RSS Feed

Oczy – co robić aby mieć zdrowe i ustrzec się przed chorobami


Jak wiadomo zmysł wzroku jest to zdolność do odbierania bodźców świetlnych ze środowiska oraz ogół czynności związanych z analizą tych bodźców, czyli widzeniem, co umożliwia nam: rozpoznawanie kształtów, ocenianie odległości położenia obiektów od oka, rozróżnianie barw.

Najważniejsza jest profilaktyka zdrowotna oczu. Promieniowanie słoneczne UVB przenika przez rogówkę oraz spojówkę i może wywołać utrzymujące się przez wiele dni pieczenie czy łzawienie oczu. Jeszcze groźniejsze jest promieniowanie UVA, ponieważ wnika do wnętrza oka. Niebezpieczeństwo jest tym większe, że nie odczuwasz działania tych promieni, a uszkodzenia oczu ujawniają się po wielu latach. Czasem jest to zaćma, degeneracja plamki żółtej, a niekiedy nawet czerniak oka. Dlatego trzeba chronić oczy przed szkodliwym działaniem słońca: nosić okulary przeciwsłoneczne z dobrym filtrem i umiarkowanie korzystać z kąpieli słonecznych. Większość schorzeń oczu można dziś wyleczyć lub zniwelować objawy i przywrócić komfort życia. Ważne aby skontaktować się z lekarzem w momencie pojawienia się pierwszych niepokojących zmian. Nowoczesne metody leczenia – laserowa korekcja wzroku, wszczepianie soczewek wewnątrzgałkowych czy operacje chirurgiczne pozwalają skutecznie powstrzymać skutki starzenia się naszych oczu. Wzrok jest pierwszym zmysłem, na którego funkcjonowanie tak duży wpływ ma upływający czas. Lekarze określają dość sztywne przedziały wiekowe, w ramach których pojawienie się pewnych schorzeń jest więcej niż prawdopodobne. Problemy dotyczą zarówno układu optycznego i procesów prawidłowego widzenia, jak również otoczenia tkankowego tego narządu. Skóra powiek ulega zwiotczenia, a włókna mięśnia dźwigacza rozejściu się, co może powodować opadnięcie powieki górnej czy podwinięcie lub odwinięcie powieki dolnej.
Oko składa się z następujących części:
1. Twardówka – gruba warstwa ochronna nadająca kształt gałce ocznej, na powierzchni gałki ocznej przechodzi w rogówkę.
2. Rogówka – wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej, w jej przedniej części.
3. Źrenica – odpowiada za ilość wpuszczanego światła.
4. Tęczówka – reguluje wielkość źrenicy
5. Ciało szkliste – galaretowata substancja wypełniająca gałkę oczną, nadaje jej kształt i ochrania siatkówkę.
6. Nerw wzrokowy – przewodzi bodźce do mózgu.
7. Plamka żółta – miejsce na siatkówce, w centrum plamki znajduję się zagłębienie.
8. Siatkówka – wewnętrzna światłoczuła warstwa gałki ocznej.
9. Naczyniówka – odżywcza warstwa gałki ocznej.
Szczególnie ważne dla oczu są produkty zawierające substancje hamujące powstawanie wolnych rodników. Dużo znajdziesz ich w szpinaku, brokułach, sałacie, natce pietruszki. Ale najcenniejszym sojusznikiem są dla oczu czarne jagody (borówka czernica). Jagody zawierają aż 14 rodzajów antocyjanów – związków zwiększających elastyczność naczyń włosowatych i uszczelniających nabłonek. Antocyjany regenerują także enzymy oka, które mogą być uszkadzane przez wolne rodniki.
Wady wzroku:
Krótkowzroczność jest jedną z najczęściej spotykanych wad wzroku polegająca na nieprawidłowym skupianiu promieni świetlnych przez soczewkę oka. W prawidłowo akomodującym oku obrazy ogniskowane są na siatkówce, a u krótkowidza przed siatkówką. Krótkowzroczność koryguje się przy pomocy soczewek rozpraszających.
Oczopląs to choroba, polegająca na niekontrolowanych ruchach gałek ocznych, odbywających się w różnych kierunkach i z różną częstotliwością, w płaszczyźnie poziomej lub elipsoidalnej. Może być schorzeniem wrodzonym lub nabytym pod wpływem różnych czynników. Oczopląs jako schorzenie ma miejsce wówczas, gdy pojawiają się pewne charakterystyczne jego cechy. Przede wszystkim bierze się pod uwagę jego postać – czy jest skośny, obrotowy, poziomy, pionowy. Istotna jest także jego szybkośc i kierunek. Najbardziej charakterystryczny jest oczopląs wahadłowy, kiedy to oczy zaczynaja sie rytmicznie wychylac w obie strony w takim samym czasie. Nieco tylko mniej charakterystyczny jest oczopląs skaczący. Wystepuje on wówczas, gdy ruch oczu w jedną stronę jest znacznie szybszy niż w stronę przeciwną.
Nadwzroczność (dalekowzroczność) jest drugą obok krótkowzroczności najczęściej spotykaną wadą wzroku. Jest wynikiem zbyt krótkiej gałki ocznej w stosunku do siły łamiącej lub niewystarczającą siłą załamującą, co może być spowodowane np. zbyt płaską rogówką w stosunku do długości gałki ocznej. U osób cierpiących na dalekowzroczność obraz powstaje za siatkówką, a więc do korekcji wady stosuje się soczewki skupiające promienie świetlne.
Daltonizm jest dziedziczną wadą wzroku, będącą konsekwencją nieprawidłowej budowy siatkówki. Dotyka niemal wyłącznie mężczyzn. Potocznie uważa się, że daltonista nie widzi w ogóle żadnych kolorów, a daltonizm nazywa się ślepotą barw. Tymczasem najczęściej nie rozpoznaje on koloru zielonego, bądź myli go z kolorem czerwonym. Daltonizm w większości przypadków to wrodzona choroba dziedziczna. Gen odpowiedzialny za wystąpienie daltonizmu zlokalizowany jest w chromosomie X. W kodzie genetycznym mężczyźni mają tylko jeden chromosom X (XY), tymczasem kobiety mają aż dwa (XX). Dlatego też to panowie częściej mają problemy z rozpoznawaniem koloru zielonego i czerwonego. Szacuje się, że wadę tę może mieć jeden na ośmiu mężczyzn, gdy u kobieta jedna na sto jest daltonistką. Zdarza się, że daltonizm diagnozuje się u dziecka, a rodzice są jedynie nosicielami choroby, która u nich się nie objawia. Czasami daltonizm może pojawić się po wypadku lub urazie głowy, gdy dojdzie do uszkodzenia nerwu wzrokowego lub siatkówki. Może też być efektem ubocznym niektórych leków i związków chemicznych, a także chorób przewlekłych np. cukrzycy. W tych sytuacjach mamy do czynienia z daltonizmem nabytym. Czasami objawy choroby są łagodne i chory sam nie zdaje sprawy, że jest daltonistą. Istnieje kilka rodzajów daltonizmu, które powodują różne zaburzenia widzenia barw. Najbardziej powszechny jest dichromatyzm (gdy brakuje jednego z fotoreceptorów). Taka osoba całkowicie nie rozpoznaje koloru czerwonego lub zielonego. Przy trichromatyzmie występują różnice w czułości czopków w siatkówce, co z kolei ma wpływ na obniżenie nasycenia jednego z kolorów. Najcięższą odmianą, na szczęście występującą bardzo rzadko jest monochromatyzm. Poza kolorami białym i czarnym daltonista nie rozróżnia żadnej innej barwy. Nie ma metody, która pozwoliłaby na całkowite wyleczenie daltonizmu wrodzonego. Zaburzenia barw można korygować za pomocą okularów wyposażonych w specjalne soczewki korygujące. Umożliwiają one dostrzeżenie barw czerwonej, zielonej i pochodnych. Taka możliwość dotyczy jedynie osób z częściowym daltonizmem. Dwa lata temu medyczny świat obiegła informacja o możliwości leczenia daltonizmu za pomocą terapii genowej, a zdolność widzenia udało się przywrócić małpom. Być może właśnie leczenie daltonizmu za pomocą genów stanie się przyszłością okulistyki.
Starczowzroczność jest wadą podobną do nadwzroczności jednak spowodowana jest stwardnieniem soczewki w wyniku upływu czasu.
Astygmatyzm jest wadą wynikającą z niesymetryczności rogówki oka. Obraz w oku osoby cierpiącej na astygmatyzm jest zniekształcony oraz nieostry, co jest następstwem tego, że promienie padające na rogówkę, są załamywane w różnym stopniu.
Jeśli masz słaby wzrok, dużo pracujesz przy komputerze, przemęczasz oczy, możesz się wspomóc specjalnymi preparatami. Zawierają one m.in. wyciąg z owoców i liści jagód oraz inne cenne dla oczu substancje.
Retinopatiia. Przyczyną retinopatii cukrzycowej jest mikroangiopatia, czyli uszkodzenie drobnych naczyń krwionośnych siatkówki, co prowadzi do uszkodzenia samej siatkówki. Jaki jest mechanizm tego schorzenia? Wskutek podwyższonego poziomu cukru obumierają komórki (pericyty) odpowiedzialne za utrzymanie właściwego kształtu naczynia. Pod wpływem glukozy jego ściana staje się wiotka, wybrzusza się, tworząc mikrotętniaki. Przez osłabioną ścianę naczynia przecieka krew i dochodzi do mikrowylewów. Sprawcą retinopatii cukrzycowej jest wysoki poziom glukozy we krwi. Utrzymanie poziomu cukru we krwi na poziomie bliskim normy pozwala o ok. 70 proc. ograniczyć ryzyko uszkodzeń. Dlatego chorzy na cukrzycę powinni co najmniej raz w roku badać dno oka przy rozszerzonej źrenicy, aby okulista wiedział, w jakim stanie są naczynia krwionośne. Czasem badanie należy przeprowadzać częściej, co 3–6 miesięcy. Osoby z zaawansowaną retinopatią, po wielu zabiegach laserowych mają zawężone pole widzenia, można powiedzieć – patrzą na świat przez dziurkę od klucza. Jednym z powodów utraty widzenia, a zwłaszcza niedostrzegania szczegółów, jest stały obrzęk plamki żółtej, czyli części siatkówki odpowiedzialnej za tego typu widzenie, np. zdolność czytania. Do likwidowania obrzęku stosuje się leki podawane bezpośrednio do oka, laseroterapię i witrektomię. U chorych na cukrzycę krew jest gęsta i bardziej lepka niż u osób zdrowych. Uszkodzenie naczyń i zwiększona gęstość krwi doprowadzają do niedotlenienia siatkówki. Gdy jest ono znaczne, organizm tworzy nowe naczynia krwionośne. Niestety, są one słabe i nieprawidłowo zbudowane, przez co łatwo pękają i powodują wylewy krwi do środka oka. Zaawansowanie choroby określa się, badając dno oka. W zależności od rodzaju zmian wyróżnia się 3 stopnie retinopatii cukrzycowej: Nieproliferacyjna prosta – rozwija się, gdy ściana naczynia krwionośnego traci elastyczność. Łatwo wtedy ulega deformacji. W niektórych miejscach nadmiernie się rozciąga i tu powstają mikrotetniaki. Ten rodzaj retinopatii nie prowadzi jeszcze do utraty wzroku, ale do jego pogorszenia, bo postrzegane obrazy stają się coraz bardziej rozmazane. Przedproliferacyjna – na dnie oka oprócz mikrotetniaków widac martwe obszary siatkówki, bo nie dopływała do nich krew. W obu przypadkach ratowanie ostrości widzenia polega na laserowaniu siatkówki, czyli niszczeniu światłem lasera uszkodzonych naczyń krwionośnych. Pozwala to zachować równowagę między zapotrzebowaniem oka na tlen a możliwościami naczyń krwionośnych.
Odżywiaj się właściwie. Luteina działa jak filtr, zabezpieczając oko przed szkodliwym światłem UVA i UVB. Organizm człowieka nie wytwarza luteiny, dlatego trzeba ją dostarczać z jedzeniem lub w postaci preparatu. Po wchłonięciu przez organizm luteina gromadzi się głównie w plamce żółtej, czyli centralnej części siatkówki, oraz w soczewce. Luteina jest silnym wymiataczem wolnych rodników, dzięki czemu chroni naczynia włosowate siatkówki i fotoreceptory plamki żółtej przed uszkodzeniami. Ale to nie wszystko: odpowiednia dawka luteiny może nawet o 30 proc. zmniejszyć ryzyko rozwoju zaćmy.
Ludzie i zwierzęta mają wiele fenotypowych możliwych kolorów oczu. U ludzi są one zależne od zmiennych proporcji eumelaniny produkowanej przez melanocyty w tęczówce. Jasno zabarwione oczy wielu gatunków ptaków są w dużej mierze zdeterminowane przez inne pigmenty, takie jak pterydyny, puryny i karotenoidy. Jedną z wad wrodzonych jest heterochromia, czyli różnobarwność tęczówki. Trzy główne elementy w obrębie tęczówki decydują o kolorze oczu: zawartość melaniny pigmentów nabłonka tęczówki, zawartość melaniny w zrębie tęczówki i zagęszczenie komórek zrębu tęczówki. Nabłonek tęczówki, oczu wszystkich barw, zawiera pigment eumelaninę. Warianty kolorów wśród różnych tęczówek są zazwyczaj zależne od zawartości melaniny w obrębie zrębu tęczówki. Gęstość komórek w obrębie zrębu decyduje, jak dużo światła jest pochłaniane przez zasadniczy pigment nabłonka. Kolor tęczówki może dostarczać wielu informacji o człowieku, a klasyfikacja różnych kolorów może być użyteczna przy dokumentacji patologicznych zmian, czy przewidywaniu, jak dana osoba zareaguje na różne środki farmaceutyczne oczu[16]. Są różne systemy klasyfikacji: od opisujących oczy jako „jasne” lub „ciemne” po szczegółowo stopniowane odcienie, używające fotografii do ich porównywania. Inne próbują ustalić obiektywne standardy porównywania kolorów. Tak jak postrzeganie koloru jest zależne od czynników, w obecności których kolor jest widziany (np. natężenie i rodzaj oświetlenia, jak i odcień otoczenia), tak samo zależne jest postrzeganie koloru oczu. Kolor oczu istnieje w odmianach od najciemniejszych odcieni brązu do najjaśniejszych błękitu. Widząc potrzebę ustandaryzowania systemu klasyfikacji, który byłby prosty, a mimo to wystarczająco szczegółowy do badań, Seddon et al. opracowali stopniowy system oparty na dominującym kolorze tęczówki (brązowy, jasno brązowy, zielony, szary i niebieski) i zawartości brązowego lub żółtego pigmentu. W postrzeganiu koloru oczu można wyróżnić trzy podstawowe barwy: brązową, żółtą i szarą, a ich proporcje określają barwę oka. Na przykład, jasno-piwne oczy mają dużo żółtego i trochę brązowego barwnika, niebieskie mają mało żółtego i mało brązowego, zielone to oczy niebieskie z większą ilością żółtego pigmentu. Szare oczy są szare, ponieważ mają mało żółtego i nie mają wcale brązowego. Brązowe oczy są brązowe, ponieważ większość oka zawiera barwnik brązowy. Brązowy kolor oczu jest najbardziej powszechny, niebieski jest na drugim miejscu, potem jest szary, a zielony jest najrzadszy. Zarówno ci o pochodzeniu europejskim i pozaeuropejskim mają ogólnie ciemne oczy i większą różnorodność, jeśli chodzi o kolor oczu, w obrębie rodzin. Mieszkańcy Afryki, Azji i obu Ameryk mają brązowe oczy. Brązowe oczy są równie często spotykane w Europie, Oceanii i Ameryce Północnej, chociaż w obrębie niektórych populacji europejskich nie są dominującymi w równym stopniu. Kolor brązowy jest uważany za najbardziej dominujący na świecie. Główna teoria mówi, że niebieskie oczy pojawiły się z czasem, przez tysiąclecia przystosowywania się do zimniejszego klimatu. Na początku 2008 duńscy naukowcy odnaleźli nowy trop, mogący wyjaśnić genezę niebieskich oczu. Opierając się na długich badaniach prowadzonych wśród społeczności Danii, Jordanii i Turcji doszli do wniosku, że niebieska barwa oczu pojawiła się wskutek mutacji. Tę samą konkluzję wysnuł australijski naukowiec Richard Sturm z Uniwersytetu Queensland w Brisbane. Według nich mutacja miała miejsce ok. 10 000 lat temu. Jej rozprzestrzenienie się nastąpić miało wraz z wędrówką na północ, zaś wcześniej jedyną barwą była brązowa. Pojawienie się mutacji u jednego osobnika rodzi domysł naukowców, że współcześni ludzie mający niebieskie oczy wywodzą się od wspólnego przodka.

Reklamy

About tabletki

Tabletki to strona na temat leków i preparatów zdrowotnych oraz na temat terapii i zdrowia. Zapraszam do czytania!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: