RSS Feed

Jak radzić sobie z próchnicą zębów?

Posted on

Porozmawiajmy dzisiaj o próchnicy. Próchnica jest po prostu chorobą społeczna, w dodatku nękającą ludzkość od zarania dziejów. Występuje we wszystkich krajach świata, może być ściśle zwiazana z warunkami cywilizacyjnymi, jej intensywność dotyczy szczegolnie ludności krajów, gdzie w dużych ilościach spożywane są oczyszczone cukry. Próchnicy można skutecznie zapobiegać oraz całkowicie i trwale ją wyleczyć. Pomimo to również na próchnicę choćby parę razy w życiu choruje niemal każdy z nas.

Nie należy się czemu dziwić: zaledwie polowa Polaków myje nasze zęby codziennie rano oraz wieczorem. Higiena jamy ustnej to również przede wszystkim częste oraz umiejętne szczotkowanie zębów, które chroni przed tworzeniem oraz utrzymywaniem się płytki nazębnej. Niewłaściwe szczotkowanie, polegające najczęściej na jednokierunkowym „szorowaniu”, prowadzi do powstania ubytkow, szczegolnie przy szyjkach zębów. Nie należy rownież szczotkować zębów tuż po spożyciu kwaśnych posiłków, bo powoduje to również ścieranie osłabionego działaniem kwasów szkliwa. Wtenczas płuczemy jedynie jamę ustną z resztek pokarmu oraz dopiero po 15-30 minutach przystępujemy do szczotkowania. Nie posiada jednakże uniwersalnej metody dla wszystkich. Najlepiej zgłosić się do stomatologa, który pomoże dobrać szczoteczkę właściwą do wieku oraz stanu zębów oraz wyjaśni, jak utrzymywać higienę jamy ustnej. W Polsce próchnicę posiada aż 95 proc. doroslych. Zaawansowaną chorobę dentyści stwierdzają u ponad połowy kilkuletnich dzieci, a co drugi nastolatek z jej powodu wkracza w dorosłość, nie majac kompletu zebów. Zazwyczaj winą za rozwój próchnicy obarczamy slodycze. Oraz słusznie, chociaż przyczyny jej powstawania są znacznie bardziej złożone. Próchnica to również proces, który polega na stopniowym odwapnieniu oraz rozpadzie twardych tkanek zęba. Naukowcy uważają, że dochodzi do tego z czterech podstawowych powodów.Próchnicę powoduja przede wszystkim bakterie. Czynnikiem wywołującym próchnice może być płytka nazębna, bakteryjna, przylegająca do zęba, oraz znajdujące się w niej określone drobnoustroje. Na podatność na próchnicę wpływają z jednej strony czynniki natury ogólnej, jak predyspozycja osobnicza, niektóre choroby, nieprawidłowe odżywianie (niedobór wapnia, fosforu, witamin oraz niektórych mikroelementów). Proces powstawania próchnicy może być złożony oraz wynika z wzajemnego działania następujących czynników: węglowodany (cukry) + bakterie obecne w kamieniu nazebnym (zwłaszcza Streptococcus mutans ) + czas, w ktorym bakterie wytworza kwasy organiczne = demineralizacja szkliwa zębów. Prochnica powstaje, kiedy drobnoustroje bytujące w płytce nazębnej obniżają pH jamy ustnej do wartości krytycznej ≤ 5,5, powodując stopniowe uszkodzenie struktury zębów. Choć zbyt trudno to również sobie wyobrazić, w jamie ustnej zwykłego czlowieka żyje około 300 gatunkow bakterii, a ich łączna liczba sięga niemal 50 miliardów. Większość z nich nie może być jednakże dla nas szkodliwa. Za próchnicę odpowiedzialne są jedynie te, które rozkładajac cukry, produkują kwasy organiczne oraz bardzo dobrze tolerują kwaśne środowisko. Głównie należą do gatunku Streptococcus mutans. Bakterie te tworzą miekki, szczelnie przylegający do powierzchni zebów, żółty nalot fachowo nazywany płytką nazębną. Drobnoustroje stanowią aż 80 proc. jej masy, natomiast pozostałe 20 proc. to również organiczne podłoże, ktora ułatwia im przyleganie do szkliwa. Ubytki próchnicowe tworzą sie zarówno w zębach mlecznych, jak oraz stalych. Powinny obejmować pojedyncze nasze zeby albo dużo zębów. Próchnica najczęściej umiejscawia się w rowkach oraz zagłębieniach na powierzchniach żujących zębów trzonowych, na powierzchniach stycznych zębów trzonowych oraz przedtrzonowych, a rownież na powierzchniach przyszyjkowych (przydziąsłowych) wszystkich zębów. Na płytce gromadza się drobnoustroje, które żywią się jedzeniem zawierającym cukier. W procesie trawienia cukrów powstają atakujące powierzchnię zęba kwasy. Z czasem próchnica może spowodować powstawanie dziur w powierzchni zęba. Nazywane są one ubytkami. Nieleczone ubytki powinny się powiekszać, doprowadzając także do zniszczenia zęba. Naturalną barierą zabezpieczajaca przed demineralizacja szkliwa zębów może być ślina, która posiada właściwości zobojętniające kwasy pochodzące z żucia pokarmu. Skoro jednakże obrona ta może być niewystarczajaca, w tkance zeba tworzą się mikroskopijne szczeliny, poprzez ktore bakterie oraz kwasy wnikaja do jego wnętrza oraz rozpoczynają proces demineralizacji. Szerzenie sie prochnicy w zębach mlecznych może być szybsze niż w zębach stałych. Wpływają na to również rożnice morfologiczne, chemiczne oraz słabsza mineralizacja zebów mlecznych w porownaniu z zebami stałymi. U dzieci można obserwować próchnicę tzw. wczesną, która pojawia się wkrótce po wyrżnięciu sie zębów, oraz próchnicę tzw. okrężną, gdy szybki przebieg dolegliwości w okolicy przyszyjkowej doprowadza w krotkim czasie do odłamania koron zębowych. Podjadanie słodyczy powoduje próchnicę. Na rozwoj próchnicy nie mają wpływu jedynie czysta woda, tluszcze i białka. Zapominając o tym, często pomiędzy posiłkami podjadamy cukierki, pożywne batony, słodkie owoce czy może ciastka, wypijamy słodzoną kawę, herbatę, sok lub oranżadę. To również wystarczy, aby dostarczyć bakteriom ich strategicznej pożywki, czyli weglowodanów (glównie dwucukrów i cukrow prostych). Przy chorobie rozpoznanej na wczesnym etapie leczenia właściwego może być prostsze oraz oszczędniejsze dla tkanek zeba. Zgłoszenie się do lekarza dopiero w momencie, kiedy ząb zaczyna boleć, oznacza dlugie oraz najczęściej bolesne leczenie. Sekcja wcześnie zdiagnozowanych zmian, wciąż jeszcze na etapie przebarwienia szkliwa, można cofnąć, poprzez wcieranie preparatów remineralizujących, bez bolesnego borowania. Używa się do tego celu odpowiednich żeli, lakierów oraz płukanek zawierających fluor. Niedożywienie białkowo-energetyczne i niedobór witamin A oraz D i wapnia, fosforu oraz fluoru w diecie przyczyniają się do zwiększenia wrażliwości zębów na temperaturę oraz dotyk i na czynniki pochodzące z pożywienia. Dodatkowo niewystarczająca podaż witaminy C z diety powoduje zapalenie dziaseł, co również wplywa na osłabienie kondycji naszej jamy ustnej. Spośród produktów spożywczych jesteśmy w stanie wyrożnić takie, które nasilaja rozwój próchnicy (kariogenne) i takie, które zapobiegaja powstawaniu owych nieprawidłowości (kariostatyczne) (tabela poniżej). Kiedy bakterie rozkładają cukry, w procesach chemicznych powstają kwasy organiczne (np. octowy, mlekowy, proprionowy, mrówkowy, maslowy), które obniżają naturalne pH w jamie ustnej. Więc już po 10 minutach od zjedzenia przekąski bogatej w weglowodany zmniejsza się ono do wartości około 5,0. Wówczas dochodzi do demineralizacji szkliwa, czyli do rozpuszczenia i wypłukiwania z niego jonów wapnia. Po pewnym czasie zaatakowane szkliwo staje się porowate, a na jego powierzchni pojawia się pierwsza oznaka próchnicy: biała, matowa plama, która może ciemnieć od barwnikow pochodzących z jedzenia. Na tym etapie proces można zatrzymać, a leczenia właściwego nie wymaga borowania. Skoro jednakże nie odwiedzimy wtenczas dentysty, kwasy w dalszym ciągu będą działać szkodliwie na szkliwo. Do wnętrza zęba przedostanie się więcej bakterii, które bystro niszcza zębinę. Tak powstanie dziura, poprzez fachowców zwana ubytkiem próchnicowym. Znaczna podatność na proces próchnicowy charakteryzuje także nasze zęby stałe, świeżo wyrżnięte, z nieukończona wciąż jeszcze mineralizacją. Szczególnie zagrożonym zębem stałym, który pierwszy ukazuje sie w jamie ustnej oraz w którym szczegolnie czesto stwierdza się ubytki prochnicowe, może być pierwszy ząb trzonowy. Rodzice niejednokrotnie myślą, że może być to również ząb mleczny. Najczęściej leczenia właściwego próchnicy polega na mechanicznym usunięciu chorej tkanki zęba oraz zastąpieniu jej wypełnieniem. Ważna może być dokładność usunięcia, i dlatego im bardziej dolegliwość może być zaawansowana, tym głębiej musi operować wiertło, boleśnie podrażniając miazgę. Ból można wyeliminować za pomocą znieczuleń, nie należy jednakże z nimi przesadzać, ponieważ dyskomfort spowodowany znieczuleniem może nie być też wart drobnego zabiegu. Sięgajac po słodkie przekąski pomiędzy posiłkami czesto nie mamy możliwości umycia zębów wkrótce po ich zjedzeniu. Cześciowym rozwiązaniem tego problemu może być też guma do żucia zawierająca w swoim składzie związek o nazwie ksylitol. Guma zwiększa widzialnie śliny, a ponadto przyczynia sie do zahamowania niekorzystnego wzrostu oraz działania bakterii próchnicotwórczych obecnych w kamieniu nazębnym. Dodatkowo zabezpiecza przed nadmiernym powstawaniem kwasów z cukrów pochodzacych z diety, a tym samym hamuje demineralizację oraz nasila proces wtórnego tworzenia tkanki zębowej.

Ciekawym odkryciem badań Söderlinga może być fakt, że spożywanie gumy do żucia zawierającej ksylitom poprzez karmiące matki zmniejsza ryzyko pojawienia się próchnicy u potomstwa. Bakterie przemieszczają się w głab zęba, aż w końcu zbliżają się do miazgi. W tym momencie nie posiada wątpliwości, że dzieje sie coś tam niedobrego. Ząb boli, może być wrażliwy na zmiany temperatury. Jeśli na dnie ubytku pozostala wciąż jeszcze cienka warstwa zdrowej zębiny oraz zglosimy się bystro do stomatologa, może być szansa na uratowanie żywego zeba. Skoro jednakże zwlekamy z wizyta, próchnica wnika do miazgi, a procesu zapalnego więc już nie da się odwrocić. Konieczne może być usunięcie miazgi, popularnie zwane leczeniem kanalowym. Dentysta, po miejscowym znieczuleniu, wyjmuje miazgę przyrządem przypominającym twardy wyciorek. Skoro dostep do korzeni może być utrudniony, wtenczas najpierw „zatruwa” ząb specjalnym preparatem oraz po kilku dniach usuwa miazgę. Po czym musi oczyścić kanaly zęba, wypełnić je pasta stomatologiczną oraz założyć plombę. Dzięki takiemu leczeniu zachowujemy zab, ale może być on martwy oraz i dlatego łatwo może sie złamać czy może ukruszyć. U starszych osób przy jednoczesnej utracie nasze kości wyrostka zębodołowego oraz zwiększeniu dlugości koron zębów dochodzi do odsłonięcia szyjek zębowych oraz korzeni zębów. Na owych powierzchniach, szczegolnie przy umiejscowieniu na nich klamer uzupełnień protetycznych, czesto dochodzi do powstania próchnicy cementu korzeniowego, rozprzestrzeniającej się w kierunku wierzchołka korzenia, na powierzchnię policzkową oraz językowa zębów. Czestość występowania prochnicy korzenia zwiększa się z wiekiem. Tradycyjne wiertło częściowo można zastąpić żelem, który rozpuszcza zaatakowane próchnicą tkanki. Stosuje się jego jednakże w ograniczonym zakresie, bo oraz tak do otwarcia ubytku oraz nadania mu odpowiedniego kształtu, więc już po wytrawieniu, cały czas konieczne może być wiertło. Żele polecane sa glównie przy próchnicy zębów mlecznych. Pomocna w ochronie zębów przed szkodliwymi czynnikami pożywienia może być również woda zawierająca jony fluoru. Regularne jej spożywanie zabezpiecza nasz organizm nie jedynie przed nasileniem procesu psucia zębów, ale również przed nadmiernym gromadzeniem tkanki tłuszczowej. Z obawy przed borowaniem sekcja osób, pomimo silnego bólu, nie odwiedza specjalisty. Po kilku dniach dochodzi u nich do martwicy miazgi. Ząb wprawdzie przestaje boleć, jednakże wcale nie oznacza to również końca kłopotów. Martwa miazga może być znakomitą pożywką dla bakterii, ktore doprowadzaja w końcu do jej gnilnego rozkladu, czyli tzw. zgorzeli. Czasem proces ów nie powoduje żadnych dolegliwości. Dopiero ostry ból świadczy o zapaleniu ozębnej. Wówczas znika ostatnia bariera zatrzymująca zakażenie w obrębie zęba. Rozprzestrzenia się ono na okoliczne tkanki, a następnie – poprzez kość szczęki – na cały organizm.

Próchnica początkowo może pojawić się na zebach w postaci przebarwionej plamy. Towarzyszy temu wrażliwość na pokarmy słodkie. W późniejszym okresie dochodzi do rozpadu tkanek twardych zęba oraz powstania ubytku prochnicowego. Pojawia się reakcja zarówno na bodźce chemiczne, cieplne, jak oraz mechaniczne, kiedy do ubytku dostanie sie pokarm. Założenie trwałego wypełnienia może zabezpieczyć ząb przed dalszymi niekorzystnymi konsekwencjami. Obecnie stosuje się wiertła, powietrzną abrazję, a rownież laser. Coraz głośniejszą metodą może być jesteśmy w stanie laser. Ubytek otwiera się za pomocą małego wiertła diamentowego. Poprzez szczeline wprowadza się końcówkę światłowodu, oczyszcza ubytek, poprzez tzw. chirurgiczną dziurkę od klucza. Zabieg umożliwia zaoszczedzenie zdrowych tkanek. Zapewnienia o bezbolesnym leczeniu żelami albo laserem należy traktować z rezerwą. Całkowite oraz bezbolesne usunięcie zmienionej zębiny w większości przypadków nie może być możliwe bez tradycyjnego wiertla. Unikanie słodyczy, żucie gumy czy może również spożywanie wody nie zastąpi regularnego mycia zębów, ktore może być niezbędne do utrzymania wlaściwej higieny jamy ustnej, ale może znacznie opoźnić oraz osłabić proces powstawania próchnicy. Pasty do zębów są bowiem źródłem fosforu, który dodatkowo przyspiesza remineralizację oraz chroni nasze zęby przed próchnicą. Dodatkowo znajomość prawidłowych zasad żywieniowych i produktow kariogennych oraz kariostatycznych może zabezpieczać nie jedynie przed próchnicą, ale również przed rozwojem licznych schorzeń dietozależnych takich jak otyłość czy może cukrzyca typu 2. Zapalenie ozębnej może mieć charakter ostry, a wtenczas boli nie jedynie ząb, ale oraz cała szczęka i glowa. Towarzyszy temu obrzęk, ogólne rozbicie oraz gorączka. Skoro w wyniku stanu zapalnego utworzy sie ropień, konieczne bywa jego przecięcie oraz stosowanie antybiotyku. Czasem jednakże zapalenie ozębnej posiada charakter przewlekły oraz toczy się w okolicy wierzchołka korzenia bezobjawowo. Dopiero kiedy stan ów przechodzi w zapalenie ostre oraz ból staje sie nie do wytrzymania, trafiamy do stomatologa, który próbuje podjąć leczenia wlaściwego kanałowe (trwa ono zwykle znacznie dlużej, także do kilku miesięcy, bo konieczne są środki leczenia zwalczające bakterie oraz regenerujące zniszczoną tkankę). Skoro kuracja nie przynosi efektu, dentysta może wykonać tzw. resekcję wierzchołka korzenia. Polega ona na jego chirurgicznym odcięciu oraz oczyszczeniu kości. Czasem jednakże zęba nie da się uratować oraz wówczas jedynym wyjściem może być jego usunięcie. Zdarza się to również najczęściej w przypadku wielokorzeniowych zębów trzonowych. Do wypełnienia ubytków stosujemy obecnie materialy dające możliwość idealnego doboru barwy, co może być szczegolnie ważne w wypadku przednich zębów. Niektore uwalniają także jony fluoru, co podwyższa ich wartość. Ale ciągle najbardziej trwałe są wypełnienia amalgamatowe. Ich wadami sa: ciemny kolor oraz długi czas zakładania. W wypadku dużych ubytków w zębie konieczne bywa leczenia wlaściwego kanałowe, czyli usunięcie miazgi, a następnie wypełnienie kanału oraz komory zęba. Skoro stopień zniszczenia uniemożliwia leczenia właściwego kanałowe, zab trzeba usunąć.

Advertisements

About tabletki

Tabletki to strona na temat leków i preparatów zdrowotnych oraz na temat terapii i zdrowia. Zapraszam do czytania!

6 responses »

  1. Ważne jest żeby często czyli po posiłkach myć zęby. Prawidłowe szczotkowanie zębów trwa co najmniej 2 minuty czyli około 120 sekund. Doskonalone są preparaty, które mają skuteczniej wprowadzić fluor do zębów. Mówiąc prosto, powierzchnia zębów jest zbudowana z hydroksyapatytu i jeśli przemieniamy go we fluoroapatyt, to stają się one bardziej odporne. Wystarczy pocierać powierzchnię języka od tyłu do przodu – w ten sposób znaczna część bakterii i nalotu nagromadzonych na jego powierzchni powinna zostać usunięta. Stomatolodzy zalecają, aby szczotkowanie zębów zaczynać od zewnętrznej powierzchni zębów, przy zaciśniętych szczękach. Następnie należy je rozchylić, by przejść do czyszczenia powierzchni żujących i potem do wewnętrznych części zębów. Na koniec dobrze jest wyczyścić zęby wzdłuż linii dziąseł. Warto jednak pamiętać, że niektóre nawyki higieniczne, które były nam wpajane od wczesnego dzieciństwa, mogą okazać się szkodliwe dla naszych zębów i dziąseł.

    Odpowiedz
  2. Przyczyną większości chorób przyzębia są niestety bakterie zawarte w złogach nazębnych. Jednakże stosując nici dentystyczne dokładnie usuwamy złogi oraz bakterie, a to minimalizuje choroby dziąseł. Mycie zębów? A co z nitką dentystyczną i płynem do płukania ust? Nić pomaga przecie pozbyć się pozostałości spożywanych posiłków z jamy ustnej, ale jej głównym zadaniem jest usunięcie osadu nazębnego, który powstaje na zębach pomiędzy posiłkami.

    Odpowiedz
    • jak wiadomo złogi nazębne to lepkie osady na zębach, których powstawanie związane jest ze składem mineralnym śliny. Wtedy osadzająca się płytka nazębna zatrzymuje przebarwienia na zębach oraz jest głównym czynnikiem prowadzącym do chorób dziąseł. A jeśli płytka zalega dłużej na powierzchni zębów oddziaływują na nią sole wapnia zawarte w ślinie.

      Odpowiedz
  3. A właśnie jestem ma etapie leczenia wszystkich zębów i troszkę żałuje ze wczesniej to zaniedbalem teraz to że boli to nic ale jeszcze ile kosztuje hmm bo oczywiście prywatnie trzeba robić bo na kasę terminy co kilka kilkanaście miesięcy :/

    Odpowiedz
  4. z czego korzystasz? jakies odniesienie do art naukowych?

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: