RSS Feed

Schorzenia psychosomatyczne czyli jaki jest związek psyche z soma


Psychosomatyka to połączenie psyche oraz soma co oznacza podejście całościowe, a zatem holistyczne traktowanie organizmu człowieka. Określenie psychosomatyczny wprowadzil niemiecki psychiatra – Heinroth w 1818 roku. Zaburzenia psychosomatyczne dotyczą przede wszystkim kobiet, a cechami, które sprzyjają podatności na nie, są: perfekcjonizm, wrażliwość oraz wysoka inteligencja. Na ich powstawanie mają wpływ takie czynniki, jak: typ osobowości, środowisko rodzinne czy może stres (sytuacja życiowa, konflikty intrapsychiczne oraz inne). Psychosomatyka, zajmuje się rożnego rodzaju dolegliwościami cielesnymi (somatycznymi), które mają bądź powinny mieć podłoże w psychice człowieka. Od dawna pojawiają się informacje dotyczace roli zaburzeń psychicznych w problemach somatycznych, oficjalne badania dotyczące tego problemu rozpoczęły się w XX wieku.

Wspomnieliśmy na początku, że zaburzenia takie miewają głównie kobiety jednak dotykaja one zarówno kobiet jak oraz mężczyzn, w różnorodnych przedzialach wiekowych. Grupa dolegliwości związanych z niewatpliwymi zmianami narządowymi, w których etiologii nie mniej jednak odgrywają istotna rolę czynniki psychiczne. W większości przypadków są to również dolegliwości przewlekłe, nasilajace się okresowo. Zaburzenia emocjonalne obecne są wciąż jeszcze przed wystąpieniem objawów, następnie ujawniają się silniej w okresie zaostrzeń. Zaburzenia psychosomatyczne powinny dotyczyć wielu układów. Pośrod chorób, które mają podłoże psychosomatyczne, wymienia się przede wszystkim: zaburzenia układu krążenia (np. nadciśnienie tętnicze, dolegliwość wieńcowa), ukladu pokarmowego (np. dolegliwość wrzodowa, zespół jelita nadwrażliwego), układu oddechowego (np. astma oskrzelowa), niektóre rodzajeotyłości, zaburzenia snu, migreny, cukrzycę, zaburzenia odżywiania, zaburzenia wegetatywne, alergie, atopowe zapalenie skóry, pokrzywkę oraz inne. Określenie dolegliwość psychosomatyczna nie posiada jednakże sztywnych ram. Niekiedy znaczenie tego pojęcia się znacznie zawęża, a innym wspólnie za dolegliwości psychosomatyczne uważa się ogół zaburzeń, których podłożem są czynniki emocjonalne. W przypadku niektórych zaburzeń komponent emocjonalny może być bezpośrednią przyczyną powstawania problemu, w innych – może być jedynie składowa kilku różnorodnych czynników. Emocje przyczyniajace się do powstania dolegliwości psychosomatycznych to: sytuacje konfliktowe, frustracje czy może gniew, zwłaszcza skoro sa tłumione oraz przeżywane wielokrotnie. Obserwuje sie występowanie różnorodnych dolegliwości psychosomatycznych u jednej osoby, pewna tendencję do występowania rodzinnego i znaczenie płci dla zachorowania na określone zaburzenie. Zaburzenia psychosomatyczne powinny dotyczyć wielu układów. Pośrod chorob, które mają podloże psychosomatyczne, wymienia sie przede wszystkim: zaburzenia układu krażenia (np. nadciśnienie tętnicze, dolegliwość wieńcowa), układu pokarmowego (np. dolegliwość wrzodowa, zespół jelita nadwrażliwego), układu oddechowego (np. astma oskrzelowa), niektore rodzajeotyłości, zaburzenia snu, migreny, cukrzycę, zaburzenia odżywiania, zaburzenia wegetatywne, alergie, atopowe zapalenie skory, pokrzywkę oraz inne.

Określenie „dolegliwość psychosomatyczna” nie posiada jednakże mimo wszystko sztywnych ram. Niekiedy znaczenie tego pojęcia sie znacznie zaweża, a innym wspólnie za dolegliwości psychosomatyczne uważa się ogół zaburzeń, których podlożem są czynniki emocjonalne. W przypadku niektórych zaburzeń komponent emocjonalny może być bezpośrednią przyczyną powstawania problemu, w innych – może być jedynie składowa kilku różnorodnych czynników. Amerykański psychiatra oraz psychoanalityk Franz Alexander twierdzil, że problemy fizyczne są następstwem zdarzeń wywołujących emocje. Uważa się jego za jednego ze współtwórców medycyny psychosomatycznej. Uważał on, że teoretycznie każda dolegliwość może być psychosomatyczna, przy czym zaznaczal, że każda z dolegliwości psychosomatycznych może mieć odmienne czynniki przyczynowe je wyzwalające. Wykazano, iż emocje powinny mieć bezpośredni wpływ na rozwój niektorych zaburzeń psychosomatycznych w innych przypadkach czynników je powodujących może być też znacznie więcej. W wielu przypadkach pacjenci nie łączą swoich problemów np. nagłych, uporczywych bolow żołądka, swędzenia skóry, problemów z pobieraniem oraz trawieniem pokarmow z sytuacja stresująca. Związki pomiędzy osobowością, typem wewnętrznego konfliktu a daną postacią zaburzeń psychosomatycznych były w literaturze przedmiotem wielu kontrowersji oraz odmiennych ujeć. Związki te nie są jasne, a czynniki odgrywające rolę w powstawaniu zaburzeń psychosomatycznych nie są specyficzne. Zasadniczą różnicą pomiedzy zaburzeniami nerwicowymi a psychosomatycznymi może być zauważalny związek objawów z ich pierwotna przyczyną. O ile zatem w nerwicy zależność ta może być wyraźna, o aż tyle w przypadku zaburzeń psychosomatycznych związek ów nie może być aż tak jasny. Bez wiedzy na temat istoty zaburzeń psychosomatycznych oraz holistycznego traktowania stanu zdrowia pacjenta (inaczej mówiąc – wzajemnego wpływu sfery psychicznej i somatycznej pacjenta), dolegliwości bólowe powinny nie wskazywać na podłoże emocjonalne zaburzenia. Często pacjent przechodzi najpierw serie wielu badań różnicujących w celu postawienia konkretnej diagnozy, by w końcu przekonać się, że brak może być objawow organicznych, a zaburzenia maja charakter czynnościowy. Nie posiada podstaw do uznania, że zaburzenia somatyczne w owych chorobach są wywoływane jedynie zaistnieniem specyficznych okoliczności, takich jak przeżycia konfliktowe albo szczególne cechy osobowości, podobnie jak nie posiada podstaw do uznania, że narażenie na czynniki biologiczne, takie jak wirusy czy może bakterie będzie wywoływało daną chorobę zakaźną. Wszelki redukcjonizm w kierunku jednoprzyczynowości dolegliwości może być złudny oraz i dlatego od dawna stosowane sa teorie polietiologiczne. W wypadku zaburzeń psychosomatycznych mamy nie mniej jednak ponadto do czynienia z podatnością chorobową lub pierwotnym zaburzeniem funkcjonowania konkretnych narządów albo układów. W przypadku zaburzeń lękowych (nerwicy) komponent emocjonalny może być wyraźną przyczyną objawow somatycznych. Osoba, która denerwuje sie przed ważnym dla niej egzaminem, może odczuwać bol żołądka, przyspieszona prace serca, pocenie się dloni. Jeśli odczuwa ona nieprzyjemne dolegliwości somatyczne, takie jak na przyklad wspomniany ból żołądka, przed każdym stresującym wydarzeniem, to również można podejrzewać, że mamy do czynienia z nerwica wegetatywną. Mocny strespowoduje dużo reakcji organizmu, które prowadzą do różnego rodzaju bólów czy może skurczow. Pacjent zgłaszający się do lekarza pierwszego kontaktu z silnymi bolami żoładka, które towarzysza mu zawsze przed stresującym wydarzeniem, wskazuje bezpośrednia przyczyne wystąpienia problemu. ów związek może być oczywisty: stres powoduje objaw somatyczny. Zdarza się bowiem tak, iż ból czy może jakaś zmiana na ciele powinny się pojawić po okresie sinego stresu. Zaburzenia z różnorodnych układów często są odpowiedzią na tłumione w sobie konflikty oraz sprzeczne emocje (lek, niepokój, złość, agresja). Lista dolegliwości psychosomatycznych nie może być ani jednoznacznie ustalona, ani zamknięta. Obserwuje sie waskie lub szerokie używanie tego pojęcia W przypadku zaburzeń psychosomatycznych mamy do czynienia z nieco inną sytuacją. Pacjent, który odczuwa uporczywe bole żołądka, nie widzi ich związku z występowaniem sytuacji stresowej. Bol pojawia się niespodziewanie albo może być przewlekły, bez względu na zdarzenia, jakie w tym konkretnym czasie zachodza w życiu pacjenta. Konflikt, który przyczynił się do wystąpienia zaburzenia, może być utajony. Osoby z zaburzeniami psychosomatycznymi charakteryzuja powracające, ostre bądź delikatne bóle, po ktorych pacjent wraca do normalnego, sprawnego funkcjonowania. Zwykle wymienia się w tym miejscu takie schorzenia jak nadciśnienie tętnicze, dolegliwość niedokrwienna serca, nadczynność tarczycy, cukrzyca, otyłość, astma oskrzelowa, katar sienny, dolegliwość wrzodowa żoładka oraz dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, pokrzywka, neurodermatitis. Cialo reaguje na kłopot emocjonalny w podobny sposób, co w przypadku nerwicy, ale nie może być to również bezpośrednim następstwem sytuacji stresującej, a raczej poważniejszego konfliktu, który rozgrywa się w nieświadomości osoby cierpiącej. Pacjent może czuć się świetnie oraz utwierdzać lekarza w przekonaniu, że w jego życiu to wszystko układa sie znakomicie. Zaburzenia psychosomatyczne są bowiem często wyrazem tłumionych emocji, konfliktów, zwłaszcza złości, leku, poczucia winy. Postawienie adekwatnej diagnozy i leczenia właściwego zaburzeń psychosomatycznych może być dość trudne. Związane może być to rownież z faktem, iż pacjent często korzysta z wizyt u różnorodnych specjalistów, w rożnorodnych odstepach czasu, nim trafi na psychoterapię.

Jak wiadomo leczenia właściwego schorzeń psychosomatycznych może być trudne, a szczegółowe zasady postępowania powinny rożnić się w zależności od podejścia. Koncepcje psychosomatyczne otwierają naturalnie drogę dla pomocy terapeutycznej, co znalazło w tym miejscu oraz ówdzie zastosowanie leczeniu niektorych z owych dolegliwości (np. dolegliwości niedokrwiennej serca). Nie mniej jednak w żadnym wypadku nie powinno być też zaniedbywane sprawdzone leczenia właściwego biologiczne. Ciekawym przykładem może być też zaburzenie psychosomatyczne, do którego należy zespół jelita drażliwego. Objawy dla niego charakterystyczne są odzwierciedleniem stanu emocjonalnego pacjenta. Chociaż nasilają się pod wpływem takich czynników, jak np. stres, to również nadal głównym czynnikiem pojawienia się problemu są trudności intrapsychiczne. Z czasem ciagłe narzekania pacjenta stają się uciążliwe dla jego bliskich i znajomych. Warto wtenczas zastanowić się czy może nasz bliski nie posiada problemów emocjonalnych, które powoduja zaburzenia somatyczne. Stres może również wpływać na system odpornościowy zwiększając narażenie na zakażenie bakteryjne albo wirusowe, a także na rozwój komorek rakowych. Osoby żyjące w przewlekłym stresie oraz słabo sobie z nim radzące dużo cześciej zapadają na dolegliwości zakaźne. Wiadomo, że niektóre reakcje organizmu będącego pod wpływem stresu takie jak np. wydzielanie kortyzolu, adrenaliny oraz innych hormonów – tłumią aktywność układu odpornościowego. Badaniem owych zjawisk zajmuje się psychoneuroimmunologia – nauka badająca interakcje psychiki oraz fizjologii i ich wpływu na ludzką odporność. Udowodniono, że nadkwasota pojawia sie u osob, które sa pedantyczne, perfekcjonistyczne oraz nie radzą sobie z wyrażaniem swojej złości. Żołądek owych osób w wyniku przewleklego stresu może być mocno przekrwiony, co przejawia sie różnymi zaburzeniami, np. wrzodami żołądka. Za to również otyłość może wynikać z niezaspokojonej potrzeby bezpieczeństwa, akceptacji, miłości. Człek rekompensuje sobie ów brak („głód miłości”) poprzez jedzenie oraz rozladowywanie napięcia poczuciem nasycenia. Nie posiada wątpliwości, że istnieje korelacja pomiędzy sfera psychiczną a fizyczną, ale nie może być to również do końca wyjaśnione. Jednym z pierwszych, ktorzy ją zauważyli, był Zygmunt Freud. Wykrył m.in. zwiazek pomiędzy psychicznymi urazami a zdolnościa osiagania orgazmu. W jego zamienionym w muzeum domu w Londynie można obejrzeć film pokazujący reakcję żołnierzy, którzy dostali bilety na pociąg jadący na front. Jesteśmy świadkami napadów pseudopadaczkowych, porażeń kończyn, wielu przyjeto do szpitala. Ta wymowna praca to rownież przykłady wielkiej sily konwersji. Freud uważał, że problemy można rozwiązać, używajac podobnego mechanizmu jak podczas badania neurologicznego (lekarz bierze młotek, puka w kolano, noga automatycznie odskakuje). Liczył, że skoro czlek wypowie na głos swoją traumę, lęk, to również zaburzenie fizyczne minie. Osoby dotknięte dolegliwościami psychosomatycznymi powinny skorzystać z pomocy psychologicznej i/lub lekarskiej. By poznać adekwatny sposób leczenia właściwego powinny w pierwszej kolejności być też poddane badaniom majacym wykluczyć obecność rzeczywistej dolegliwości somatycznej, a kiedy to również nastąpi adekwatny plan leczenia właściwego może przedstawić psycholog albo psychiatra. Zaburzenia psychosomatyczne leczy się trudno, a często dużą trudność stanowi postawienie adekwatnej diagnozy. Zanim pacjent trafi na psychoterapię, często najpierw musi przejść długa wędrówkę poprzez gabinety lekarskie różnorodnych specjalności, by ostatecznie dowiedzieć się, że jego kłopot posiada podloże – jak niekiedy najogólniej tę kwestie się ujmuje – „nerwowe”. Określenie to rownież może być nie do końca jasne oraz posiada nieco pejoratywny oddźwięk.

Niestety, wielu pacjentów zdradza opory przed udaniem się do specjalisty psychologa albo psychiatry w obawie przed uznaniem ich za niepoczytalnych. Choremu zbyt trudno może być sie doszukać przyczyny we własnej psychice, skoro odczuwa silne bóle brzucha, głowy czy może serca. Negatywna rolę powinny odegrać złe relacje, ale najgorsze dla psychiki, a w konsekwencji też dla zdrowia fizycznego może być zjawisko „magistra na zmywaku”, czyli pracy poniżej kwalifikacji, szczególnie na emigracji. Ostatni obszar, który posiada ogromne znaczenie, to również podstawowe kwestie bytowe. Takie pozornie drobne, ale uporczywie wlekące się sprawy, których z jakichś przyczyn nie można rozwiązać, jak cieknace rury, brak światła czy może ciepłej wody. Wszystko, co powoduje przedłużajacy sie dyskomfort. Dlatego na zaburzenia psychosomatyczne warto spojrzeć z nieco innej perspektywy. Zamiast traktować je jako dziwne oraz nie do końca zbadane zagadnienie, można odczytać je jako sygnał, jaki organizm daje pacjentowi. Skoro pewne trudności emocjonalne nie mają dostępu do świadomości chorego, wówczas odzywa sie jego cialo. Zaburzenie psychosomatyczne to również znak, że pewien ten fragment nie funkcjonuje tak, jak powinien. Że gdzieś w życiu emocjonalnym zwykłego człowieka coś tam należy usprawnić, polepszyć, zmienić. Odpowiednio leczone zaburzenie psychosomatyczne może być też czynnikiem służacym rozwojowi pacjenta, który skłoni jego do rozwiązania konfliktów emocjonalnych, wpłynie na poprawę stylu życia, pomoże mu bardziej troszczyć się o swoje psyche oraz soma – nie jedynie ciało, ale rownież emocje. W skrajnych przypadkach mamy do czynienia z zespołem Münchhausena, czyli wywoływaniem u siebie objawów po to, by wymusić hospitalizację, a także operację. To również miewa tragiczny finał. Sam jeden pamiętam parę zgonów pacjentów, mężczyzn, którzy, można się domyślić, woleli zmagać się ze stresem – oraz ostatecznie zmarli z powodu wielu powikłań, glównie naczyniowych – niż rozstać się z toksyczna żoną, kochanka albo zerwać kontakty z matka.

Reklamy

About tabletki

Tabletki to strona na temat leków i preparatów zdrowotnych oraz na temat terapii i zdrowia. Zapraszam do czytania!

11 responses »

  1. Jakże zadziwiający jest ludzki umysł, że sam decyduje o tym żeby zachorować czasami nawet wbrew fizjologii człowieka. Fascynujące!

    Odpowiedz
  2. I wszystko się zgadza. Psychosomatyka zajmuje się rozpatrywaniem zależności psychosomatycznych, czyli dotyczących wpływu czynników psychicznych na organizm człowieka. Choroba psychosomatyczna to taka choroba, w której istnieniu główną rolę odgrywają tzw. czynniki psychiczne. Na rozwój chorób psychosomatycznych ma wpływ silny, długotrwały stres. Badania w modelu patogenetycznym poszukują czynników natury psychicznej w powstawaniu chorób somatycznych i wpływających na ich przebieg.

    Odpowiedz
  3. Pod pojęciem chorób psychosomatycznych kryją się wszystkie te choroby, w powstawaniu których biorą udział tak zwane czynniki psychologiczne czyli głównie emocjonalne. Najczęściej są one wynikiem niewyrażonych ale tłumionych lub przeżywanych często wielokrotnie emocji takich jak: złość, lęk, zła frustracja i smutek.

    Odpowiedz
  4. bardzo smutne, że można być chorym, bo nasz chory umysł tak właśnie chce

    Odpowiedz
    • Dokładnie tak samo też pomyślałam. Amerykański psychiatra i psychoanalityk Franz Alexander twierdził, że problemy fizyczne są następstwem zdarzeń wywołujących emocje. Uważa się go za jednego ze współtwórców medycyny psychosomatycznej. Uważał on, że teoretycznie każda choroba jest tzw. psychosomatyczna, przy czym zaznaczał, że każda z chorób psychosomatycznych może mieć inne czynniki przyczynowe je wyzwalające. A to nie wszystko. Emocjonalne napięcie i stres związany ze spiętrzeniem obowiązków często wywołuje lub nasila choroby autoimmunologiczne. Można się liczyć z rzutem łuszczycy, atopowego zapalenia skóry czy neurodermitu.W przypadku zaburzeń lękowych komponent emocjonalny jest wyraźną przyczyną objawów somatycznych.

      Odpowiedz
      • Franz Alexander był jedną z wiodących postaci w rozwoju tej dziedziny medycyny. W 1939 roku pełnił wiodącą rolę w powstawaniu czasopisma Psychosomatic Medicine i do śmierci pełnił funkcję jednego z edytorów. Ówczesne nauki lekarskie były zainteresowane organizmem pojętym w sposób mechanistyczny i postępowała technicyzacja procesu leczenia, tworzyły się coraz węższe specjalności medyczne.

  5. Kiedyś mi się śniło że jestem wiewiórką, ale to chyba nie jest choroba. Niezła beka z ludzi, którzy nie potrafią odróżnić wytworu własnego umysłu od rzeczywistości.

    Odpowiedz
  6. Aż dziwne, że ludzie miewają takie schorzenia a dla mnie to są schorzenia psychiczne.

    Odpowiedz
  7. Kilka słów na temat naszego zdrowia. Jedynie 10%, czyli najmniejszy wpływ na ludzkie zdrowie posiada opieka zdrowotna, jej struktura, organizacja, funkcjonowanie czy może również dostępność do świadczeń medycznych oraz ich jakość. Osoby uprawiające sport są bardziej zdyscyplinowane, latwiej osiagaja wyznaczone cele, są samodzielne, silniejsze oraz mniej choruja. Warto zaproponować częste zajecia na basenie dzieciom oraz mlodzieży, bo pływanie nie jedynie pozwala wzmocnić wszystkie grupy mięśni oraz utrzymać prawidłową postawę, ale wyrobi w mlodym człowieku takie cechy, jak systematyczność, odpowiedzialność, odwagę, zdyscyplinowanie. Żelazo – największa zawartość tego minerału wystepuje w mięsie wolowym oraz cielęcym. Istnieje istotna różnica pomiędzy przyswajalnością żelaza zawartego w mięsie a tego obecnego w produktach roślinnych – otóż żelazo hemowe zawarte w tkankach zwierzęcych wchłania sie do krwi w ok. 10 – 20% natomiast żelazo niehemowe z produktów roślinnych w 1 – 8%.

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: