RSS Feed

Wątroba – jak działa i na co choruje

Posted on

Jak wiadomo wszystkim powszechnie wątroba to skomplikowany i złożony organ, którego praca zależy od sprawności wszystkich jego elementów i funkcji. Wątroba wpływa również znacząco na nerwy obwodowe. Przedsta­wiają one rozległą strukturę, odpowiedzialną za zdolność ruchu (funkc­ja motoryczna) oraz za odczuwanie (funkcja sensoryczna). Nerwy odwo­dowe możemy więc spotkać w każdej, nawet najmniejszej części ciała. Zaliczamy do nich nerwy czaszkowe, np. nerw trójdzielny (nervus tige- minus), twarzowy (nervus facialis), statyczno-słuchowy (nerwus statoa- custicus) oraz nerw wzrokowy (nervus opticus). U człowieka wątroba dzieli się na dwa płaty a jej masa wynosi ok. 1500–1700 g u dorosłego mężczyzny, a u kobiety 1300–1500 g. Masa przyżyciowa jest o 500–800 g wyższa, ze względu na zawartą w niej krew.

Najważniejszą funkcją wątroby jest wytwarzanie kwasów żółciowych, które za pośrednictwem układu żółciowego wpływają na jakość trawienia (przede wszystkim tłuszczy). To wątroba produkuje zapasy glikogenu, który ma kluczowe znaczenie dla utrzymywania równowagi energetycz­nej organizmu. Także stamtąd organizm czerpie zapas niektórych W budowie wątroby można wyróżnić łącznotkankowy zrąb (stroma) oraz miąższ (parenchyma) który tworzą podstawowe jednostki strukturalno-czynnościową wątroby – hepatocyty. Hepatocyty układają się następnie w blaszki (płytki, beleczki) wątrobowe oplecione naczyniami krwionośnymi i przewodami żółciowymi śródpłacikowymi. Beleczki odchodzą promieniście od żyły środkowej, która natomiast znajduje się wewnątrz płacika anatomicznego. Płacik anatomiczny powstaje poprzez wnikanie do wnętrza wątroby tkanki łącznej wiotkiej, z której zbudowana jest torebka wątroby, otaczająca narząd. Narząd ten zajmuje okolicę podżebrową prawą, znaczną część okolicy nadbrzusza i część okolicy podżebrowej lewej, aż do linii równoległej do mostka, a przechodzącej przez sutki (tzw. linia środkowoobojczykowa). Od góry przykrywa wątrobę przepona, sąsiadami z dołu są jelita i żołądek. Wypełniona krwią wątroba waży u dorosłego mężczyzny od 2100 do 2300 g, u kobiet jest o ok. 200 g lżejsza, w wymiarze poprzecznym osiąga ok. 24 cm, a pionowym – 15-20 cm. Bardzo charakterystyczna jest brązowoczerwona barwa wątroby.

Ważne jest też oddziaływanie wątroby na centralny układ nerwowy. W sferze emocjonalnej wątroba może wpływać na powstawanie agresji, dlatego obecność ognisk zakaźnych może wywołać następujące nega­tywne zachowania: zrzędliwość, zaciętość, brak elastyczności, nienawiść i zazdrość. Przy zaburzeniach energii pochodzącej z pęcherzyka żółcio­wego spotykamy się natomiast z brakiem zdecydowania i nieumiejęt­nością podjęcia działania. Emocje te są wyjątkowo ważne, ponieważ mogą być kierowane zarówno „na zewnątrz”, jak i „do wewnątrz”. Może wtedy dojść do autoagresji o charakterze motorycznym i psychicznym. Prowadzi ona do szkodzenia samemu sobie, wpływa na podejmowanie błędnych decyzji i nieumiejętność funkcjonowania w społeczeństwie. Ze względu na fakt, że odporność odwzorowuje ludzką psychikę, wątro­ba i jej ogniska zakaźne są nieodłączną częścią dolegliwości autoimmu- nologicznych.

Centralny układ nerwowy jest odpowiedzialny za zdolność organizmu do obrony. Efektem obecności ognisk w wątrobie są zaburze­nia w części korowej mózgu: skroniowej, czołowej, ciemieniowej i poty­licznej, czego konsekwencją są uczulenia, zaburzenia odporności prze- ciwnowotworowej i reakcje autoimmunologiczne. Uszkodzenie części skroniowej jest charakterystyczne dla osób cierpiących na epilepsję, dla­tego detoksyskacja wątroby i pęcherzyka żółciowego odgrywają w tym wypadku znaczną rolę. Wątroba ma duże zdolności regeneracyjne. Obecnie przeprowadza się zabiegi polegające na usunięciu jednego z płatów wątroby (jako materiału do przeszczepu bądź z przyczyn leczniczych). Usunięty płat zostaje zregenerowany. Jednak zbyt duże i powtarzające się uszkodzenia (przyczyną mogą być substancje hepatotoksyczne lub wirusy) prowadzą do zaburzeń w regeneracji, w wyniku czego zostaje zniszczona architektura narządu, zwłóknienie tkanki, a co za tym idzie – dochodzi do utraty funkcji (marskość wątroby). Wątroba posiada charakterystyczne powierzchnie, zwrócone w kierunku sąsiednich narządów. Wypukła powierzchnia przeponowa dopasowuje się do tego przykrywającego i nadającego jej nazwę mięśnia. Również inni „sąsiedzi” zostawiają swoje ślady, nazywane bruzdami i wyciskami, takie jak np.: bruzdy żebrowe i wycisk sercowy, bruzda żyły głównej czy wycisk nadnerczowy. Powierzchnia trzewna skierowana jest do przodu, ku dołowi i na prawo. Tak jak w przypadku powierzchni przeponowej, również tutaj narządy leżą-ce w sąsiedztwie wątroby pozostawiają swoje znaki. Można wyróżnić tu wycisk przełykowy, żołądkowy, odźwiernikowy, dwunastniczy, okrężniczy, nerkowy i nadnerczowy. Na powierzchni trzewnej widać charakterystyczne bruzdy, układające się w kształt litery H. W jej lewym ramieniu podłużnym leżą: więzadło obłe i żylne, a w prawym – pęcherzyk żółciowy oraz żyła główna dolna. Poprzeczne ramię litery H stanowi tzw. wnęka wątroby, zawierająca liczne naczynia, przewody żółciowe i nerwy.

Choroby wątroby

Objawami nieprawidłowo funkcjonującej wątroby są: wzdęcia brzucha, dreszcze, niestrawność po spożyciu posiłku, biegunki, szczególnie po zjedzeniu smażonych produktów, ogólne osłabienie, brak apetytu, gorycz w ustach, stany przygnębienia, potliwość, rozdrażnienie, zaburzenia snu. Symptomy poważnych schorzeń, jak np. marskości wątroby, w początkowej fazie również rozwijają się skrycie. Potem zaczyna się obserwować te bardziej charakterystyczne, jak utrata apetytu, nietolerancja niektórych pokarmów – zwłaszcza smażonych – oraz naprzemienne biegunki lub zaparcia. Obwód brzucha może się powiększyć, co dzieje się wskutek nagromadzenia płynu w jamie brzusznej. Innym zewnętrznym objawem jest lekko żółtawe zabarwienie skóry. W zaawansowanej fazie pojawiają się krwotoki, po których następuje śpiączka. Jest ona wyrazem uszkodzenia mózgu przez nie zneutralizowane przez wątrobę toksyny.
Każdy narząd w jakichś sposób wpływa na odporność organizmu. Dzieje się tak poprzez tok­syczne oddziaływanie na CUN, a dokładniej rzecz ujmując, na mózg i poszczególne jego części. W ten sposób stwierdzamy wpływ płuc na odporność przeciwbakteryjną, śledziony na odporność przeciwwirusową, nerek – na przeciwgrzybiczą i wątroby – na przeciwnowotworową. W terapii nowotworów oraz w ich profilaktyce, oczyszczanie wątroby i pęcherzyka żółciowego ma istotny wpływ na poziom zwalczania przez nasz organizm potencjalnych lub istniejących zmian nowotworowych. Podstawowym badaniem obrazowym w diagnostyce chorób wątrobyjest USG. Za pomocą ultrasonografu można dokładnie obejrzeć i wstępnie zdiagnozować symptomy chorób wątroby.. Funkcjonowanie wątroby można określić oznaczając w osoczu krwi wskaźniki, głównie enzymy, takie jak transaminazy (AspAT, AlAT), fosfatazę zasadową czy gammaglutamylotransferazę (GGTP). Razem z określeniem stężenia bilirubiny (główny barwnik żółci) oznaczenia te składają się na tzw. próby wątrobowe, często wykonywane w celach diagnostycznych w praktyce szpitalnej czy ambulatoryjnej.
Normy laboratoryjne (normy różnych laboratoriów mogą się nieznacznie różnić; użyto polskich skrótów):

  • Bilirubina całkowita: norma 4 -17 μmol/l lub 0,2-1,0 mg/l
  • Gammaglutamylotransferaza (GGTP): norma do 50 IU/l
  • Fosfataza zasadowa: norma 30 – 260 IU/l.
  • Aminotransferaza alaninowa (AlAT): norma do 40 IU/l
  • Aminotransferaza asparaginianowa (AspAT): norma do 37 IU/l

Jeden z ważniejszych problemów z wątrobą to wirusowe zapalenie wątroby, zwane potocznie „żółtaczką”, to choroba wywoływana przez jeden z kilku rodzajów wirusów wyspecjalizowanych w atakowaniu komórek wątroby. Wiele czynników może uszkodzić wątrobę. Są to wirusy wywołujące Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW), zwłaszcza typ B i C. Szkodliwe dla niej są substancje toksyczne, w tym alkohol. Aby spowodować alkoholowe stłuszczenie wątroby, wystarczy wypijać 30 ml alkoholu dziennie przez dłuższy czas. Stłuszczenie wątroby jest procesem odwracalnym. Te, które już rozpoznano, nazwano kolejnymi literami alfabetu. Lista zaczyna się więc od A i kończy obecnie na G (z pominięciem F). I jest nadal otwarta. W zależności od rodzaju wirusa, który zaatakował wątrobę, inna jest jego droga wniknięcia do organizmu, inny przebieg choroby, a przede wszystkim – inne rokowania na przyszłość. WZW typu A szerzy się drogą pokarmową (poprzez zanieczyszczoną wodę i żywność), dlatego potocznie nazywane jest „żółtaczką pokarmową” lub „chorobą brudnych rąk” i przybiera postać zachorowań grupowych. Od czasu zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów upływa 3-5 tygodni. Choroba ta często ma przebieg bezobjawowy bądź lekki, rzadko ciężki.

Inna możliwość leczenia chorej wątroby to przeszczep. Głównym wskazaniem do przeszczepu jest piorunująca niewydolność wątroby. Jest to stan nagłego uszkodzenia wszystkich czynności z rozwijającą się encefalopatią. Spowodowana jest najczęściej zatruciem lekami (np. paracetamolem) lub toksynami (szczególnie muchomorem sromotnikowym). Choroba objawia się żółtaczką, encefalopatią, nieprzyjemnym zapachem z ust, niedociśnieniem, skazą krwotoczną, hiperwentylacją, zasadowicą oddechową. Prowadzi do krwawienia z przewodu pokarmowego, wzrostu ciśnienia śródczaszkowego, ostrej niewydolności nerek i sepsy. Nieleczona piorunująca niewydolność nerek w 90% przypadków kończy się śmiercią. Leczenie polega na podaniu odtrutki na toksynę, leczeniu objawowym i przeszczepie wątroby.

Warto dodać, że przy chorobach wątroby stosuje się dietą wysokobiałkową, pieczywo powinno być tylko pszenne (jasne), należy spożywać je z masłem, białym serem, miodem, chudą szynką lub polędwicą. Z dań mięsnych należy wybrać ryby i gotowany drób, również potrawy mięsne duszone i pieczone bez dodatku tłuszczu. Należy unikać picia mocnej herbaty i kawy oraz napojów gazowanych i bardzo słodkich.

Advertisements

About tabletki

Tabletki to strona na temat leków i preparatów zdrowotnych oraz na temat terapii i zdrowia. Zapraszam do czytania!

4 responses »

  1. Najlepiej na wątrobę uważać i nie pić za dużo, bo to najczęstsza przyczyna problemów z wątrobą. Trzeba też mniej ćpać.

    Odpowiedz
  2. Wątroba mnie nap…. i nie wiem co zrobić. Czy są jakieś skuteczne leki na wątrobę? HELP!

    Odpowiedz
  3. O watrobe trzeba moi drodzy solidnie dbac a nie katowac uzywkami narkotykami i alkoholem

    Odpowiedz
  4. Na watrobe takie smieszne srodki jak hepatil czy sylimarol nie zadzialaja. Ja wam zdecydowanie tego nie polecam a z watroba najlepiej udac się do lekarza specjalisty

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: