczka, zamiast dotykać dziecka. Z upływem czasu należy stopniowo zwiększać odległość pomiędzy sobą a malcem. Usiąść na krześle obok łóżeczka, stanąć pod ścianą, a w następnej kolejności w drzwiach. Aż nareszcie nadejdzie taki wieczór, kiedy mama będzie mogła spokojnie wyjść z pokoju, zanim maluch zaśnie. To także metoda łagodna, bezstresowa, dobra także dla dzieci chorych, słabych, wyjatkowo delikatnych fizycznie oraz psychicznie. Specjaliści polecaja ją rodzicom, ktorzy obawiaja się, że trening snu może źle wpłynąć na psychikę dziecka oraz jego kontakt z nimi. Zaletą metody może być też to, że można ją dopasować do swoich potrzeb oraz wprowadzać we własnym tempie. To także metoda czasochłonna. – Stosujac taki sposob nauki usypiania rodzice muszą uzbroić sie w cierpliwość oraz przygotować się na rożne przestoje. Może się np. zdarzyć, że dziecko akceptuje to, że mama stoi przy ścianie, ale zaczyna głośno protestować, gdy chce zwiększyć dystans oraz cofnąć się do wrota – mówi psycholog. Bywa, że calymi miesiącami rodzic spędza wieczory na krześle albo w drzwiach, nie mogąc cofnąć się zatem już ani o krok. W przypadku zasypiania ważne może być również wyciszenie dziecka. Bardzo dobrze jest, skoro ustalasz dziecku stały rytm zasypiania. Po kąpieli daj dziecku soczek, przeczytaj bajeczkę, przytul oraz polóż spać. Skoro schemat ów będzie powtarzany codziennie, istnieje prawdopodobieństwo, że dziecko zacznie się wyciszać zatem już podczas kąpieli. Trzeba utulić, by czuło się bezpiecznie. Można je wziąć na chwile na ręce, pogłaskać, a kiedy się uspokoi, odłożyć do lóżeczka oraz pozwolić zasnąć samodzielnie. Skoro znów zacznie płakać czynność powtarzamy do skutku. Z czasem owych powtórek będzie coraz mniej, aż doczekamy się chwili, gdy zaśnie samo, bez płaczu. Istotne jest, by spokojne zatem już dziecko zawsze odkładać do łóżeczka oraz pozwolić zasnąć samemu. Nie powinniśmy jego usypiać nosząc na rękach. Łatwo przyzwyczai się do tego dobrodziejstwa oraz będziemy musieli pogodzić się z takim schematem poprzez kolejne miesiące, lata oraz kilogramy. Dbaj o komfort termiczny malucha – optymalna temperatura w pomieszczeniu, w ktorym śpi Twoja pociecha powinna wynosić około 18 stopni Celsjusza. Nie przegrzewaj dziecka – nie stawiaj jego lóżeczka w miejscach bezpośrednio nasłonecznionych ani w pobliżu grzejnika, nie rozgrzewaj jego ciała kocami elektrycznymi ani termoforami. Do końca 1. r. ż. unikaj puchowych kolder oraz poduszek. Skoro maleństwu może być zimno załóż mu dodatkową warstwę odzieży ewentualnie otul je kocykiem – takie okrycie może mu się kojarzyć z bezpiecznym środowiskiem matczynego łona. Pamiętaj, że w jednoczęściowym ubraniu Twoja pociecha mniej się wychładza niż w kilkuczęściowej piżamie. Wiedz też, iż przymocowanie z boków łóżeczka albo w nogach dziecka śpiwora albo koca przeciwdziała rozkopywaniu się poprzez nie oraz zmarznięciu (śpiwór dodatkowo uniemożliwia maluchowi wyjście z lóżka). Niemowlę poniżej szostego miesiąca potrzebuje nocnego karmienia. Starszemu dziecku daj do picia wodę, a nie mleko. Być też może po kilku nocach dojdzie do wniosku, że nie warto się budzić, skoro w nagrode za to także nie dostaje żadnego smakołyku. Pomóż mu również nauczyć się odrożniać dzień od nocy. W pokoju, w którym dziecko śpi w ciągu dnia, nie zasłaniaj zasłon oraz nie zamykaj drzwi, by dochodziły do niego codzienne odgłosy, np. szum wody czy może szmer telewizora. A kiedy malec budzi się w nocy, nie zapalaj gornego światla oraz zachowuj się cicho. Skoro musisz jego przewinąć, zrob to także bystro oraz delikatnie, nie rozbawiając dziecka.

Kolejna metoda – łóżeczko rodzinne. Łożko rodzinne znana pod nazwą angielską jako co-sleeping, posiada w krajach zachodnich wielu zwolenników, a oraz w Polsce staje się coraz bardziej popularna. Zakłada ona, że dziecko posiada spać z rodzicami we wspólnym łóżku tak długo, jak bardzo długo tego potrzebuje. Przyjdzie dzień, kiedy maluch sam jeden uzna, że może być mu niewygodnie, oraz położy sie gdzie indziej. Skoro chcemy, aby malec usnał, po prostu oni wszyscy kładziemy się wspólnie oraz gasimy światlo. Kiedy nie może być to także możliwe, np. z powodu pracy taty, z dzieckiem zasypia zawsze mama. Też w czasie drzemek smyka w ciągu dnia mama powinna kłaść sie spać, aby wykorzystać ów czas na wypoczynek, a jednocześnie być też przy maluszku. Dzieci, które śpią z mamą oraz tatą, zazwyczaj nie maja problemów z zasypianiem, bo lóżko kojarzy im sie z bliskością rodziców oraz poczuciem bezpieczeństwa. Mamy również są spokojniejszę, bo słyszą oddech śpiącego malca oraz nie muszą wstać, by jego nakarmić. Malucha, który na stałe śpi w rodzinnym łóżku, zbyt trudno może być w nastepnej kolejności przenieść do jego łóżeczka. – Spotykam sie z rodzicami kilkulatków, którzy nie chcą zatem już spać z dzieckiem, ale ono nie potrafi z tego zrezygnować oraz przychodzi samo w nocy albo nad ranem, lub odmawia zasypiania w swoim pokoju, godzinami płacząc. Na takim rozwiązaniu cierpi zwykle intymność rodziców. Problemem może być też rownież nocleg z dzieckiem w warunkach, gdzie nie da się jego wziąć do łóżka. Maluch nie będzie chcial zasnąć, nie słysząc oddechu mamy. Wszystkim rodzicom zależy na tym, aby ich pociechy zasypiały jak najszybciej. Specjaliści wskazują parę metod na osiągnięcie tego stanu. Warto w tym miejscu omowić dwa z nich. Pierwszy określany może być jako „łóżko rodzinne” oraz jak sama nazwa wskazuje, zaleca usypianie dziecka w łóżku rodziców, a później przenoszenie jego do własnego łóżeczka. Bliskość oraz cieplo rodziców powoduja, że dziecko uspokaja sie oraz wycisza. Metoda ta to także sposób na zasypianie bez płaczu. Specjaliści ostrzegają jednakże przed stosowaniem tej metody, ponieważ jak twierdzą, często przeradza się to także w permanentne spanie dziecka z rodzicami, które zakłóca ich nasze życie małżeńskie. Drugi sposob nazywany może być ferberyzacją. Określenie to także pochodzi od nazwiska doktora Richarda Ferbera – twórcy metody zasypiania. Ferber zakłada, że płaczu należy oduczyć dzieci wciąż jeszcze w okresie niemowlęcym. Skoro dziecko płacze to, zdaniem Ferbera, powinno się je zostawić na 5, 10, 15 minut, a w następnej kolejności powrocić do niego, pogłaskać oraz uspokoić, ale nie brać na ręce. Spowoduje to także ich wyciszenie oraz zaśnięcie. Zadbaj o czyste powietrze w dziecięcym pokoju – przewietrz pomieszczenie przed położeniem malucha. Nie pal przy nim papierosow ani nie narażaj jego na przebywanie w zadymionych miejscach. Dym obniża odporność na infekcje górnych drog oddechowych oraz zwieksza ryzyko nagłej śmierci łóżeczkowej. Skoro ostatnio wrócilaś do pracy, twoja pociecha może nocą domagać sie dodatkowej porcji pieszczot. Bądź cierpliwa, niedługo przyzwyczai się do nowej sytuacji.

No i kolejna metoda. Metoda Łatwy plan została stworzona poprzez słynna „zaklinaczkę dzieci” – Tracy Hogg, autorkę poczytnych poradników dla rodzicow. Hogg nazwała swoja metodę E.A.S.Y. czyli „łatwo” (z angielskiego). Skrót ów pochodzi od pierwszych liter czterech słów: Eat (jedzenie), Activity (aktywność), Sleep (sen), You (ty). Według Tracy Hogg każdy dzień dziecka powinien się dzielić na trzygodzinne bloki, a w każdym z nich powinno być też z kolei miejsce kolejno na jedzenie, zabawę/spacer oraz sen. Na początek trzeba dziecko uważnie obserwować. Oraz zapisywać wszystko, co się w ciagu dnia dzieje: gdy maluch zasypia, gdy je, gdy marudzi, ile śpi. Zdaniem Hogg, zatem już po kilku dniach z notatek powinny wyłonić sie wzorce, pokazujące, o jakich porach oraz w jakich okolicznościach dziecko najchętniej śpi. Ważne może być wyczucie odpowiedniego momentu, gdy maluszek może być zatem już nieco zmęczony, ale wciąż jeszcze nie na aż tyle wyczerpany, by marudzić. Dziecko należy wówczas położyć do łóżeczka. Skoro płacze, podnosić je, przytulać dopóki nie przestanie, a w następnej kolejności odkładać z powrotem. Oraz tak dotad, aż nie zaśnie. Liczba podnoszeń oraz odkładań powinna sie zmniejszać z dnia na dzień. Metodę można oraz – zdaniem Tracy Hogg należy – stosować zatem już od pierwszego dnia życia dziecka. Podkreśla ona, jak ważna może być dla malca rutyna, stałe pory jedzenia, spania, zabawy, spacerow. Postępując zgodnie z tymi założeniami, mama nie jedynie może nauczyć maluszka zasypiania, ale również lepiej zaplanować swoje zajecia (bo np. wie, że o określonej porze maluch będzie spać). To także metoda raczej dla bardzo dobrze zorganizowanych oraz zdyscyplinowanych rodzicow. – Może sie nie sprawdzić, skoro rodzice często oddają dziecko pod opieke dziadków, lub rownież pracują na zmiany. W takich sytuacjach zbyt trudno może być ściśle przestrzegać zasad, które sobie narzuciliśmy. Metody tej nie poleca się również rodzicom, którzy uważają, że dziecko powinno jeść oraz spać „na życzenie”, bo może im być też zbyt trudno ją wprowadzić – mówi psycholog. Usypianie dziecka to także nie lada wyzwanie dla rodziców. Horror nieprzespanych nocy może nas jednakże ominąć. Dużo dzieci spokojnie przesypia noc zatem już niemal od pierwszych tygodni życia. Nie decyduja o tym szczęście, czy może również niezwykle spokojna natura dziecka, ale odpowiednie warunki oraz nawyki kształtowane poprzez rodzicow. Wystarczy zastosować sie do kilku zasad, a noce staną się czasem na odpoczynek. 6 – 7 godzin snu od pierwszych dni życia dziecka, to także dla wielu rodziców marzenie, które wydaje się być też nieosiągalne. Tymczasem może być to także możliwe oraz wcale nie takie trudne. Sen, podobnie jak funkcjonowanie narządów wewnętrznych (np. serca, nerek, gruczołów wewnętrznych), może być podporzadkowany rytmowi okołodobowemu, powiązanemu ze zmianami dzień-noc; po przyjściu na świat dziecko powoli oraz stopniowo wyksztalca ow rytm, co posiada prawo trwać do końca drugiego roku jego życia. W formowaniu owych faz pomagaja maluchowi naturalne regulatory czasowe takie, jak: światło słoneczne oraz mrok, codzienne odgłosy oraz nocna cisza, zmiana temperatury, ubrania oraz pieluchy, okresowe kontakty z rodzicami oraz rodzeństwem. Opiekun może pomóc odnaleźć dziecku jego rytm, regulując czas zasypiania, posilków, spacerow oraz innych form aktywności. Być też może szkrab śpi za dużo w ciągu dnia? Pamiętaj, że co prawda noworodek przesypia ok. 22 godzin na dobe, ale rocznemu maluchowi wystarczy zatem już jedynie ok. 14 godzin snu.

Wreszcie nowoczesna metoda – kontrolowany płacz (3-5-7) – według tej metody, dziecko posiada zasypiać samo. Pare minut płaczu mu nie zaszkodzi, ale skoro placze nadto dlugo, wchodzimy do jego pokoju. Gdy wykonasz zatem już wszystkie wieczorne rytuały, powiedz maluchowi „pa” oraz wyjdź z jego pokoju. Skoro dziecko placze, odczekaj parę minut, po czym wejdź oraz krótko je uspokój, mówiąc do niego albo gładzac po rączce czy może pleckach. Nie nawiazuj kontaktu wzrokowego oraz nie podnoś malca. Skoro dalej placze – poczekaj o 2-3 minuty dłużej niż poprzednio, zanim wrócisz do pokoju. Istota tej metody polega na stopniowym, wydłużaniu czasu pomiedzy kolejnymi wizytami w pokoju malucha. Znana może być rownież pod nazwa metody „3-5-7″, dlatego, że zwykle zaleca się pierwsze wejście po 3 minutach, drugie po 5, a kolejne po 7. Metoda może być skuteczna: efekty powinny być też widoczne zatem już po 3-10 dniach. Wbrew obawom nie powoduje zerwania więzi emocjonalnej z dzieckiem. Rodzic reaguje na potrzeby malca, daje mu jednakże jasny sygnał, że nie może być na jego każde zawołanie. Zatem już od pierwszych dni życia dziecka należy przyzwyczajać je do własnego miejsca na sen. To także może być też własny pokój, ale również sypialnia rodzicow. Ważne, by było to także miejsce odosobnione, oddalone od gwaru codziennych zajeć. W ów sposób zapewniamy dziecku nie jedynie komfort, ale uczymy je uspokajania sie oraz przebywania samemu, a co ważniejsze zasypiania bez obecności dorosłych. Wraz z przystosowaniem sie do rytmu dnia oraz nocy następuje zmiana rozkładu okresów snu; w pierwszych tygodniach życia czasy trwania snu dziennego oraz nocnego są mniej więcej równe, w kolejnych miesiącach sen nocny coraz bardziej się wydłuża, podczas kiedy dzienny coraz bardziej skraca. W wieku mniej więcej 6.

Jak zapobiec biegunce, szczególnie biegunce podróżujących

Posted on

Biegunka to dość częsty problem ludzi podróżujących do różnych krajów. Sprawcą trwającej obecnie epidemii może być paleczka okrężnicy Escherichia coli. Bakteria ta nie może być niczym niezwykłym w naszym przewodzie pokarmowym, zapewne że zetkniemy się z jednym z niewielu szczepów Escherichii, które wytwarzają silną trucizne tzw. werotoksynę. Kolka, wymioty, bole brzucha, biegunka, poczatkowo wodnista, po kilku dniach zmieniajaca sie w krwawą, niewydolność nerek. Nie każdy zakażony posiada równie silne objawy, zwykle pojawiają się w dwa do dziesięciu dni od zjedzenia zanieczyszczonego pokarmu. Przebieg biegunki zależy od spożytej „dawki” niebezpiecznego zarazka. Ta reguła odnosi się do wszystkich zatruć pokarmowych, nie jedynie owych wywołanych poprzez Escherichię. Wyjeżdżajac do krajów zwłaszcza o gorącym klimacie oraz przebywając w rejonach o niedostatecznych warunkach higieniczno-sanitarnych nasz organizm może być narażony na kontakt z obcą florą bakteryjną, która może pokrzyżować plany wakacyjne oraz skutecznie skrócić nasz urlop, zmuszając do pozostania w hotelowej toalecie.

 

Pamiętajmy, że podczas podróży trzeba, skoro poziom higieny pozostawia dużo do życzenia, unikać jedzenia surowych owoców oraz surówek, pić wode butelkowaną albo po przegotowaniu oraz nie używać lodu do napojow, kiedy nie zna sie żródeł jego pochodzenia.Zrezygnować rownież trzeba z zimnych bufetów, bo one powinny być też siedliskiem bakterii.Nigdy nie należy jesć nie dogotowanych mięs oraz drobiu i surowych ryb oraz skorupiaków. Kiedy się zatrujesz: najlepiej bystro zgłosić się do lekarza, który zleci antybiotyk. Skoro nie może być to także możliwe, jesteśmy w stanie zażyć środki przeciwbolowe oraz przeciwgorączkowe (np. ibuprom, pyralginum), przeciwbiegunkowe (np. wegiel medyczny, smecta) oraz przejść na dietę (ryż na wodzie, sucharki, tarte jabłko, kakao na wodzie). Szacuje się, ze u okolo 20-50% podróżujących występuje biegunka. Według statystycznych danych bardziej narażone są osoby pomiędzy 20 a 29 rokiem życia. Glówna przyczyną biegunki są zakażenia bakteryjne (około 80%) zwłaszcza powodowane poprzez Escherichia coli (ETEC), Campylobacter, Salmonella, Shigella, Aeromonas, Plesiomonas. Za 10% przypadków odpowiedzialne są wirusy (Norwalk oraz rotawirusy). Pierwotniaki (np. Gardia lamblia, entameba histolitica) wywołują zaledwie parę procent biegunek. W około 20 do 50% nie udaję się wyizolować sprawczego patogenu. Biegunka podróżnych objawia się wydalaniem, co najmniej 3 luźnych stolcow na dobe. Towarzyszą temu zazwyczaj kurczowe bóle brzucha (90%), nudności, wymioty oraz gorączka (10%) bądź gwaltowne parcie na stolec, zawroty głowy, domieszka krwi albo śluzu w kale (10%). Objawy przeciętnie utrzymują się 3 do 4 dni. Do 20% pacjentów może być zmuszona przebywać w łóżku 1-2 doby, a 8 do 15% – jeden tydzień. Hospitalizowanych może być 1% chorych. Specyficzna odporność zazwyczaj nie rozwija sie, i dlatego w czasie jednej podróży można doświadczyć kolejnych epizodów biegunki podróżnych. Warto, zatem przestrzegać podstawowych zasad higieny, a na wszelki wypadek mieć ze soba odpowiednio wyposażoną apteczkę. Kontrowersyjne wydaje się profilaktyczne przyjmowanie probiotyków (np. Lakcidu). Nie zaleca się również rutynowego stosowania antybiotyków celem uniknięcia zakażenia. Wyjątkiem są sytuacje szczególne, jak np. krótki wyjazd, w czasie którego nie jesteśmy w stanie sobie pozwolić na niedyspozycje. Od pewnego czasu trwają prace nad szczepionka przeciwko biegunce podróżnych. Najczęstszą przyczyną biegunek są zakażenia wirusowe, a u dzieci głównie rotawirusowe. Rzadko zdarzaja się biegunki spowodowane zarażeniem pierwotniakami albo pasożytami jelitowymi. Natomiast w okresie letnim, a zwłaszcza podczas podróży do ciepłych krajow tę choroba często powoduja bakterie. Taka biegunka potocznie nazywana może być biegunką podróżnych albo wciaż jeszcze groźniej „zemsta faraona”. Na ów rodzaj dolegliwości możesz narazić się podróżujac do krajów afrykańskich, azjatyckich, południowoamerykańskich i śródziemnomorskich, gdzie występują szczepy bakterii, które powinny wywolać w naszym organizmie zakażenie. Za wiekszość przypadkow biegunki podróżnych odpowiedzialne są enterotoksyczne (ETEC) oraz enteroagregacyjne (EAEC) szczepy Escherichia coli i odmienne bakterie: Campylobacter, Shigella, Salmonella, Aeromonas oraz Vibrio (odpowiedzialne za wystąpienie cholery). Najbardziej na zatrucia pokarmowe narażone są dzieci do piatego roku życia oraz osoby starsze o obniżonej odporności. Nie mniej jednak zachorować może każdy. Najgłośniejsze przypadki epidemii zatruć przypisywanych pałeczce okrężnicy nastąpiły po zjedzeniu niedosmażonych hamburgerów, wypiciu niepasteryzowanego mleka. Ponad 10 lat temu blisko 9 tys. Japończyków zachorowało po zjedzeniu sałatki z kielków z nasion skażonych Escherichia. Wyjeżdżając do obcego kraju zmienia sie nasz sposób odżywiania. Każdy z nas posiada inny system odpornościowy, co sprawia, że jedząc te same pokarmy oraz pijac te same płyny reakcje organizmu powinny być też całkowicie różne. Z pomocą wszystkim podróżującym przychodzi dierol, który skutecznie zabezpieczy nasz organizm przed chorobotwórczymi oraz obcymi bakteriami powodującymi biegunki oraz bolesne dolegliwości brzuszne. Biegunka rzadko zawiązana może być z bezpośrednim działaniem antybiotyku na ściany jelit czy może motorykę przewodu pokarmowego. Podstawowa przyczyna wystąpienia biegunki to także zaburzenie rownowagi flory bakteryjnej jelit. Antybiotyk nie dziala wybiórczo na bakterie chorobotwórcze, ale osłabia także naturalną mikroflore przewodu pokarmowego. Zmiany w składzie flory jelitowej pociagaja za sobą zaburzenia trawienia, procesów fermentacyjnych i wchłaniania substancji odżywczych oraz wody. W stanie równowagi tzw. „dobre bakterie” kontroluja rozwoj bakterii szkodliwych. Zaburzenie poprzez antybiotyk naturalnej ochrony skutkuje inwazją szczepów szkodliwych dla zdrowia (np. Clostridium difficile). Bakterie wytwarzają toksyny, wywołuja biegunke, ale stanowią także zagrożenie dla zdrowia. Głównym źródłem bakterii wywołujacej biegunki podróżnych może być woda. Nawet, gdy obsługa w hotelu zapewnia nas, iż woda użyta do przyrządzania pokarmów pochodzi z pewnego źródła, może być filtrowana oraz chlorowana, nie należy pić jej bez uprzedniego przegotowania. Ryzykowne rownież może być mycie zębów, płukanie owoców czy może smoczków oraz butelek dla dziecka nieprzegotowaną wodą. Spożywanie surowego mięsa oraz ryb może być też nie jedynie przyczyna biegunki, ale również powodować zakażenie pasożytami. Najbezpieczniejszym posiłkiem, który może uchronić nas przed zemstą faraona, może być danie podgrzane przynajmniej do 60oC. Uważajmy na produkty sprzedawane na bazarach oraz targach powszechnych w krajach egzotycznych. Owoce oraz warzywa powinny być też sparzone oraz obrane ze skorki. Malym dzieciom najlepiej podawać wyłącznie dania przegotowane, przyrządzone poprzez nas albo w formie zawekowanych sloiczków przywiezionych z domu. Dzieciom nie należy podawać surowych owoców oraz warzyw, z ktorymi nie mialy wcześniej kontaktu nie jedynie ze względu na rozwój biegunki, ale również na ryzyko uczuleń. Woda butelkowana, którą można kupić w sklepach może być zazwyczaj uważana za bezpieczną. Nie mniej jednak nie powinno się pić wcześniej otwartej oraz nadpitej wody i przechowywać jej w upale. Ważne może być również mycie rąk przed posiłkiem oraz zachowanie podstawowych zasad higieny. Skuteczność w zapobieganiu biegunce podróżnych została potwierdzona klinicznie na grupie 2271 turystów podróżujących do rożnorodnych krajów egzotycznych – obniżenie częstości występowania biegunki podróżnych do 59%. Jedni będą czuli się świetnie poprzez caly urlop, a inni będa musieli spędzić sekcja wolnego czasu w hotelu zmagając się z biegunką oraz innymi dolegliwościami brzusznymi. Szacuje się, że blisko 50% turystów cierpi na biegunkę podróżnych. Podstawowa profilaktyka obejmuje przede wszystkim ścisłe przestrzeganie higieny osobistej, szczególnie mycie rąk i surowych produktów spożywczych. Woda, w której sie myjemy powinna pochodzić z ujęć kontrolowanych oraz czystych. Natomiast do picia należy kupować wode butelkowaną. Pamiętajmy, że lód do różnorodnych napojów zazwyczaj może być przygotowywany z wody z kranu. Wode niewiadomego pochodzenia można odkażać np. preparatami jodku potasu. Turyści wędrujacy na dużych wysokościach muszą pamiętać, że temperatura wrzenia wody może być niższa od 100 stopni Celsjusza. Sprawdzona metoda oczyszczenia wody może być użycie sączków ceramicznych, skuteczniejszych niż węglowe, po przefiltrowaniu woda może być niemal wyjalowiona. Należy także unikać potraw, które były bardzo długo przechowywane po przygotowaniu a przed spożyciem poza lodówka. Szczególną uwagę należy zwrócić na miejscowe przysmaki z mleka nie pasteryzowanego oraz jego przetwory, potrawy z mięsa, owoce morza albo jaja, które powinny być też niewystarczająco mocno wysmażone. W miarę bezpiecznie może być spożywać owoce oraz warzywa, które jesteśmy w stanie obrać ze skórki albo łupiny przed jedzeniem, przy czym należy zwrócić uwagę, by nie przenieść rękoma drobnoustrojów ze skórki owoców na gotowy do spożycia miąższ. Starannie trzeba myć albo obierać warzywa gruntowe, do podlewania, których zazwyczaj stosowana może być zakażona woda powierzchniowa (z rzek, stawow, jezior). Jedną z wielu powtarzanych w przewodnikach zasadą jest: skoro nie możesz tego bardzo dobrze umyć albo obrać ze skory. By zapobiec ewentualnej biegunce można przed podróżą podać dzieciom preparaty probiotyczne zawierające żywe kultury bakterii z rodzaju Lactobacillus albo Bifidobacterium, które przywracają oraz pomagają w utrzymaniu prawidłowego składu flory bakteryjnej przewodu pokarmowego, stanowiącą naturalną barierę dla rozwoju niekorzystnej mikroflory. Biegunka podróżnych zwykle pojawia się 2-3 dni po przyjeździe do celu podróży oraz może utrzymywać się także do 4 dni. Grupą szczególnego ryzyka sa dzieci do 3. roku życia. W tej grupie turystów biegunka podróżnych posiada dłuższy przebieg oraz większy stopień nasilenia. Nowsze preparaty oprócz odpowiednich mikroorganizmów zawierają tzw. prebiotyk, najczęściej inuline, która stanowi pożywke dla bakterii. Najbardziej doceniane w zwalczaniu działań niepożądanych antybiotyków to także szczepy bakterii kwasu mlekowego (np. Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum) i szczepy drożdży (Saccharomyces boulardii). Przy czym Saccharomyces boulardii posiada lepsze działanie, kiedy biegunka więc już wystąpi. Skoro pomimo przestrzegania wspomnianych zasad dopadnie nas biegunka, warto wiedzieć, jak ją rozpoznać oraz leczyć. Biegunką nazywamy stan, podczas ktorego następuje znaczące zwiekszenie liczby wypróżnień mających płynną albo półpłynną konsystencję. Częste oddawanie uformowanego stolca nie może być biegunką. Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia u dzieci do 2. roku życia oraz karmionych sztucznie biegunkę rozpoznaje sie wtedy, gdy dziecko oddaje w ciągu doby co najmniej 3 płynne albo półpłynne stolce. U dzieci karmionych wyłącznie piersią, może występować kilka, a także kilkanaście stolców na dobe. U owych dzieci biegunkę rozpoznajemy dopiero wtedy, gdy zwiększa sie niespodziewanie czestość oddawania stolcow albo zmienia się wyraźnie ich charakter. Odpowiednia dawka probiotyków znacznie zmniejsza ryzyko pojawienia się biegunki, a w przypadku jej wystąpienia, skraca czas trwania. Skuteczna dawka drożdży to także 250 mg raz albo dwa razy dziennie. Preparaty z pałeczkami kwasu mlekowego powinny dostarczyć 5 miliardow żywych kultur bakteryjnych. Jogurty czy może kefiry nie zapewnią takiej dawki, i dlatego nie stanowią skutecznego zabezpieczenia. Aby nie oslabić działania probiotykow, należy je zażyć najwcześniej dwie godziny po przyjeciu antybiotyku. Pełna odbudowa flory bakteryjnej wymaga czasu, i dlatego preparaty najlepiej stosować wciąż jeszcze pare dni po zakończeniu terapii antybiotykiem. W czasie antybiotykoterapii najlepiej zachować lekkostrawną dietę bogatą w białka, a ubogą w tłuszcze. Zapewni to także sprawniejsza pracę jelit. Listeria monocytogenes nic nie robi sobie z niskich temperatur, i dlatego często zasiedla produkty w naszych lodówkach. Lubi mleko, sery, lody, warzywa, kiełbasę, drób, mięso oraz ryby.

Jak wiadomo objawy zakażenia tym drobnoustrojem do złudzenia przypominają grypę: gorączka, bóle stawów oraz mięśni, kaszel. Dolegliwości pojawiają się od 4 godzin do kilku dni po zjedzeniu zakażonego produktu. Zatrucie może być niebezpieczne zwlaszcza dla kobiet w ciąży – może dojść do uszkodzenia płodu. Odwodnienie może być najgroźniejszym powiklaniem biegunki, jeśli nie zostanie wdrożone nawadnianie, w krótkim czasie może rozwinać się ciężkie odwodnienie, kwasica metaboliczna prowadząca także do zgonu. W krajach bardzo dobrze rozwinietych zdarza sie to także obecnie rzadko, inaczej niż w przypadku tzw. krajów rozwijających się o niskim poziomie opieki zdrowotnej, które często są celem naszej podróży. Małe dzieci, niemowlęta oraz osoby starsze bystro ulegają odwodnieniu. Podczas biegunki ważne może być podawanie dziecku doustnie płynów w większej niż zwykle ilości, dziecko do 2. roku życia powinno otrzymać około 100 ml płynu po każdym wyprożnieniu, a starsze dziecko okolo 200 ml plynów. Nie powinno się zmieniać sposobu żywienia, należy pozostać przy owych samych posiłkach stosowanych u dziecka przed wystąpieniem biegunki, ale podawać je cześciej, w mniejszych porcjach. Gdy się zatrujesz: trzeba przejść na dietę oraz dużo pić. Skoro objawy nie ustępują poprzez 2-3 dni, należy zgłosić się do lekarza, który zazwyczaj ordynuje antybiotyk. Jedną z najważniejszych rzeczy po pojawieniu sie biegunki może być niedopuszczenie do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej np. odwodnieniu z wtórnym spadkiem ciśnienia tętniczego. By tego uniknąć należy pić duże ilości płynów w celu zrównoważenia wody oraz elektrolitow. Środki nawadniające dostępne także w aptece. W przypadku, kiedy oryginalne preparaty nie są dostępne, można samodzielnie przygotować mieszankę: w litrze przegotowanej wody rozpuścić pół lyżeczki soli kuchennej oraz osiem łyżeczek cukru. Kolejnym krokiem może być zastosowanie środka zapierającego np. loperamidu. Zmniejsza on liczbe wypróżnień poprzez korzystny wpływ na perystaltykę jelit i zwiekszenie zwrotnego wchłaniania wody. Oprócz loperamidu można zastosować przeciwbakteryjny nifuroksazyd. Skoro występują równocześnie bóle brzucha można zastosować środki leczenia rozkurczajace mięśnie. Loperamid, w razie potrzeby może być też stosowany jednocześnie z antybiotykami. Warto zabierać ze soba w podróż płyny o specjalnym skladzie, które można nabyć w aptece bez recepty – tzw. doustne płyny nawadniajace oraz podać je dziecku na wypadek biegunki. Oprócz plynów o specjalnym składzie stosować można również odmienne powszechnie dostępne napoje, jak woda, herbata, jogurty, mus oraz kompot jabłkowy, zupy lekko posolone. Powinno się je podawać od chwili wystąpienia biegunki, tak, by nie dopuścić do odwodnienia, nie powinno się również dziecka głodzić. Jeśli niemowlę może być karmione piersią, to także niezależnie od sposobu nawadniania, poprzez cały okres trwania biegunki powinno sie kontynuować karmienie naturalne. U dzieci karmionych sztucznie podczas ostrej biegunki nie posiada potrzeby stosowania innych niż zwykle rodzajow mleka modyfikowanego albo ich rozcieńczania. Źródlem niebezpiecznej bakterii są zawsze zwierzęta gospodarskie, ponieważ żyje ona w ich przewodzie pokarmowym oraz wydalana może być wraz z kałem. Skażone może być też mięso albo warzywa. Do zanieczyszczenia mięsa dochodzi w rzeźni, warzyw na polu, skoro gleba może być nawożona nieoczyszczonym obornikiem, lub do podlewania roślin czerpana może być woda ze zbiornika, do którego splywa woda z pastwisk. Leczenia wlaściwego biegunki u dziecka oraz osoby dorosłej powinno się rozpocząć w domu, bez porady lekarskiej, ale kiedy niemowlę posiada mniej niż 3 miesiące, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Ewidentnym objawem odwodnienia może być skąpe oddawanie moczu, suchy język, wzmożone pragnienie, zapadnięte gałki oczne, płacz bez łez, goraczka, rozdrażnienie, apatia, senność, chrypka, niecheć do jedzenia oraz picia.

Pamiętajmy, że te objawy powinny nas skłonić do konsultacji z lekarzem, ktory oceni, czy może dziecku może być potrzebne nawadnianie dożylne. W Polsce nie musimy obawiać się zjadliwego szczepu, który w Niemczech robi aż tyle zlego ( na dzień dzisiejszy – 329 przypadków zachorowań, z których 13 skończyło sie śmiercia). W tym okresie nie sprowadzano warzyw z Hiszpanii. Mamy nie mniej jednak upalna wiosnę, a wysokiej temperaturze bakterie rozwijają sie znacznie szybciej. Ryzyko zatrucia może być zatem wyższe. I dlatego tak ważne może być by utrzymywać czystość, przechowywać żywność w adekwatnej temperaturze, dokladnie gotować, smażyć oraz piec mieso. Półprodukty oraz gotową żywność należy trzymać osobno. Skoro kroimy, obieramy warzywa, popłuczmy deskę oraz nóż bieżącą wodą, a surowy kurczak nigdy nie powinien w lodówce leżeć nad sałatą. Uważajmy na mięso do grilla. Należy przestrzegać podstawowych zasad higieny tj. myć ręce przed posiłkami. Nie należy spożywać pokarmow oraz plynów pochodzących z nieznanego źródła. Najbezpieczniejsze dla Twojego żołądka są potrawy przygotowane na gorąco, staraj się unikać surowych warzyw oraz owocow.

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Join 2 733 other followers