RSS Feed

Czym jest psychoterapia i kiedy jest potrzebna?

Posted on

Samo słowo psychoterapia pochodzi z greki ψυχή psyche oznacza dusza oraz therapein oznacza leczyć. Może być to rownież zbiór technik leczacych albo pomagających leczyć rozmaite schorzenia oraz problemy natury psychologicznej. Wspólną cecha wszystkich owych technik może być kontakt międzyludzki, w odróżnieniu od leczenia właściwego czysto medycznego. Psychoterapia to również forma pomocy polegająca na rozmowie oraz służąca lepszemu zrozumieniu siebie, swoich przeżyć, potrzeb oraz obaw. Dzięki temu można w nowy sposob zobaczyć to, co stanowi trudność, a z kolei w ow sposób znaleźć dotąd niedostrzeganą drogę poradzenia sobie. Badania Światowej Organizacji Zdrowia wykazują, że w każdym społeczeństwie może być około 10-15% osób z zaburzeniami psychicznymi. Według Europejskiego Stowarzyszenia Psychoterapii szacuje się, że w Polsce psychoterapii powinno poddać sie około 5-6 milionów osob. W minionych dekadach wielu badaczy oraz klinicystów uleglo magii przeświadczenia,że w psychoterapii, analogicznie jak w medycynie, miałaby działać procedura czy może lekarstwo. Najlepiej „podane” poprzez lekarza. Innymi słowy, że także jak się z pacjentem posadzi szympansa, skoro ów będzie poprawnie wykonywał technike terapeutyczna to również wyleczy pacjenta. Rzeczywistość okazała się bardziej skomplikowana niż by chcieli opisani wyżej twórcy piarowsko chwytliwego określenia z lat 90-tych – tzw. terapii uzasadnionych empirycznie (Empirically Supported Treatments). Pojecie psychoterapii we współczesnym języku potocznym, tak jak oraz kulturze, posiada dużo różnorodnych konotacji. Bywa rozumiana jako fenomen spoleczny, współczesny odpowiednik magii w kulturach pierwotnych, postmodernistyczna forma sztuki. Również paramedyczne oddziaływania psychologiczne usprawniające funkcjonowanie człowieka, instrumentalna manipulacja służąca celom kontroli społecznej czy może nareszcie rodzaj socjotechniki mającej przywrócić jednostkom albo calym grupom poczucie sensu życia oraz szczęścia.

Jak wiadomo psychoterapia pozwala zbadać oraz rozpoznać własny wpływ na pojawiające się w życiu przeciwności. Takie dostrzeganie swojej odpowiedzialności bywa bolesne. Na dłuższą mete daje nie mniej jednak możliwość większego decydowania o sobie oraz oddziaływania na rzeczywistość, a zatem posiada szansę przyczynić się do wzrostu zadowolenia z życia oraz poczucia spełnienia. Psychoterapia nowoczesna powstała oryginalnie jako integralna sekcja psychoanalizy, ale współcześnie została zaadaptowana oraz rozwijana rownież poprzez odmienne gałęzie psychologii, takie jak psychologia postaci oraz psychologia poznawcza. Nie mniej jednak do słownictwa medycznego termin psychoterapia (al-ilaj nal-nafs) wprowadził Ali al-Tabari (838-870) który docenił role wsparcia psychicznego dla osób chorych, czemu dał wyraz w pierwszej arabskiej encyklopedii medycznej zatytulowanej Raj mądrości. Korzyścią z psychoterapii prowadzonej poprzez wykwalifikowanych specjalistów może być nie jedynie rozwiązanie problemów, z powodu których pacjent szukal pomocy, ale również polepszenie zdolności tworzenia związków z innymi ludźmi, radzenie sobie z codziennym stresem, zwiększenie zadowolenia z życia, lepsze rozumienie samego siebie, rozwój osobisty, wzrost pewności siebie oraz wzrost samooceny. Co ciekawe, pacjenci korzystający z lekow oraz psychoterapii nie doznawali wiekszej poprawy niż ci, ktorzy korzystali jedynie z psychoterapii. Obecna wiedza naukowa poszła znacznie dalej oraz w ostatniej dekadzie mamy twarde statystyczne dowody, że jak pisze autorytet w tej dziedzinie, Bruce Wampold, krytycznym czynnikiem psychoterapii może być sam jeden psychoterapeuta. Liczy sie kim może być psychoterapeuta oraz jakim człowiekiem jest. Najczęściej psychoterapia może być definiowana jako metoda leczenia właściwego opierająca się na oddzialywaniach środkami psychologicznymi na osoby chore, cierpiące z powodu zaburzeń przeżywania oraz funkcjonowania uwarunkowanych psychospołecznie. Oddziaływania te, by mogły być też traktowane jako procedura medyczna oraz naukowa muszą być też świadome oraz planowe. Jako takie podporządkowane są aktualnej wiedzy naukowej dotyczącej zarówno przyczyn powstawania poszczególnych symptomów oraz zaburzeń, jak oraz najefektywniejszych metod ich leczenia. Są prowadzone poprzez osobę – psychoterapeutę, posiadającą odpowiednie kwalifikacje w zakresie psychopatologii, psychiatrii oraz psychologii. W praktyce może być to również lekarz albo psycholog posiadający, co najmniej pierwszy stopień specjalizacji zawodowej oraz certyfikat albo licencję psychoterapeutyczna. Dopuszcza się również możliwość prowadzenia psychoterapii pod nadzorem superwizora poprzez osoby będące w trakcie szkolenia prowadzącego do uzyskania certyfikatu albo licencji. Proces terapii zawsze odbywa się ramach wzajemnych relacji pacjenta oraz psychoterapeuty określanych mianem związku terapeutycznego. Wybór tematu należy raczej do pacjenta. Psychoterapeuta kieruje uwagę ku uczuciom, temu, jak pacjent widzi siebie oraz świat dokoła, a również ku temu, co niewidziane (nieświadome). Niekiedy terapeuta zachęca do sprawdzania, czy może w relacji pacjenta oraz terapeuty nie pojawiają się podobne zjawiska do tych, z którymi pacjent posiada do czynienia na co dzień oraz które są przyczyną jego cierpienia. W obecnym rozumieniu medycznym należy nie mniej jednak podzielić to, co popularnie nazywa się psychoterapią, na dwie istotnie różniące się od siebie dziedziny – psychoterapię oraz pomoc psychospołeczną.

Sama psychoterapia sensu stricto może być metodą z wyboru w leczeniu zaburzeń nerwicowych (obecnie klasyfikowanych jako zaburzenia lękowe) oraz zaburzeń osobowości. Pomoc psychospołeczna może być to rownież „pomaganie” – tamże gdzie nie posiada zdefiniowanej (według ICD-10 oraz DSM-IV) dolegliwości ani zaburzenia, ale nie mniej jednak pacjent potrzebuje czyjejś pomocy. Psychoterapeuta – kwalifikacje zawodowe: osoba, ktora ukończyla studia medyczne, społeczne albo humanistyczne i conajmniej 4-letnie (ok. 1800 godzin) szkolenie z zakresu psychoterapii. szkolenie to rownież musi składać się z 3 elementów: własnej psychoterapii, szkolenia teoretycznego oraz praktycznego i pracy z pacjentami pod superwizją. Metody psychoterapeutyczne sa różnorodne. Ich wspólnym mianownikiem może być to, że wpływają na psychikę. Zatem mamy w tym miejscu osobisty wpływ określonego zwykłego człowieka – psychoterapeuty, który tworzy relację psychoterapeutyczną oraz sojusz psychoterapeutyczny i stosuje metody psychoterapeutyczne. Celem nadrzednym owych oddziaływań może być usuniecie objawów zaburzeń psychicznych będących przyczyną cierpienia pacjenta i uruchomienie w jego psychice takich zmian, które pozwolą mu na właściwszą adaptację społeczną oraz optymalny poziom funkcjonowania psychofizycznego. Szczególowe cele terapii są każdorazowo formułowane dla indywidualnego pacjenta oraz wspólnie z nim ustalane. W trakcie trwania leczenia wlaściwego są stopniowo modyfikowane oraz uzupełniane adekwatnie do uzyskiwanych postępów oraz nowych możliwości pacjenta. Kierunek, tempo oraz rodzaj zmian musza uwzględniać całość psychicznej, fizycznej oraz społecznej sytuacji chorego. Psychoterapia to również specyficzny rodzaj rozmowy. Dla kogoś, kto pierwszy raz pojawia się w gabinecie, specyfika ta może sprawiać wrażenie dziwaczności. Terapeuta powinien możliwie wyczerpująco poinformować osobę zainteresowana podjęciem psychoterapii, czego można się spodziewać w trakcie sesji, jakie efekty może przynieść terapia, jakie sa zasady kontaktu pacjent – terapeuta. Natomiast na ogół nie odpowiada wprost na pytania dotyczące jego samego, jego pogladów, ocen, oczekiwań, sytuacji życiowej, ale kieruje uwagę pacjenta ku motywom oraz uczuciom, które sprawiają, że pacjent takie pytania zadaje. Daje to również okazje pacjentowi do głebszego zrozumienia siebie, swoich potrzeb, dążeń, obaw. Cele psychoterapii ukierunkowane są zwykle na zmiany zachowań oraz postaw pacjenta, jak rownież na rozwój jego kompetencji emocjonalnych, np. na podniesienie poziomu samokontroli, radzenie sobie z lękami i stresem, podniesienie samooceny, poprawę zdolności tworzenia wiezi, współpracy oraz komunikowania się z otoczeniem, czy może również na poprawe własnej motywacji do dzialania. W Polsce nie posiada prawnych uregulowań dotyczących zawodu psychoterapeuty. Oznacza to, że każdy może zarejestrować działaność psychoterapeutyczna oraz ją prowadzić. W rzeczywistości stwarza to również możliwość nadużyć i dzialań niebezpiecznych oraz szkodliwych spolecznie. By przeciwdziałać takim sytuacjom, środowisko psychoterapeutów zaczęło wydawać certyfikaty jako formę potwierdzania umiejętności psychoterapeutycznych. Nie istnieje jeden obowiązujący prawnie standard szkolenia psychoterapeutów w Polsce, żaden z wydawanych certyfikatow nie może być dokumentem państwowym. Psychoterapia może być praktycznie jedyna skuteczna profilaktyka: uzależnień, innych zaburzeń psychicznych, samobójstw, dolegliwości cywilizacyjnych oraz psychosomatycznych. Stanowi również prawdopodobnie najskuteczniejsza pomoc dla bezrobotnych. Zapobiega patologiom w rodzinach, według licznych badań zmniejsza również poziom konsumpcji usług medycznych. Ze wzgledu na czas trwania psychoterapia bywa dzielona na krótko-, średnio- oraz długoterminową. Granice czasowe są płynne w zależności od poszczególnych form, podejść teoretycznych, przyjętej praktyki oraz zakresu świadczeń w ramach ubezpieczeń zdrowotnych. Najnowsze standardy psychologicznych świadczeń zdrowotnych opracowane poprzez Polskie Towarzystwo Psychologiczne na zamówienie Ministerstwa Zdrowia oraz Opieki Społecznej w lipcu 1999 roku podają następujace granice czasowe oraz ilościowe. Dziwaczne może również wydawać się milczenie terapeuty na poczatku sesji. Warto przygladać sie uczuciom wywoływanym poprzez tę ciszę. To również również może być okazja do głębszego poznania siebie.

Ale przejdźmy do konkretów. Jedną z metod może być terapia behawioralna. Główni reprezentanci: J. Wolpe, A. Bandura, H. J. Eysenck W terapii tej objawy psychopatologiczne pacjenta traktuje sie jako nieprzystosowawcze – jako zachowania nabyte w procesie uczenia się. Zachowania te oraz zachowania przystosowawcze kształtuja się poprzez mechanizm warunkowania klasycznego, instrumentalnego, albo modelowania. Cele terapii: Psychoterapeuta na podstawie wywiadu z pacjentem oraz jego bliskimi, jak rownież opierając się na wynikach badań (np. w formie testów albo eksperymentów klinicznych), identyfikuje sposób kształtowania się nieprzystosowawczego nawyku i powstające sekwencje: „bodziec – nawyk dezadaptacyjny”. W Polsce istnieje około 10 stowarzyszeń psychoterapeutycznych prowadzących wlasne szkoły oraz wydajacych własne certyfikaty, współpracującyh również z instytucjami europejskimi. Są to, m.in.: Instytut Terapii Gestalt, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej, Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne, Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej, Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Może być dużo rożnorodnych rodzajów psychoterapii. Mamy różne kryteria ich podziału. Ze względuna tzw. format, czyli formę organizacji, wyróżniamy psychoterapię indywidualną, psychoterapię par, niekiedy zawężająco zwaną małżeńska, a w rzeczywistości adresowaną do par oraz małżeńskich oraz niemałżeńskich oraz heteroseksualnych oraz homoseksualnych. W chwili obecnej wspólistnieje w medycynie oraz psychologii dużo różnorodnych teorii wyjaśniających funkcjonowanie psychiczne zwykłego czlowieka oraz etiologię owych zaburzeń. Stąd istnieje parę różnorodnych podejść praktycznych oraz teoretycznych w obrebie psychoterapii. Glówne z nich to również podejście psychodynamiczne powiązane z psychoanaliza, podejście humanistyczno-egzystencjalne, podejście behawioralne, podejście poznawcze oraz podejście systemowe. W obrębie każdego z nich powstalo dużo szkół, ktore wypracowały własne strategie leczenia, często w oparciu o dorobek innych. Powoduje to, że wiedzę o psychoterapii zbyt trudno może być usystematyzować, a niepodobna sprowadzić do jakiejś jednej koncepcji nadrzędnej. Tamże gdzie istnieje dużo przyczyn dolegliwości oraz dużo metod rozumienia zwyklego człowieka tamże również może być dużo metod pomagania oraz leczenia. Psychoterapia obejmuje różne formy. Najczestsze to również (psychoterapia indywidualna) czyli spotkania jednego pacjenta z psychoterapeutą, psychoterapia grupowa (spotkania zazwyczaj w grupach 6-15 osobowych, prowadzone poprzez jednego albo dwoje terapeutow), psychoterapia rodzinna oraz małżeńska (w spotkaniu uczestniczy cała rodzina, jej sekcja albo para, a prowadzi je jeden, dwoje albo większa liczba terapeutów). Kiedy psychoterapeuta łączy w swoim podejściu teoretycznym oraz w praktyce parę nurtów, mówi sie o psychoterapii eklektycznej. Istnieja też rożne odmiany psychoterapii integratywnej, które poszukują syntezy poszczególnych podejść oraz metod. Z dostepnych danych wynika, że: Polskie Towarzystwo Psychologiczne liczy 105 psychoterapeutów certyfikowanych, a Polskie Towarzystwo Psychiatryczne – 320 psychoterapeutów certyfikowanych, co oznacza, że 86% pozostałych psychoterapeutów może być pozbawione możliwości podpisania kontraktów z NFZ. W ostatnich kilkudziesięciu latach pojawily się psychoterapie deklarujące oparcie się na doktrynie religijnej albo praktyce duchowej różnorodnych religii. Dotyczy to również psychoterapii buddyjskiej, chrześcijańskiej, ruchu AA, psychoterapii ubuntu oraz znacznie mniej znanej, islamistycznej, rozwijanej obecnie w Iranie. Oraz być może będzie ich coraz więcej. W środowisku zawodowym opinie na ich temat są podzielone; wzbudzają obawy, że psychoterapeuta wyznaniowy będzie naruszał etykę zawodowa indoktrynując jawnie albo niejawnie pacjentów, np. piętnując, to również co może być na gruncie psychoterapii nie może być zaburzeniem – orientację seksualną, masturbacje, współżycie seksualne etc – jako „grzech” czy może „nieuporządkowanie moralne”. Bo psychoterapeuci są zobowiązani do oddzielania swoich przekonań religijnych od praktyki psychoterapeutycznej, a prozelityzm stanowilby nadużycie pacjenta.

About tabletki

Tabletki to strona na temat leków i preparatów zdrowotnych oraz na temat terapii i zdrowia. Zapraszam do czytania!

One response »

  1. Kto potrzebuje niech korzysta z pomocy.

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: