RSS

Udar mózgu (ang. stroke)

Posted on

Udar mózgu to także incydent mózgowo-naczyniowy, dawniej również apopleksja, zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego albo uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstaly w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego oraz utrzymujacy sie ponad 24 godziny. Udar niedokrwienny mózgu to także udar spowodowany gwałtownym zatrzymaniem dopływu krwi do mozgu. Może być też wynikiem niedrożności tętnicy zaopatrującej albo niewystarczającym przeplywem krwi poprzez dany obszar mózgu.Udary występują o 25 proc. razy dużo częściej u mężczyzn niż u kobiet. Do zamknięcia tętnicy może doprowadzić zakrzep powstały w miejscu niedrożności albo materiał zatorowy, który przemieścił się do naczynia mózgowego. Udar mózgu może być też krwotoczny (wywołany wylewem krwi do mózgu) albo niedokrwienny (wywołany zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu), przy czym udar niedokrwienny może być też też wtórnie ukrwotoczniony. Do udarów krwotocznych zalicza się krwotoki śródmózgowe oraz podpajęczynówkowe. Objawy dolegliwości zależą od umiejscowienia uszkodzenia w mózgu i od jego rozleglości, i dlatego u poszczególnych osób powinny się różnić. Najcześciej jednakże wystąpienie udaru sygnalizują: niedowład albo porażenie mięśni twarzy, ręki albo nogi – z reguly po jednej stronie ciała, zaburzenia mowy, z trudnościami w zrozumieniu słów i wypowiadaniu sie, zaburzenia widzenia w jednym albo obu oczach, zaburzenia chodzenia z utratą równowagi oraz zawrotami głowy, czasami mocny bol głowy bez znanej przyczyny, jednakże udar mózgu często bywa niebolesny. W większości przypadków wylew spowodowany może być nadciśnieniem tętniczym . Za jego występowanie odpowiadają też tętniaki , malformacje tkankowe (rodzaj wady wrodzonej, która zakłóca proces wzajemnego „komunikowania” się komórek), skazy krwotoczne (skłonność do krwawień w obrębie tkanek np. skory, błony śluzowej; narządów np. nosa; czy może układów np. pokarmowego, moczowo-płciowego). Wylew krwi do mózgu dużo częściej występuje u osób ze zmianami miażdżycowymi, zaburzeniami krzepnięcia i z ostrymi zakażeniami wywołanymi toksynami albo urazami uszkadzającymi naczynia mózgowe. Ryzyko wylewu wzrasta u osób zażywajacych narkotyki np. amfetaminę i kokaine. Do powstawania zatorow mozgowych przyczyniają się niektóre dolegliwości serca (jak na przykład wady zastawek, ostry zawał serca, zaburzenia rytmu serca) – zator kardiogenny. Innym źródlem zatorow są zmiany miażdżycowe w innych tętnicach, ulegające fragmentacji oraz przemieszczeniu do tętnic mózgowych – zator wewnątrztętniczy. W pewnych okolicznościach może dochodzić do przedostania się materiału zatorowego z układu żylnego (kończyn dolnych albo miednicy malej) – zator paradoksalny.

Objawy dolegliwości zależa od umiejscowienia uszkodzenia w mozgu i od jego rozległości, i dlatego u poszczególnych osób powinny sie różnić. Najczęściej jednakże wystapienie udaru sygnalizują: niedowlad albo porażenie mięśni twarzy, ręki albo nogi – z reguły po jednej stronie ciala, zaburzenia mowy, z trudnościami w zrozumieniu slów i wypowiadaniu się, zaburzenia widzenia w jednym albo obu oczach, zaburzenia chodzenia z utrata rownowagi oraz zawrotami głowy, czasami mocny ból głowy bez znanej przyczyny, jednakże udar mózgu często bywa niebolesny. Jedynie około 20 proc. wszystkich udarow, to także udar krwotoczny, potocznie zwany wylewem krwi do mózgu, a jego najczęstszą przyczyną może być nadciśnienie tętnicze krwi. Objawia się naglym początkiem, z bólem głowy, narastaniem objawow ogniskowych, polegających na zaburzeniu funkcji mózgu, wymiotami oraz zaburzeniem świadomości. W niektórych przypadkach (około 5 proc. udarów) oprócz w/w objawów pojawia się gwałtowny, mocny ból głowy i sztywność karku oraz objawy wegetatywne. Może nastąpić zgon. Objawy te świadczą o krwotoku podpajęczynówkowym. Choroba stanowi ogromny klopot na całym świecie. W statystykach światowych udary zajmują trzecie miejsce pośrod zgonów, są również głównym powodem niesprawności ludzi po czterdziestce. W naszym kraju co roku na udar mózgu zapada okolo 70 tys. osób, a 30 tys. z nich umiera. Sekcja pacjentów, ktorzy przetrwają ostrą fazę, wymaga stałej opieki. Inni potrzebują pomocy w niektorych codziennych czynnościach. Najczęściej udar dotyka osoby zatem już wiekowo dojrzałe, a im dalej, tym groźniej: w wieku 45–55 lat ryzyko udaru wynosi 1 na 1000 osób rocznie, pomiędzy 65 a 75 – 1 na 100, a zatem już po 85 roku życia 1 na 30. Generalnie można powiedzieć, że wszystko, co szkodzi sercu, może mieć złe konsekwencje dla mózgu. Miażdżyca leży nie jedynie u podstaw zawalów serca, ale również udarów mózgowych. Prowadzone w USA badania 11–13-latków i tętnic wieńcowych w sercach młodych ofiar wypadków komunikacyjnych wykazały, że zatem już w tak wczesnym wieku zaczyna się istotna miażdżyca. Procesy miażdżycowe zaczynają się zatem zatem już w dzieciństwie. Nie jesteśmy w stanie zmienić własnego kodu genetycznego, odciąć się od odziedziczonej po rodzicach oraz dziadkach skłonności do pewnych schorzeń. Ale świadomość rodzinnego obciążenia chorobą nadciśnieniową, zawałami czy może udarami mózgu winna nas skłaniać do wzmożonej troski o wlasne zdrowie. Ostry udar mózgu spowodowany zakrzepem miejscowym występuje rano, po obudzeniu z objawami ogniskowymi narastajacymi w czasie, natomiast udar spowodowany zatorem, który przemieścił się do naczynia mózgowego, występuje niespodziewanie w ciągu dnia, a największe nasilenie objawów ogniskowych uwidacznia się wkrótce po wystąpieniu udaru. Przyczyną udaru niedokrwiennego może być też np. zakrzep w naczyniu lub zator, lub zmniejszenie przepływu krwi w mózgu wskutek obniżenia ciśnienia tetniczego krwi. Może to także nastąpić, skoro np. naczynie może być zniszczone z powodu miażdżycy. Wówczas krew, zamiast przepływać swobodnie, przylega do zmienionej ściany naczynia oraz stopniowo je czopuje. Zakrzep może również być też skutkiem migotania przedsionkow – choroby, na którą cierpi wielu starszych ludzi. Skrzeplina krwi przemieszcza sie w krwiobiegu oraz może dojść do mozgu. To także powoduje udar. Skutkiem udaru niedokrwiennego może być martwica tej części składowej mozgu, w której dokonał się udar. Wśród winowajców tej dolegliwości wymienia się też nadciśnienie tętnicze, niektore dolegliwości serca, np. migotanie przedsionków czy może cukrzycę. Przyczyn wystąpienia udarów lekarze dopatrują się również w niehigienicznym trybie życia, bowiem ryzyko udaru podwyższa otyłość, brak ruchu, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów. Udar mózgu to także przerwanie dopływu krwi w naczyniu umiejscowionym w mózgowiu. W przypadku wylewu liczy się szybka reakcja. Zazwyczaj jednoznaczna diagnozę pomaga postawić tomografia komputerowa . W skrajnych przypadkach wykonuje się rezonans magnetyczny, ktory pozwala jednoznacznie określić schorzenie. Obydwa badania obrazowe pozwalaja wykluczyć odmienne dolegliwości mózgu np. guz środczaszkowy. Dodatkowo konieczne może być ciągłe monitorowanie czynności życiowych chorego. Uzupełnia się niedobór elektrolitów oraz płynów. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciśnienie tętnicze. W przypadku udaru i kiedy towarzyszy mu ostry zespół wieńcowy, ostra niewydolność nerek albo niewydolność serca nie można jego nadto gwaltownie obniżać. Konieczna może być kontrola temperatury i profilaktyka przeciwzakrzepowa, leczenia właściwego przeciwdrgawkowe i przeciwobrzękowe. W leczeniu wylewu można stosować leczenia właściwego zachowawcze (farmakologiczne, środki leczenia rozpuszczające skrzepy) albo chirurgiczne. To także ostatnie może być niezbedne u pacjentów z wylewem do móżdżku oraz kiedy ognisko krwotoku może być większe niż 3 centymetry, występuja ubytki neurologiczne albo ucisk pnia mozgu albo wodoglowie. W innych przypadkach możliwe może być wykorzystanie neurochirurgii i środki leczenia trombolityczne (środki rozpuszczające skrzepy wewnątrz naczyniowe). Aż 80–85 proc. przypadków to także udary wywołane niedokrwieniem, czyli zamknieciem naczynia doprowadzającego nasza krew do mózgu, spowodowanym zakrzepem bądź zatorem. Często w takich przypadkach mówi się o zawale mózgu. Każde, także pozornie błahe zdarzenie neurologiczne, należy potraktować poważnie.

Ból lewej ręki, żuchwy oraz klatki piersiowej po lewej stronie slusznie odbieramy jak sygnał zagrożenia ze strony serca. Drętwienie prawej ręki, jej bezwład po przebudzeniu, drętwienie polowy ciała też powinny nas zaniepokoić. Nie wolno czekać, aż takie dolegliwości miną, ani spisywać ich na karb przemęczenia albo nerwicy. Trzeba niezwłocznie udać się do lekarza. Powinny to także bowiem być też symptomy zbliżającego sie udaru. W tej chwili w Polsce nie stosuje się wciąż jeszcze leków trombolitycznych, czyli rozpuszczających zakrzep w naczyniu. W USA oraz Europie Zachodniej stosuje się takie leczenie. Okazało się jednak, że specyfik ów może być dobrodziejstwem wówczas, kiedy podaje sie jego do trzech godzin od początku udaru. Czyli w ciągu trzech godzin chory musi znaleźć się w szpitalu, mieć zrobioną tomografię komputerową oraz podany lek. Także w USA, które mają bardzo dobrze zorganizowana opieke medyczną, jedynie ok. jeden procent chorych z udarem kwalifikuje sie do takiego leczenia. Próbowano przedłużyć ów okres do sześciu godzin. Okazało się jednak, że po upływie pierwszych trzech godzin od udaru podanie leku rozpuszczającego skrzep może spowodować krwotok oraz zgon. Pozostałe 15–20 proc. udarów wywołane może być krwotokiem do mózgu lub do przestrzeni pomiędzy mózgiem a czaszką – mowimy wtenczas o wylewie krwi do mózgu. W tym miejscu przyczyną może być też uszkodzenie tętnicy mózgu w wyniku nadciśnienia tętniczego albo pekniecie tętniaka mózgu. W odróżnieniu do udaru niedokrwiennego, udar krwotoczny pojawia sie najcześciej w ciągu dnia. Dzięki specjalistycznym badaniom tomokomputerem czy może rezonansem magnetycznym, lekarze są w stanie bystro postawić diagnoze. Jednakże warunkiem skuteczności może być czas, wdrożenie leczenia właściwego w ciągu pierwszych trzech godzin wystąpienia udaru. U niektórych pacjentów można usunąć niedrożność naczynia, podając do wewnątrz naczynia specjalny lek, ktory rozpuści blokujący je skrzep. Bystro przeprowadzona operacja tętniaka może doprowadzić do wyleczenia oraz to także bez żadnych ubocznych skutków. Pomimo że udar może być chorobą ludzi starszych, można mu skutecznie zapobiegać. W wielu krajach uprzemysłowionych w ciagu ostatnich 30 lat uzyskano wyraźny spadek zapadalności na udary mózgu. Wiąże się to także z faktem, że zidentyfikowano czynniki ryzyka udaru. Spośrod nich najważniejszymi sa: nadciśnienie tetnicze, niektóre dolegliwości serca (głównie migotanie przedsionków), otyłość, brak ruchu, cukrzyca, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów. Bywają również stany określane mianem przemijających ataków niedokrwiennych mózgu. Występują wtenczas objawy takie jak w udarze mozgu, ale trwają one od kilku minut do kilku godzin, po czym całkowicie się wycofują. Jeśli wtenczas zaczniemy prawidłowe leczenie, można uniknąć udaru. Lecząc prawidłowo nadciśnienie krwi jesteśmy w stanie zmniejszyć ryzyko udaru aż o 40%. Do zmniejszenia ryzyka udaru przyczynia się też ograniczenie palenia papierosow oraz nadużywania alkoholu, prowadzenie aktywnego trybu życia, czy może również stosowanie prawidłowej diety Czasami zdarzają się przemijające ataki niedokrwienne mózgu. Występują wtenczas objawy takie jak w udarze mózgu, ale trwaja od kilku minut do kilku godzin, po czym calkowicie się wycofują. W porę podjęte, prawidłowe leczenia właściwego stwarza dużą szansę uniknięcia udaru. Do udaru niedokrwiennego może również doprowadzić gwaltowny uogólniony spadek przeplywu krwi poprzez naczynia (przy spadku ciśnienia krwi albo nasilonych zaburzeniach rytmu serca), który w połączeniu ze zwężeniem tętnic mózgowych powoduje niedostateczne zaopatrzenie mózgu w tym rejonie. Objawy udaru zależą od lokalizacji miejsca uszkodzenia. W wielu przypadkach udar mózgu może być stanem zagrażajacym życiu, jako zaburzenie wymaga bezwzględnie hospitalizacji, najlepiej na wyspecjalizowanym oddziale udarowym. Na udar niedokrwienny w ciagu pierwszego miesiąca kilkanaście proc. osób, a na udar krwotoczny aż 30–40 proc. niestety – umiera. Ale blisko połowa chorych, które przeżyja udar, może być też blisko lub całkowicie samodzielna w zakresie podstawowych czynności życiowych. ów wynik zależy jednakże od tego, jak wcześnie zostanie u owych osob wprowadzona rehabilitacja.

Inne rzadkie przyczyny udaru mózgu to: zaburzenia krzepnięcia, dolegliwości krwi, zmiany zapalne naczyń, uszkodzenie ściany tętnic (rozwarstwienie): pourazowe albo samoistne, zakrzep zatok żylnych mózgu oraz żył mózgowych, udar krwotoczny mózgu, czyli krwotok mózgowy – udar spowodowany przedostaniem się krwi poza naczynie mózgowe. W konsekwencji doprowadza do niszczenia tkanki poprzez wynaczynioną krew. Najczęściej dochodzi do niego wskutek pęknięcia drobnych tętnic mózgowych w przebiegu nadciśnienia tętniczego. Inną przyczyną powinny być też nieprawidlowości naczyń (tak zwane malformacje naczyniowe, naczyniaki). Wciąż jeszcze do niedawna panowala kompletna niewiedza dotycząca leczenia właściwego udaru mózgu. Uważano, że chory z udarem nie rokuje poprawy oraz nie warto się nim zajmować. Podejście do tego problemu zmieniło się radykalnie w ciągu ostatnich 20 lat. Obecnie uważa się, że udar powinien być też traktowany jako stan bezpośredniego zagrożenia życia. Używa się także sformułowania atak mozgu, co sugeruje, że pacjent, który doznaje udaru powinien być też natychmiast kierowany do szpitala. Bez wątpienia najlepsze efekty leczenia właściwego udaru uzyskuje się w oddzialach udarowych. Oddziały udarowe są zwykle częścią oddziału neurologicznego. Są w nich jednakże dostępne wszystkie możliwości postawienia wlaściwej diagnozy udaru, jak też monitorowania stanu pacjenta. Też pracujacy w nich personel bardzo dobrze zna problematyke udaru. Nie posiada żadnego leku, ktory ratuje w sposob zdecydowany uszkodzenie mózgu powstale w wyniku niedokrwienia czy może wylewu krwi, ale właściwe postępowanie ogólnomedyczne przynosi niewątpliwe rezultaty. Dzięki uruchomieniu sieci oddziałów udarowych w wielu krajach uzyskano spadek wczesnej śmiertelności z powodu udaru o 50%. Leczenia właściwego w oddziałach udarowych zmniejsza również inwalidztwo poudarowe. Krwotok podpajeczynówkowy (podpajęczy) – krwotok do przestrzeni płynowych otaczjących mózg. Najczęściej może być spowodowany peknieciem tętniaka, czyli nieprawidłowego poszerzenia dużych tętnic przebiegających na podstawie oraz powierzchni mózgu. W zależności od umiejscowienia tętniaka może z nim współistnieć krwotok mózgowy. Ryzyko udaru mózgu rośnie wraz z wiekiem. Udary mózgu występują głównie u osób starszych (średni wiek zachorowania około 70 lat), ale zdarzają się również u dzieci. W Polsce rejestruje się około 60 000 nowych zachorowań na udar rocznie, a zapadalność na tę chorobę określa na około 175/100 000 mężczyzn oraz 125/100 000 kobiet. Udar mózgu może być trzecia co do częstości przyczyną śmierci oraz najważniejszą przyczyna trwałego kalectwa oraz braku samodzielności u osób doroslych. Dolegliwość stanowi ogromny kłopot na całym świecie. W statystykach światowych udary zajmują trzecie miejsce pośród zgonow, są również głównym powodem niesprawności ludzi po czterdziestce. W naszym kraju co roku na udar mózgu zapada około 70 tys. osób, a 30 tys. z nich umiera. Sekcja pacjentów, którzy przetrwają ostrą faze, wymaga stałej opieki. Inni potrzebują pomocy w niektorych codziennych czynnościach. Chorzy leżący muszą mieć wdrożone postępowanie przeciwodleżynowe, polegające na codziennej pielegnacji skóry pacjenta, natłuszczaniu, diecie bogatej w białka, jak najczęstszej zmianie pozycji ciała w łóżku- co 1- 2 godziny, a także częściej. Naprzemiennie układamy chorego w pozycji niskiej, wysokiej, na boku albo pochylonej do przodu. Jeśli odleżyny zatem już są, należy stosować preparaty p/odleżynowe, dostepne w aptece bez recepty. Najczęściej udar dotyka osoby zatem już wiekowo dojrzałe, a im dalej, tym groźniej: w wieku 45–55 lat ryzyko udaru wynosi 1 na 1000 osob rocznie, pomiędzy 65 a 75 – 1 na 100, a zatem już po 85 roku życia 1 na 30. Typy udarów: Niedokrwienne (ok.80%)

Reklamy

About tabletki

Tabletki to strona na temat leków i preparatów zdrowotnych oraz na temat terapii i zdrowia. Zapraszam do czytania!

7 responses »

  1. Bardzo groźny uraz, ale na szczęście da się z tego wyjść.

    Odpowiedz
    • Tak, i byc inwalida na CALE ZYCIE. Ja mialam udar – zdrowie swietne, nie ma papierosow, ani alkoholu, ani medykamentow, dobrze cisnienie, niska waga, zdrowie jak mlody bog – wiec dlaczego? Nawet lekarze nie wiedzieli dlaczego? Bo lekarze nie wiedzieli, ze ja mialam EKS-matke zlosnice. Stary uraz,2 zyly „scisniete”. Teraz ja jestem gdzie indziej, daleko od matki-wariatki. Moj chlopak i jego rodzice kochaja mnie. Szczescie w nieszczesciu… Teraz juz 2 i pol lata przypada. Moja noga wloczy po podlodze. Reka wisi, jest masa ciala, dokladnie. Mowa? Nie mam mowy. Ja rozumiem wszystko swietnie, ale powiedziec? Ach… Pisze lewa reka, powolutku. Ja lezalam 17 godzin (dokladnie siedemnascie!) na podlodze, prawie caly dzien, i EKS-matka byla w domu i nie pomogla mi nic. Ja nie wiem, jak to jeszcze zyje, naprawde. nie wiem… Yura, ty chcialbys dostac taki udar? Mysle, ze nie.

      Odpowiedz
  2. Moja babcia miała ten uraz, teraz nie może się nigdzie ruszyć bez opieki

    Odpowiedz
  3. Tu także zabrakło co robić gdy zobaczysz że ktoś ma udar mózgu. Są to najczęściej zaburzenia mowy, widzenia lub czucia oraz niedowłady kończyny jednej strony ciała, a nawet opadnięcie kącika ust. W takich sytuacjach, nawet wtedy gdy wystąpi tylko jedna z tych dolegliwości, trzeba natychmiast wezwać pogotowie. Czas ma bowiem decydujące znaczenie dla powodzenia leczenia. Nawet jeśli nie mamy pewności czy faktycznie jest to udar lepiej niepotrzebnie wezwać pomoc niż ją opóźnić – podkreślali specjaliści.

    Odpowiedz
  4. chorobka, lepiej czegoś takiego unikać

    Odpowiedz
  5. Jak mój dziadek miał udar, to było mi go strasznie żal

    Odpowiedz
  6. To bardzo poważna dolegliwość. Szacuje się, że udaru doświadcza jeden na czterech mężczyzn i jedna na pięć kobiet powyżej 45. roku życia. Głównym czynnikiem ryzyka jest wysokie ciśnienie. Jeśli utrzymuje się ono na poziomie 140/90 mmHg, jesteś aż sześciokrotnie bardziej narażony na wystąpienie udaru, niż osoby, których ciśnienie mieści się w normie (podręcznikowy poziom ciśnienia powinien wynosić 120/80 mmHg). Objawy udaru mózgu: niedowład, porażenie mięśni twarzy, ręki, nogi, zwykle po jednej stronie ciała; trudności w zrozumieniu słów i wypowiadaniu się; upośledzenie widzenia w jednym lub obu oczach; zaburzenia chodzenia z utratą równowagi i zawrotami głowy; silny ból głowy bez znanej przyczyny; zaburzenia świadomości aż do jej utraty. Główne zadanie osoby, która udziela pierwszej pomocy poszkodowanemu z udarem mózgu polega na podtrzymaniu podstawowych funkcji życiowych, ponieważ z samym udarem nie może on, niestety, sobie poradzić.

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: