RSS Feed

Cukrzyca – plaga 21. wieku

Posted on

Cukrzyca to jak wiadomo grupa dolegliwości metabolicznych charakteryzujaca się tzw. hiperglikemią czyli podwyższonym poziomem cukru we krwi, wynikającą z defektu produkcji albo dzialania insuliny wydzielanej poprzez komórki beta trzustki. A już przewlekla hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności oraz wręcz niewydolnościa różnorodnych narządów, szczegolnie oczu, nerek, nerwów, serca oraz naczyń krwionośnych.

Wiadomo Wam zapewne, że ze względu na przyczynę oraz przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych oraz inne. Okazuje się, że skuteczna właściwa dieta musi być też prowadzona przy długofalowej współpracy z dietetykiem. Pierwsza wizyta może być tzw. zapoznawczą, podczas której lekarz przeprowadza jedynie szczegółowy wywiad z pacjentem, zapoznaje sie z problemem, jaki posiada być też niwelowany. Pamiętajmy, że do dietetyka nie zwracają się jedynie osoby z nadwagą czy może otyłością. Specjalista tego rodzaju pomaga zwalczać dzięki diecie szereg schorzeń. To także też on wskaże wlaściwy kierunek odżywiania osobom o szczególnych potrzebach – na przykład kobietom w ciąży czy może osobom, które zwyczajnie chcą zmienić swoje nawyki żywieniowe na te zdrowsze. Cukrzyca to także przewlekla dolegliwość ogólnoustrojowa charakteryzująca sie hiperglikemią, czyli podwyższonym stężeniem glukozy (cukru) we krwi. Schorzenie to także wynika z defektu wydzielania albo działania insuliny. Insulina może być hormonem wytwarzanym w trzustce, który stabilizuje prawidłowy poziom glukozy we krwi, umożliwiając jej wnikanie do komorek. Niedobór insuliny prowadzi nie jedynie do zaburzeń w metabolizmiewęglowodanów, ale również białek oraz tłuszczów. Przewlekle podwyższenie poziomu glukozy we krwi powoduje uszkodzenia różnorodnych narządów, szczególnie oczu, nerek, układu nerwowego, serca i naczyń krwionośnych. Te odległe skutki długotrwałej hiperglikemii nazywamy powikłaniami cukrzycy. Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę choruje około 1,5 miliona osób. Dlaczego tak ważne jest, by każdy wiedział, jakie są objawy cukrzycy? Bo coraz więcej osób zapada na cukrzycę, zwłaszcza typu II, nazywana insulinoniezależną. Epidemiolodzy są zdania, że za 20 lat na świecie będzie żyło aż 300 mln diabetyków. Taki wzrost posiada dużo przyczyn – jedną z nich może być na pewno styl życia: mamy złe nawyki żywieniowe, ograniczamy do minimum aktywność fizyczną, “dorabiamy się” nadwagi oraz otyłości, palimy papierosy, nadużywamy alkoholu. Skoro w rodzinie zdarzały sie przypadki zachorowań, automatycznie zwiększa się ryzyko, że powiekszymy armię osób ze „zbyt słodka krwią”. Z amerykańskich badań wynika, że zaledwie jedna na osiem osób z tzw. stanem przedcukrzycowym wie o zagrożeniu chorobą.Na całym świecie około jedna na dziewięć osób dorosłych choruje na cukrzycę, która – jak informuje Światowej Organizacji Zdrowia – w 2030 roku będzie siódmą najważniejsza przyczyną śmierci. U większości owych pacjentów dolegliwość rozwinęła sie w wieku dorosłym. A następuje to, kiedy organizm nie może prawidłowo używać albo wyprodukować adekwatnej ilości insuliny do przemiany cukru we krwi w energię.Średnie poziomy cukru we krwi na przestrzeni kilku miesięcy można obliczyć na podstawie pomiaru zmian w ilości hemoglobiny (białka, które przenosi tlen) w krwinkach czerwonych. Badanie HbA1c określa, jaki procent hemoglobiny uległ glikacji. Odczyt 6,5 procent albo powyżej sygnalizuje cukrzycę. Odczyty HbA1c pomiedzy 5,7 oraz 6,4 procent uważane są za podwyższone, chociaż wciaż jeszcze nie oznaczaja cukrzycy. Wskaźnik WHR oznacza waist hip ratio czyli stosunek talii do bioder. Kalkulator WHR pomoże określić czy może masz tendencję do otyłości brzusznej.

Znana jest opinia wielu lekarzy, którzy uważają, że to WHR ma zwykle wieksze znaczenie dla naszego zdrowia niż BMI. A właściwy WHR posiada też istotne znaczenie w leczeniu cukrzycy. W przypadku kobiet, prawidłowy współczynnik WHR poniżej 0.8 oznacza też prawidłową gospodarke hormonalną oraz wyższa płodność. Najczęstszą postacią cukrzycy może być cukrzyca typu 2, polegająca na zmniejszonej wrażliwości tkanek na insulinę (insulinooporność). Stan ów wymaga produkcji nadmiernej ilości insuliny, co w dalszym przebiegu dolegliwości przekracza zdolności wydzielnicze trzustki. W cukrzycy typu 2, dochodzi do uszkodzenia komorek beta w wyspach trzustki oraz upośledzenia, a później zaprzestania wydzielania insuliny. Cukrzyca typu 1 polega na pierwotnym, niedostatecznym wydzielaniu insuliny, przy zachowaniu normalnej wrażliwości tkanek na ów hormon. Cukrzyca ciężarnych może być wynikiem zmian hormonalnych zwiazanych z okresem ciąży. Cukrzyca zaliczana może być do grupy dolegliwości metabolicznych. Oznacza to, że pod pojęciem cukrzycy kryje się parę odmiennych jednostek chorobowych. Powstaja na nieco innym podłożu oraz na poszczególnych etapach różnią się przebiegiem oraz rokowaniem. Na tej podstawie wyodrębniono parę rodzajów cukrzycy. Metabolizmem nazywa się ogół reakcji zachodzacych w organizmie. Są one podstawą wszystkich zjawisk biologicznych. Dzięki nim komórki dzielą się oraz rosną, komunikują sie z innymi komorkami oraz reagują na bodźce zewnętrzne. Dolegliwości metaboliczne wynikają z zaburzenia procesów przemiany materii. W przypadku cukrzycy klopot dotyczy gospodarki cukrowej. Cukrzyca typu 1 (dawniej nazywana insulinozależną, IDDM czyli Insulin Dependent Diabetes Mellitus albo typu dziecięcego) – może być spowodowana rzeczywistym brakiem insuliny na skutek uszkodzenia komórek beta wysp Langerhansa trzustki. Jedynie te komorki powinny wytwarzać insulinę. Dolegliwość pojawia się najczęściej u dzieci oraz osób młodych, chociaż może sie rozpoczać także po 80. roku życia. Leczenia wlaściwego wymaga stałego podawania insuliny. Zwykle przyczyną dolegliwości może być uszkodzenie komórek β poprzez własny system odpornościowy (autoagresja, stąd też nazwa: cukrzyca autoimmunologiczna). Tempo niszczenia komorek może być też szybkie albo wolne. Postać żwawo postępująca zwykle występuje u dzieci. Wolno postępująca postać cukrzycy występująca u dorosłych nosi nazwe utajonej cukrzycy autoimmunologicznej dorosłych (LADA – Latent Autoimmune Diabetes in Adults). U 85-90% osob z cukrzyca typu 1 w chwili wykrycia dolegliwości występuja przeciwciala przeciwwyspowe oraz (lub) przeciwinsulinowe lub przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego (GAD), które są markerami procesu autoimmunologicznego. Osoby z cukrzycą typu Oraz statystycznie dużo cześciej zapadają na odmienne dolegliwości autoimmunologiczne, m.in. chorobę Gravesa-Basedowa, chorobę Hashimoto oraz chorobe Addisona. U osób pochodzenia afrykańskiego oraz azjatyckiego istnieją postacie cukrzycy typu 1 o nieznanej etiologii (postać idiopatyczna), bez objawów procesu autoimmunologicznego. Cukrzyca typu 1 stanowi ok. 10% wszystkich typów cukrzycy. Początek zachorowania zwykle przypada pomiędzy 10., a 14. rokiem życia. Dotyczy głównie dzieci oraz osób młodych. Cukrzyca typu 1 może być spowodowana blisko całkowitym zniszczeniem poprzez przeciwciała komórek ß trzustki produkujących insulinę. Są to także tzw. autoprzeciwciała, produkowane poprzez organizm, powodujace niszczenie własnych komórek. W efekcie dochodzi do bezwzględnego braku insuliny. Ostatecznie przeżycie osoby z tą postacią cukrzycy może być uzależnione od zewnętrznego podawania insuliny. Wydzielanie insuliny może być u nich znikome bądź w ogóle nieobecne, co przejawia się małym albo niewykrywalnym steżeniem peptydu C (fragmentu białkowego powstającego podczas produkcji insuliny) w osoczu. U osób z ta postacią dolegliwości istnieje większe ryzyko wystapienia kwasicy ketonowej. Przyczyna powstawania owych przeciwciał nie zostala wciąż jeszcze wyjaśniona. Są one produkowane poprzez system odpornościowy organizmu. Może być to także zjawisko autoagresji, czyli niszczenia wlasnych komorek poprzez wlasny organizm. Wiadomo, że niektóre osoby mają predyspozycję genetyczną do autoagresji związaną z tzw. systemem HLA. Oprócz cukrzycy istnieje wciąż jeszcze dużo jednostek chorobowych, ktore powstają w wyniku autoagresji, np.: pierwotna niedoczynność tarczycy – choroba Hashimoto, nadczynność tarczycy – choroba Gravesa oraz Basedowa, celiakia, bielactwo, niedokrwistość Addisona oraz Biermera, pierwotna niedoczynność nadnerczy – choroba Addisona. Cukrzyca typu 2 (dawniej nazywana insulinoniezależną – NIDDM) – to także najczestsza postać cukrzycy. U chorych zaburzone może być zarówno działanie, jak oraz wydzielanie insuliny, przy czym dominującą rolę może odgrywać jedna albo druga nieprawidłowość. Chorzy są mało wrażliwi na działanie insuliny (insulinooporność). Zwykle w poczatkowej fazie dolegliwości insulina może być wydzielana w większej ilości, ale niewystarczajaco do zwiększonych insulinoopornościa potrzeb organizmu. Poziom peptydu C mieści się początkowo w normie albo tę norme przekracza. Po pewnym jednakże czasie wydzielanie insuliny spada (obniża się tym samym poziom peptydu C) wskutek zniszczenia nadmiernie obciążonych komórek β wysepek Langerhansa. Dokładne przyczyny rozwoju owych zaburzeń nie są wciaż jeszcze poznane. Leczenia wlaściwego polega zazwyczaj na redukcji masy ciała, stosowaniu diety cukrzycowej, wysilku fizycznego i doustnych lekow przeciwcukrzycowych; u części składowej chorych po pewnym czasie trwania dolegliwości konieczna może być insulinoterapia. Ta postać cukrzycy niejednokrotnie umyka poprzez dużo lat rozpoznaniu, ponieważ hiperglikemia nie może być na aż tyle wysoka, by wywołać klasyczne objawy cukrzycy. Niemniej u chorych zatem już w tym czasie powinny rozwinąć się powikłania cukrzycy. Cukrzyca typu 2 występuje najcześciej u osób starszych, z otyłością albo innymi zaburzeniami metabolicznymi. Otyłość, zwłaszcza nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzusznej, powoduje oporność na insulinę. Rozpoznanie cukrzycy typu 2 może być znacznie trudniejsze, objawy powinny być też zbyt trudno uchwytne oraz bardzo długo nie budzą podejrzeń chorego ( szacuje sie, że blisko połowa chorych na cukrzycę typu 2 nie może być świadoma swojej dolegliwości ). Typowe objawy są następujące: utrata wagi, zmeczenie, czeste oddawanie moczu, wzmożone pragnienie, infekcje skórne ( grzybice, czyraki ), uczucie suchości w jamie ustnej, świąd sromu czy może zaburzenia widzenia. Należy zaznaczyć, że u pewnej grupy chorych nie występują żadne objawy dolegliwości pomimo utrzymujących się wysokich wartości poziomu cukru. Podatność na cukrzycę typu 1 oraz 2 może być dziedziczna. Wydaje się jednak, że także u tych, ktorzy odziedziczą skłonność do cukrzycy typu 1 konieczny może być czynnik środowiskowy. Typ 1 może być wywoływany poprzez pewne infekcje (glównie wirusowe) albo (u mniejszej grupy pacjentów), poprzez stres albo ekspozycję środowiskową (m.in. na środki leczenia oraz niektóre związki chemiczne). Jako możliwe czynniki środowiskowe podejrzewano wirusy czy może białka mleka krowiego. Istnieją indywidualne podatności genetyczne na pewne czynniki, które powinny wywołać cukrzycę, co powiązano z konkretnymi genotypami HLA. Prawdopodobnie za podatność odpowiada dużo genow. Wcześniej przejawiające się przypadki są zwykle silniej uwarunkowane genetycznie – skoro jedno spośród bliźniat jednojajowych zachorowało przed 6. rokiem życia, drugie zachorowało w 60% przypadków. Kiedy dolegliwość objawiła sie po 25. roku życia, rodzeństwo zachorowało jedynie w 5% przypadkow.

Służba zdrowia musi radzić sobie z tą chorobą. Jak zapewne Wam wiadomo niewielka część osob z cukrzycą typu 1 posiada zmutowany gen, który może być przyczyną cukrzycy. Hiperglikemia to także stan, gdy w surowicy krwi znajduje sie za dużo glukozy. Prawidłowo jej stężenie powinno wynosić na czczo 60–100 mg/dl. Wspólna cechą wszystkich jednostek chorobowych zaliczanych do cukrzycy może być jesteśmy w stanie hiperglikemia. Pierwsze symptomy cukrzycy łatwo przeoczyć. Nawet, skoro jakaś zmiana w naszym samopoczuciu zaczyna zawracać nasza uwagę, to także łatwo ją sobie wytłumaczyć w całkowicie inny, wygodny dla siebie sposob. Na przykład zmęczenie. Pierwsze skojarzenie – nadmiar obowiązków. Senność – przepracowanie. Kłopoty z koncentracja – stres lub zmiana pogody. Zwiększony apetyt – no cóż, pewnie to także zbytnie wystawienie się na pokusy jedzeniowych przyjemności. Wzmożone pragnienie – ktoż by na to także zwrócił uwagę. Zaparcia – to także na pewno zła dieta. Nawracające infekcje – pewnie chwilowy spadek odporności, związany ze nadto eksploatujacym trybem życia. Zwiększone wypadanie włosów – przesilenie wiosenne lub reakcja po chorobie. Nieświeży oddech – zla higiena jamy ustnej. Świąd skóry – może jakieś uczulenie. Nareszcie – pogorszenie wzroku oraz przekrwienie spojówek łatwo przypisać długotrwałej pracy przed Typ 2 posiada silniejsze powiazanie z dziedziczeniem. Krewni pierwszego stopnia osoby chorej na cukrzycę typu 2 mają znacznie większe ryzyko powstania cukrzycy tego typu. Im wiecej chorych krewnych się posiada, tym wieksze ryzyko. W przypadku wystąpienia dolegliwości u jednego z bliźniąt jednojajowych, ryzyko wystąpienia u drugiego może być bliskie 100%. Jednymi z genów mających znaczenie dla rozwoju cukrzycy typu 2 są KCNJ11, który koduje kanał potasowy wysepek wrażliwy na ATP, Kir6.2 i TCF7L2, który reguluje ekspresję genu proglukagonu a co za tym idzie produkcję peptydu przypominającego glukagon-1. Dodatkowo, dla samej otyłości (która może być osobnym czynnikiem ryzyka cukrzycy typu 2) dziedziczenie posiada duże znaczenie. Podobnie jak w typie 1, uważa sie, że za podatność odpowiada dużo genów. Glukoza pełni w organizmie niezwykle ważna funkcję – stanowi dla niego podstawowe źródło energii. Wszystkie rodzaje węglowodanów, ktore spożywamy, są przekształcane jesteśmy w stanie do glukozy. Jedynie w takiej formie powinny być też wykorzystane poprzez komorki. I dlatego na drodze ewolucji wykształciły się liczne mechanizmy regulujące jej steżenie. Dużo hormonów wplywa na ilość dostępnego cukru, m.in.: insulina, glukagon, hormony tarczycy, glikokortykoidy czy może adrenalina. Ponadto potrafimy magazynować ow związek (głównie w wątrobie oraz mieśniach) pod postacią glikogenu (połączenie wielu cząsteczek glukozy). Kiedy jesteśmy glodni oraz poziom cukru niebezpiecznie spada, jego cząsteczki sa uwalniane z owych zapasów oraz jesteśmy w stanie dalej sprawnie funkcjonować. Organizm posiada rownież zdolność do syntezowania glukozy z innych substancji – aminokwasow, glicerolu oraz mleczanu. Reakcja ta zachodzi przede wszystkim w wątrobie, nerkach oraz jelitach. Komórki naszego organizmu potrzebują glukozy, która zamieniaja w energię. Glukoza może się do nich dostać, skoro pomoże jej w tym insulina. Czasem jednakże trzustka produkuje za malo tego hormonu albo komórki nie chca się z jego pomocą otworzyć dla glukozy oraz zaczynają “głodować”. Wowczas organizm, broniąc się przed niedożywieniem, uruchamia mechanizmy zwiększające apetyt. Niestety, także skoro będziemy jeść dużo oraz często, oraz tak glukoza z pożywienia nie wniknie do wnętrza komórek. One nadal będą głodować. W tej sytuacji, po pierwsze, organizm zacznie zużywać zapasy tluszczu oraz będziemy chudli pomimo wilczego apetytu, po drugie nadmiar glukozy organizm postara się jak najszybciej wydalić wraz z moczem. Najpierw jednakże musi ją rozpuścić oraz stąd zwiększone pragnienie. A im dużo częściej pijemy, tym dużo częściej korzystamy z toalety. Pozbywamy się płynów, zatem organizm domaga sie ich uzupełnienia. Oraz koło się zamyka. Prawda, jak łatwo wytlumaczyć sobie każdy niepokojący objaw? Zwróćmy jednakże uwage, że skoro jednakże kolejne kawy nie rozwiązują problemu senności, wypijane kolejne szklanki napoju nie gaszą pragnienia, apetyt rośnie bez wyraźnej przyczyny, oczy nasze bolą także wtedy, kiedy nie mamy nadto dużo pracy biurowej, a dodatkowo obserwujemy nagłe zmiany nastroju, pojawianie się niepokoju albo także stanów depresyjnych, często z kołataniem serca, warto sobie zadać pytanie o prawdziwą przyczyne tego stanu. Oczywiście, podobny zespół objawów może występować też w innych chorobach, np. w moczówce prostej czy może niewydolności nerek. Jednakże biorąc pod uwagę częstość wystepowania cukrzycy, zgodnie z rachunkiem prawdopodobieństwa, w pierwszej kolejności trzeba zawsze pomyśleć o cukrzycy.

Zdecydowanie, na pierwszej wizycie u diabetyka od cukrzycy nie otrzymamy indywidualnego jadłospisu. ow może być komponowany na podstawie wywiadu z pacjentem oraz wynikow jego badań. Podczas rozmowy należy określić problem, z jakim się borykamy i poinformować dietetyka o aktualnym stanie zdrowia czy może również zażywanych lekach. Dopiero wtenczas lekarz będzie w stanie przygotować dla nas odpowiednie menu. Podwyższone stężenie cukru w organizmie, zwlaszcza długotrwale się utrzymujące, nie pozostaje obojętne dla jego funkcjonowania. Z glukozy korzysta wlaściwie ogół komórek, wszystkie one sa narażone na powikłania takiego stanu. Hiperglikemia powoduje zaburzenia w obrębie małych oraz dużych naczyń krwionośnych, co może prowadzić do uszkodzenia narządu wzroku oraz ślepoty, uszkodzenia nerek, ich niewydolności oraz konieczności stosowania dializ, zniszczenia nerwów, zawału serca, udaru mózgu czy może martwicy w obrębie stopy oraz jej amputacji. Poza tym przyczynia się do osłabienia odporności, powstawania zaburzeń lipidowych oraz gorszego gojenia się ran. Paradoksalnie – skoro zauważamy wymienione objawy to, niestety, prawdopodobnie mamy zatem już do czynienia z niewyrównana istniejącą cukrzycą. Przy wczesnym wykrywaniu tej dolegliwości punktują ludzie starsi. Dużo częściej chodzą do lekarza, dużo częściej robią badania, zatem o istnieniu cukrzycy powinny sie dowiedzieć przy okazji leczenia właściwego innych przypadlości. Inaczej może być z ludźmi młodymi – naprawde rzadko zdarza się, by na konsultację poszedł ktoś zaniepokojony tym, że może być zmęczony, chce mu sie spać, czy może wypija za dużo wody dziennie. Oraz i dlatego tak często rozpoznaje się u nich cukrzyce w stopniu zaawansowanym.

About tabletki

Tabletki to strona na temat leków i preparatów zdrowotnych oraz na temat terapii i zdrowia. Zapraszam do czytania!

6 responses »

  1. Sama znam sporo osób, które są chore na cukrzyce. To faktycznie bardzo uciążliwe schorzenie i trzeba mu podporządkować swoje życie.

    Odpowiedz
  2. U mnie cukrzyca jest w rodzinie dziedziczna i występuje z pokolenia na pokolenie. Na szczęście coraz łatwiej jest ją leczyć, chociaż choroba jest mega upierdliwa.

    Odpowiedz
  3. Na cukrzycę to będzie chorować już niedługo pół Polski. Ludzie zupełnie nie wiedzą jak się odżywiać. Wpierdzelają byle co i robią się coraz grubsi!

    Odpowiedz
  4. Z leków pozostaje tylko Metformina. A dostępna jest pod wieloma nazwami handlowymi różnych producentów: Avamina, Etform, Formetic, Glucophage, Glucophage XR, Gluformin, Metfogamma, Metforatio, Metformin, Metformin Galena, Metformax, Metformax SR 500, Metifor, Metral, Siofor. To organiczny związek chemiczny, dimetylowa pochodna biguanidu. Jest lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy. Jest on przede wszystkim wykorzystywany w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie jeśli towarzyszy jej nadwaga lub otyłość. Zwiększa zdolność do transportu przez błonę wszystkich typów transporterów glukozy (GLUTs). Nie powoduje hipoglikemii – zarówno u osób chorych na cukrzycę, jak i zdrowych ani hiperinsulinemii. GLUTs – The gluteal muscles are a group of three muscles which make up the buttocks: the gluteus maximus, gluteus medius and gluteus minimus. The three muscles originate from the ilium and sacrum and insert on the femur.

    Odpowiedz
    • Aby leczenie było skuteczne i jak najbardziej bezpieczne należy przestrzegać zaleceń lekarza prowadzącego. Metformina wpływa też na procesy krzepnięcia: fibrynę, czynnik VII, VIII i XIII, PAI‑1, TPA, białko C‑reaktywne.Prócz cukrzycy typu drugiego metformina jest stosowana w stanie przedcukrzycowym oraz schorzeniach gdzie problemem jest insulinooporność – m.in. w zespole policystycznych jajników.

      Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: