RSS Feed

Ważne informacje o świńskiej grypie

Posted on

Tak zwaną świńską grypę wywołuje jeden wirus, który pojawił się już w 2009 roku. AH1N1 dołączył do wirusów, wywołujących zwykłą grypę sezonową. W tym roku, czyli 2016 odpowiadają za nią trzy wirusy: AH1N1, AH2N3 i B. Tego pierwszego może być najwięcej – odpowiada bowiem za 50–60 procent zakażeń. Na pandemiczne odmiany grypy dostepnych może być parę rodzajów szczepień. Naturalnie nie dają one stuprocentowej ochrony przed zachorowaniem, jednakże znacznie obniżają prawdopodobieństwo zainfekowania. Co więcej, także szczepienie przeciw „zwykłej” grypie sezonowej, częściowo chroni przed świńską grypą. Chociaż zadania na ten temat są podzielone jednak większość lekarzy twierdzi, że warto się szczepić na grypę, tym bardziej, że szczepionka przygotowana na ów sezon chroni rownież przed wirusem tzw. świńskiej grypy.

Szczepienia zalecane sa zwykle wszystkim, ktorzy maja osłabioną odporność. Więc już sześciomiesięczne dzieci powinny być też szczepione. Świńska grypa (lub grypa świń) – zakaźna dolegliwość układu oddechowego świń, która powodują wirusy grypy typu A albo (rzadziej) wirusy grypy typu C. Nieściśle (i formalnie niepoprawnie) świńska grypą nazywa się także chorobę wywoływana poprzez tzw. nowy wirus grypy północnoamerykańskiej (nazywany także wirusem grypy meksykańskiej). 10 sierpnia 2010 Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła koniec pandemii wirusa A/H1N1, powodującego tzw. nowa grypę, nazywaną poprzez pewien czas grypa świńską. Ogłoszenie poprzez WHO końca pandemii oznacza, że nie posiada więc już potrzeby utrzymywania najwyższego, szóstego poziomu alertu, ale wirus tzw. nowej grypy bedzie się cały czas utrzymywal, tak, jak grypa sezonowa. Objawy świńskiej grypy, wywołanej wirusem A/H1N1, są podobne do objawow grypy wywolanej poprzez odmienne wirusy. Przy tym zbyt trudno oszacować, ile procent chorych na grypę posiada wirusa świńskiej grypy, bo testy w jej kierunku wykonuje się jedynie w przypadku ciężkiego przebiegu choroby. Sprawdź, jakie są objawy kliniczne zakażenia wirusem świńskiej grypy A/H1N1. Na podstawie pandemii „świńskiej grypy” z 2009/2010 roku wiemy, że ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczyło w największym stopniu kobiet w ciąży – mówi dr hab. Aleksander Garlicki. – Oszacowano, że ryzyko to także może być 10-krotnie większe niż u przeciętnej populacji. wysokie ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczylo także osób z patologicznie chorą otyłością, czyli taką, gdzie wskaźnik BMI wynosil powyżej 40. Następnie były to także osoby z przewleklymi chorobami układu oddechowego. Grypa sezonowa charakteryzuje się śmiertelnością na poziomie do 0,5 proc. zachorowań. Tymczasem przy świńskiej grypie wskaźnik ow może być też aż dziesieciokrotnie większy. Co wiecej, dużo częściej śmiertelnymi ofiarami sa osoby w średnim wieku, co przy grypie sezonowej zdarza się rzadko. W czasie epidemii w Ameryce Północnej w 2009 roku, amerykańscy producenci wieprzowiny zaprotestowali przeciwko nazwie „świńska grypa”, tłumacząc, że amerykańska wieprzowina może być bezpieczna, zakaz importu wieprzowego mięsa z Ameryki Północnej powoduje olbrzymie straty w branży mięsnej oraz naciskają na rząd, aby wpłynął na kraje, które zakazały importu mięsa wieprzowego z Ameryki, by cofnęły swoje decyzje. Niektorzy urzednicy USA natychmiast poparli postulat hodowcow, tłumaczac, że „nie może być to także dolegliwość jedzenia”, nazwa może być używana nieprawidłowo, a prawidłowo powinno sie ją określać jako wirusa H1N1. Jedną z głównych przyczyn zgonów chorych na świńską grypę może być zapalenie płuc. Co istotne świńska grypa może pogorszyć przebieg chorob, na ktore dana osoba cierpiała przed zachorowaniem na grypę, np. zaostrzenie astmy czy może rozregulowanie cukrzycy. Kluczowe znaczenie w zapobieganiu grypie mają szczepienia. Najlepiej rozpoczać je wciąż jeszcze zanim rozwinie się sezon grypowy, bo wtenczas z dużym prawdopodobieństwem unikniemy zakażenia. Maseczki częściowo chronią przed zakażeniem, jednakże jeśli zapomnimy o myciu rak oraz na przykład potrzemy oko, ta dodatkowa forma ochrony zda się na nic. ważna może być higiena: używanie jedynie jednorazowych chusteczek do nosa, częste mycie rąk ciepła wodą z mydłem.

Pamiętajmy, że od kilku lat najwięcej z nas choruje na przełomie lutego oraz marca, bo zimy są ciepłe, szczególnie grudzień, mrozy przychodzą niespodziewanie oraz późno. A kiedy pojawia się ocieplenie, za bystro pozbywamy się czapek oraz rękawiczek. We Francji Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt także sprzeciwiła się używaniu tej nazwy, argumentując, że wirus składa sie z genomów grypy ludzkiej, ptasiej oraz świńskiej. Zaproponowała zatem nazwanie jej „grypa północnoamerykańską”. Instytut medycyny tropikalnej w Hamburgu oglosil, że nowego wirusa powinno nazywać się „grypa meksykańską”. Pomysł bystro podchwycił Izrael, któremu nazwa „meksykańska grypa” podoba się o dużo bardziej. W Izraelu ze względów religijnych obowiązuje prawny zakaz jedzenia wieprzowiny. Natomiast Europejskie Centrum Zapobiegania oraz Kontroli Dolegliwości w Sztokholmie zaproponowało nazwę „nowa grypa”, która poparl Joerg Hacker, szef niemieckiego Instytutu im. Roberta Kocha. Zdaniem specjalistów wirus „świńskiej grypy” nie może być bardziej niebezpieczny od zwykłej. Jednakże zwykła grypa może być groźniejsza niż zwykłe przeziębienie – u około 6 proc. chorych może mieć ciężki przebieg. Szczególnie narażone na powikłania grypy są dzieci poniżej 24 miesiąca życia, dorośli powyżej 65 lat i przewlekle chorzy (astmatycy, osoby chorujące na cukrzycę czy może serce). Powodów do paniki nie ma, ale trzeba zachować ostrożność. Oraz to także najwyższą. Tego mikroba lekceważyć nie wolno. AH1N1 nie to także nic nowego. To także ów wirus, który pojawił się w 2009 oraz postawil w stan alarmu slużby medyczne na całym świecie, na czele z WHO – Światową Organizacją Zdrowia. Wówczas jednakże wirus był nowy – AH1N1 byl mieszanką materiału genetycznego wirusa grypy ludzi, świń oraz ptaków, nie spotykaną wcześniej. W kwietniu 2009 pojawiły się doniesienia o ciężkich zachorowaniach oraz zgonach w Meksyku, wywołanych poprzez nowego wirusa, później AH1N1 zarażał w USA, w końcu w obu Amerykach, w Europie, Azji. W czerwcu 2009 WHO ogłosiła pandemię. Jednakże wirus okazał się mniej zjadliwy niż móglby być. Do jesieni 2009 roku na grypę pandemiczną zachorowało parę mln osob, ale zmarło z jej powodu kilkanaście tysięcy. Pandemię wygaszono w sierpniu 2010. A co z wirusem? Nie zniknął z powierzchni kuli ziemskiej, a właściwie z powietrza. Dołączył po prostu do wirusów, które co roku wywołują grypę sezonowa. Ptasia grypa może być o dużo groźniejsza niż grypa świńska. W przypadku wirusa H5N1 śmiertelność może sięgać także 60 proc, podczas, kiedy przy wirusie A/H1N1 zatrzymuje się ona na poziomie kilku procent. Światowa Organizacja Zdrowia, podobnie jak oraz większość mediów, początkowo obstawała przy nazwie „świńska grypa”, jednakże pare dni później postanowiła odejść od takiej formy oraz oglosila oficjalna nazwę wirusa jako „grypa A/H1N1″ (ang. H1N1 influenza A). Stosowanie nazwy „A/H1N1″ w odniesieniu jedynie do wirusa nowej grypy może być nieścisłe oraz mylące – nazwa „A/H1N1″ określa jedynie o jaką grupę wirusów chodzi (do grupy A/H1N1 oprócz wirusa nowej grypy, należa także wirusy zwykłej sezonowej grypy, występującej powszechnie u ludzi, a również m.in. wirus tzw. hiszpanki). By określenie bylo ścisłe, należy doprecyzować o który dokładnie wirus z grupy A/H1N1 chodzi. Dlatego, by uniknać mylenia informacji dotyczących wirusów nowej grypy A/H1N1 z informacjami tyczącymi zwykłych sezonowych gryp (ktore także są powodowane poprzez wirusy A/H1N1) pod koniec czerwca 2009 organizacje międzynarodowe rozpoczęły stosowanie wobec nowej grypy nazwy A/H1N1v, gdzie „v” oznacza skrót od „variant” (wariant). To także dokładniejsze określenie nie przyjęło się do tej pory w mediach, które cały czas stosują oznaczenie „A/H1N1″ w charakterze dokładnej nazwy wirusa nowej grypy.

Wiadomo, że sytuację komplikuje fakt, że wirus nowej grypy ulega ciągłym zmianom – jego poszczególne wyizolowane warianty różnią się. Szczyt zachorowań zwykle przypada w Polsce na styczeń-marzec. Grypa sezonowa co roku powoduje, że na świecie choruje 330 do 990 milionów ludzi, a pół do jednego miliona umiera na skutek powikłań. W tym roku, za grypę odpowiadają trzy wirusy: AH1N1, AH2N3 i B. Tego pierwszego może być najwiecej – odpowiada za 50–60 procent zakażeń. U nas fala infekcji zaczyna jesteśmy w stanie rosnąć – szczyt zachorowań na grypę przypada zwykle na przełom stycznia oraz lutego – a zatem najgorsze przed nami. AH1N1 więc już może być aktywny w Irlandii, Grecji, w Finlandii, na Ukrainie, trochę mniej w Niemczech, Holandii, Rosji, Szwecji, Szwajcarii. Przy grypie pojawia się gorączka oraz ból głowy i ogólne uczucie rozbicia. Charakterystyczne są także bóle mięśni oraz stawów. Powinny wystapić nudności, wymioty oraz biegunki. Niekiedy pojawia się również kaszel oraz katar. W niektórych przypadkach świńskiej grypy wysoka temperatura nie wystepuje, jednakże sa to także sytuacje niezwykle rzadkie. Nie wypracowano do tej pory jednoznacznego zalecenia dotyczącego stosowania preparatów przeciwwirusowych w leczeniu grypy meksykańskiej, głównie ze względu na brak wystarczającej ilości danych. Przeprowadzone w USA wstępne badania wykazały wrażliwość wirusa grypy meksykańskiej znalezionego u ludzi na środki leczenia przeciwwirusowe z grupy inhibitorów neuraminidazy oraz niewrażliwość na amantadynę. Wszystkie wyżej wymienione środki leczenia są dostępne wyłacznie na recepte. Zwiazek Aptekarzy Niderlandzkich (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevoordering der Pharmacie KNMP) ostrzega pacjentów, by nie kupowali leków przeciwko grypie „na zapas” za pośrednictwem Internetu, ponieważ ich niewiadome pochodzenie nie gwarantuje jakości oraz skuteczności, dodatkowo sa oferowane po zawyżonych cenach. Natomiast zaleca zastosowanie prostych czynności higienicznych, które zmniejszają ryzyko zakażenia grypą. Wirusem można się zarazić nie jedynie od kaszlących czy może kichających, ale również dotykając zakażonych powierzchni (klamki, przyciski w windzie, porecz w autobusie), gdzie wirus może przetrwać dużo godzin. Zakażeniu zapobiega czeste oraz dokladne (przez 20 sekund) mycie rąk ciepłą wodą z mydłem lub użycie alkoholowego preparatu odkażającego w żelu. Nieumytymi rękami nie należy dotykać twarzy, zwłaszcza nosa oraz ust, by nie przenieść wirusa. Można, od kilku lat szczepionka przeciwko sezonowej grypie zawiera czasteczki wzmacniające odporność wobec AH1N1. Trzeba jedynie sprawdzić, czy może w punkcie szczepień są wciąż jeszcze szczepionki. Oraz – co ważne! – aby się zaszczepić, trzeba być też zdrowym, oraz pamiętać, że, by sie uodpornić organizm potrzebuje kilku dni. Wirusy świńskiej grypy, podobnie jak większość tego typu patogenów, giną w wysokiej temperaturze. Wieprzowiny nigdy nie spożywa sie na surowo, w związku z czym nie posiada zagrożenia, że w przygotowanej potrawie znajda się wirusy A/H1N1. W lipcu 2009 w wielu miejscach na świecie, m.in. w Hongkongu, New Jersey, Katalonii oraz Sapporo, wyizolowano warianty wirusa nowej grypy A/H1N1v oporne na leczenia właściwego środkiem oseltamiwir. Przewiduje sie, że w niedlugim czasie nowy wirus może osiagnać taką oporność na całym świecie (z powodu powszechności leczenia właściwego przy użyciu Tamiflu i odpowiednich reasortacji z powszechnie cyrkulującymi wirusami gryp sezonowych, które oporność więc już osiągnęły). Rownież amerykańskie władze sanitarne (PAHO) doniosły o pojawieniu się oporności u zmutowanego wirusa grypy A(H1N1) na specyfik przeciwwirusowy Tamiflu, w okolicach granicy amerykańsko-meksykańskiej. Przyczyny upatruje się w łatwej dostepności leku, który w Meksyku można nabyć bez recepty. Przy czym należy zaznaczyć, że wirus grypy zawsze charakteryzował się szybką zdolnością do mutacji. Badana może być także niepokojąca możliwość uzyskania poprzez nowego wirusa oporności na zanamiwir (Relenza) – określana jako malo prawdopodobna, ale zaobserwowana więc już w środowisku laboratoryjnym. Cieple (ale niezbyt ciepłe) ubranie chroni przed wychłodzeniem, a wlaściwa wlaściwa dieta oraz aktywność fizyczna zwiększaja odporność. Osoby śpiace poniżej siedmiu godzin choruja częściej, a po nadużyciu alkoholu system immunologiczny dochodzi do siebie poprzez dobę. Odporność podnoszą natomiast bogate w antyoksydanty warzywa oraz owoce, zawierające kwasy omega-3 ryby, orzechy oraz migdały i dostarczające cynku mieso, jaja oraz warzywa. Wirus grypy szerzy się drogą kropelkową, ale również łatwo przekazujemy jego sobie na dłoniach. I dlatego podczas rozmowy zachowujmy dystans 2 metrów. Przy kaszlu albo kichnięciu zasłońmy nos oraz usta jednorazową chusteczką, a kiedy brak chusteczki, kichajmy oraz kasłajmy w zgięcie łokcia (nie w dłonie!). Unikajmy dotykania palcami ust, nosa oraz powiek. Często myjmy rece, poprzez około 15–20 sekund, ciepła wodą z mydlem. Przy grypie stosuje się dwa rodzaje lekow: inhibitory neuramidazy i środki leczenia hamujace replikacje wirusów. Udowodniono, że wirus A/H1N1 wykazuje wrażliwość na środki z pierwszej grupy, jednakże nie na wszystkie. Cały czas nie posiada jednoznacznych zaleceń co do sposobu podawania środków przeciwwirusowych przy świńskiej grypie. Szczepionka przeciw grypie meksykańskiej, która w dalszym ciągu znajduje się w etapie badań klinicznych, bedzie nazywać się Focetria. Focetria (tzw. „szczepionka modelowa”, czyli opracowana w celach profilaktycznych przeciwko grypie wywołanej poprzez podobny wirus, wymaga każdorazowo dopasowania specyficznego skladnika antygenowego, z kolei dane kliniczne uzyskane w doświadczeniach z nią są pomocne w opracowaniu skuteczności oraz bezpieczeństwa dla szczepionki pandemicznej) została zatwierdzona do stosowania u ludzi w wyjątkowych okolicznościach rozporządzeniem WE nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego z dnia 2 maja 2007. Producentem może być firma farmaceutyczna Novartis Vaccines. Proces produkcyjny trwa szacunkowo 5–6 miesięcy od momentu zidentyfikowania struktury wirusa grypy, który wywołał objawy chorobowe u ludzi. Efektywność szczepionki przeciw grypie meksykańskiej nie może być wciąż jeszcze znana. Wiadomo, że w przypadku szczepionki przeciw podobnemu wirusowi po jednorazowym szczepieniu chroni ona przed zachorowaniem 40% zaszczepionych osób oraz ponad 70% po dwóch szczepieniach. Odmienne zarejestrowane szczepionki przeciw grypie pandemicznej to: Daronrix oraz Pandemrix produkcji GSK Biologicals i szczepionka prepandemiczna Prepandrix przeznaczona do stosowania w 4 oraz 5 fazie rozwoju pandemii. Skoro mamy typowe objawy – gorączkę, bóle mięśni, ból glowy, dreszcze – trzeba udać się od lekarza, a kiedy więc już wiemy, że to także grypa – pozostać w domu, zachować dystans wobec rodziny oraz przyjaciół, unikać skupisk ludzi. Kaszlących dzieci nie należy wysyłać do przedszkola.

Objawy i leczenie: zawał serca

Posted on

Moi drodzy, dzisiaj podejmiemy ważny temat – zawał serca. Zawał mięśnia sercowego, popularnie również Zawał serca, bądź Atak serca czyli po lac. infarctus myocardii – martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem na skutek zamkniecia tętnicy wieńcowej doprowadzającej ludzka krew do obszaru serca. Zawał serca może być zwykle skutkiem pęknięcia blaszki miażdżycowej w naczyniu wieńcowym, czyli naczyniu doprowadzającym ludzka krew do serca. Kiedy blaszka pęka, tworzy sie wokół niej skrzeplina – złożona z płytek krwi oraz włóknika, która zamyka naczynie wieńcowe oraz całkowicie blokuje napływ krwi do mieśnia sercowego.

Jak wiadomo zawał mięśnia sercowego może być postacią dolegliwości niedokrwiennej mięśnia sercowego (obok nagłej śmierci sercowej, dławicy sercowej, przewlekłej dolegliwości niedokrwiennej serca oraz tzw. kardiomiopatii niedokrwiennej). W krajach europejskich dolegliwości ukladu krążenia (w szczególności serca, tętnic oraz żył) są najczęstszą przyczyną zgonow. Z powodu schorzeń sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego, umiera dwa razy więcej osób niż z powodu dolegliwości nowotworowych. Objawy ataku serca powinny również być też niecharakterystyczne. Nie zawsze bedzie to także ból za mostkiem, który może utrzymywać sie poprzez parę minut oraz nie słabnąć. Dochodzace do tego kłopoty z oddychaniem to także znak, że niemal na pewno może być to także zawal serca. Powinny również towarzyszyć mu wymioty, a także biegunka. Im dłużej tetnica może być zamknięta, tym większy obszar mieśnia sercowego umiera, i dlatego im wcześniej rozpocznie się leczenia właściwego majace na celu otwarcie tętnicy wieńcowej, tym większa szansa na uratowanie mięśnia sercowego. Stąd wzięło sie używane często poprzez kardiologów określenie „czas to także mięsień”. Do zawalu mięśnia sercowego najczęściej dochodzi na tle miażdżycy tętnic wieńcowych w przebiegu dolegliwości wieńcowej (często utożsamianej z chorobą niedokrwienną serca). Może ona doprowadzić do zwężenia tętnicy, pęknięcia blaszki miażdżycowej, zakrzepicy czy może niedrożności, a ostatecznie do niedrożności tetnicy. Ognisko miażdżycy w ścianie tetnicy wieńcowej nazywane może być jesteśmy w stanie blaszka miażdżycową powstałą na skutek odkładania się cholesterolu LDL (tzw. „zły cholesterol”) oraz innych tłuszczów w wewnętrznej ścianie tętnicy. Powoduje ona zmniejszenie światla tego naczynia oraz ograniczenie przepływu krwi – często w owych przypadkach pacjent odczuwa objawy dławicy piersiowej, nazywanej również dusznicą bolesną, przy wysiłku czy może zdenerwowaniu. Rocznie w Polsce na zawal serca umiera blisko 200 000 osób. Wedlug Glównego Urzedu Statystycznego z 2009 roku zawału serca doświadczylo kiedykolwiek w swoim życiu 3,4% Polaków, w tym 4,1% mężczyzn oraz 2,5% kobiet. Ryzyko wystąpienia zawału zwieksza się znacznie z wiekiem, np. zawal serca przebyło w przeszlości aż 15% osob w wieku 71–79 lat. Mechanizmem, ktory bezpośrednio prowadzi do zawału, może być pęknięcie albo krwotok do blaszki miażdżycowej lub narastanie zakrzepu na jej powierzchni. W 90% przypadków bezpośrednią przyczyną zawału mięśnia sercowego może być zakrzep, który powstaje w miejscu zwężonym poprzez blaszki miażdżycowe. Chorobowe zlogi nie jedynie zwężają naczynie, ale powodują także spustoszenia w jego ścianie. Kiedy w końcu warstwa wewnętrzna pęka, ludzka krew wpływa do szczeliny, gromadza się plytki krwi oraz uruchomiony zostaje proces krzepnięcia. Tak tworzy się niebezpieczny zakrzep. Skoro wskutek owych zmian średnica naczynia zostanie zweżona powyżej 2/3 – 3/4 jego średnicy (krytyczne zwężenie tętnicy wieńcowej) wówczas zwykle dokonuje się zawał mięśnia sercowego w obszarze zaopatrywanym poprzez dane naczynie (mięsień sercowy ulega niedokrwieniu oraz w ciągu kilku-kilkunastu minut rozpoczyna się jego nieodwracalne uszkodzenie, które w wypadku nieprzywrocenia dopływu krwi prowadzi do powstania ogniska martwicy tego fragmentu mięśnia sercowego). Warto zatem również znać przyczyny zawału serca, które są najczęstsze. Chociaż zawał przytrafi się coraz młodszym osobom to także jednakże największą grupę stanowią meżczyźni w wieku 60-70 lat. Grupą szczególnie narażoną na atak serca są meżczyzni w wieku ponad 45 lat i kobiety powyżej 55 roku życia. Najwiecej może być pośród nich palaczy papierosów, leczących nadciśnienie i mających wysoki cholesterol. Zawał serca przytrafi się glównie osobom z nadwagą oraz otyłością. Okolicznością zwiększającą ryzyko może być również cukrzyca oraz brak aktywności fizycznej. Bol zgłaszany poprzez chorego posiada charakter rozlany, a nie punktowy, tzn. nie można wskazać miejsca bólu jednym palcem. I dlatego pacjent z zawalem serca zazwyczaj wskazuje miejsce bólu, przykładajac całą pięść do mostka. Ból trwa zwykle ponad 20 minut; może się utrzymywać stale albo wielokrotnie ustępować oraz nawracać. U osób w starszym wieku albo chorujących na cukrzycę ból w trakcie zawalu może być też mniej charakterystyczny lub (rzadko) nie występuje wcale. Wowczas zawał objawia się np. w postaci zasłabniecia albo duszności. W rzadkich przypadkach przyczyną zawału może być też zator tętnicy wieńcowej. Może być to także skrzeplina krwi, która powstaje w organizmie, a nastepnie odrywa się oraz wędruje z prądem krwi. W miejscu jej zatrzymania się może dojść do całkowitego zamknięcia światła naczynia krwionośnego. Z powodów tętniczych posiada to także jednakże miejsce stosunkowo rzadko. Odmienne rzadkie przyczyny zawału to także zmiany zapalne tętnic wieńcowych (np. w kile, chorobie Kawasakiego), uraz (np. w wyniku wypadku komunikacyjnego) albo neuropochodne zaburzenia w regulacji przepływu krwi poprzez system naczyń wieńcowych. Ogniskowa martwica mięśnia sercowego może pojawić sie rownież w przebiegu wstrzasu oraz przy dużym przeroście mięśnia sercowego. Równie sporadyczna przyczyna zawału może być zamknięcie tętnicy wieńcowej poprzez nagły skurcz naczynia. Skoro skurcz ustąpi dostatecznie szybko, chory odczuwa jedynie napad dusznicy. Może być to także tak zwana angina Prinzmetala.

Ale kiedy jednakże naczynie pozostanie zamknięte nadto dlugo, zaopatrzenie mieśnia sercowego w tlen zostaje upośledzone oraz rozwija sie zawał serca. Udowodniono rownież, że tendencje do zawalu można dziedziczyć. Przypadki dolegliwości wieńcowych oraz zawału serca w najbliższej rodzinie powinny wzmoc czujność oraz sprawić, że badania profilaktyczne będą realizowane regularnie. Trzeba zatem badać poziom cholesterolu, mierzyć ciśnienie czy może poziom cukru. Czterdziestolatkowie powinni robić takie badania co najmniej co rok. Można także wykonać badanie oznaczajace poziom markerów ryzyka zawalowego. Nie może być ono jednakże przesądzające, bo zawał serca w glównej mierze zależy od trybu życia. Skoro bol w klatce piersiowej utrzymuje się ponad 5 minut oraz nie ustępuje po odpoczynku albo zastosowaniu nitrogliceryny (dotyczy pacjentów, którym lekarz uprzednio zapisal ów lek), należy niezwlocznie zadzwonić pod numer telefonu ratunkowego 999 albo 112 oraz się położyć. Skoro ktoś bliski może być w pobliżu, trzeba jego poprosić o opiekę. Dokonany zawal mięśnia sercowego pod względem morfologicznym może być zawałem bladym, w którym pojawia się martwica skrzepowa (denaturacyjna). Na obrzeżach ogniska zawałowego powinny powstać ogniska uszkodzenia reperfuzyjnego, w wyniku którego pojedyncze kardiomiocyty ulegają martwicy rozpływnej. Zawały powstaja blisko wyłącznie w mięśniu komory lewej oraz w przegrodzie miedzykomorowej serca (zawały komory prawej albo przedsionków są rzadkie). Wbrew rozpowszechnionemu pogladowi, nie można w sposob pewny stwierdzić na stole sekcyjnym świeżo dokonanego zawalu mięśnia sercowego. By potwierdzić zawał serca u zmarłej osoby, osoba taka musi żyć od chwili dokonania zawału co najmniej parę godzin, by w jej sercu można było stwierdzić dyskretne cechy martwicy widoczne morfologicznie. Kłopot wykrywania wczesnych zawałów serca może być ważnym zagadnieniem w medycynie sądowej. Dla stwierdzenia wczesnych zawałów stosuje się metody immunochemiczne oraz histochemiczne (np. zwiększenie fuksynofilii uszkodzonych wlókien mięśniowych) pozwalające wykazać zmiane aktywności enzymów mięśniowych w ogniskach zawału, ale są to także metody mało pewne, zwlaszcza kiedy zwłoki zmarłego nie zostały poddane sekcji krótko po zgonie. Na szczeście także w przypadku jego wystąpienia, zawał serca można leczyć. Stosowane są różne metody, w każdym z przypadków dobierane indywidualnie. Może to także być też angioplastyka tetnic wieńcowych, operacja pomostowania aortalno-wieńcowego (wszczepienie bajpasów) czy może odmienne metody stosowane poprzez kardiologa oraz kardiochirurga. Leczenia właściwego zawału serca obejmuje zarówno sposoby farmakologiczne, jak oraz niefarmakologiczne. Niezwykle ważny może być czas, jaki uplywa od wystąpienia bólu w klatce piersiowej do rozpoczęcia leczenia, bo im wcześniej rozpocznie się leczenia właściwego zawału, tym więcej mieśnia sercowego można uratować. Najlepsze rokowanie dotyczy pacjentów, u których leczenia właściwego rozpoczęto w ciągu pierwszej godziny od wystąpienia objawów. Może być to także tzw. złota godzina. Niestety, dużo osob opóźnia wdrożenie odpowiedniego leczenia właściwego takimi niepotrzebnymi czynnościami, jak leczenia wlaściwego się na własną rękę, dzwonienie do rodziny, znajomych czy może lekarza rodzinnego. Pierwsza pomoc sprowadza się do ułożenia chorego w pozycji półsiedzącej (o ile może być przytomny) albo bocznej ustalonej (jeśli może być nieprzytomny), wezwaniu fachowej pomocy medycznej oraz kontroli tętna oraz oddechu (jeśli ustanie praca serca oraz oddech należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową). W warunkach domowych należy podać 300–500 mg aspiryny doustnie oraz natychmiast wezwać karetkę. Nie podawać nitrogliceryny przy objawach wstrząsu: pacjent blady, zlany zimnym potem. Nie wolno podawać preparatów zawierajacych diklofenak, odradza się podawanie glikozydów nasercowych czy może jakichkolwiek innych lekow (w tym nasercowych albo nadciśnieniowych). Czas od wystąpienia pierwszych objawów do momentu dostarczenia chorego do szpitala decyduje o możliwości wykonania mechanicznej reperfuzji naczynia albo podania leków trombolitycznych, co posiada decydujace znaczenie dla przeżywalności oraz stopnia uszkodzenia mięśnia sercowego. Najlepiej naturalnie do zawału serca nie dopuścić, ale kiedy więc już się wydarzy, warto widzieć co wtenczas robić. Zachęcam do zapoznania sie ze sposobami postępowania w przypadku wystąpienia objawów zawału serca. Dzieki temu bedziecie wiedzieli gdy zastosować nitroglicerynę, a gdy lepiej od razu wezwać ratownikow. Pierwsza pomoc przy zawale serca może być wprawdzie niezwykle istotna, ale znacznie ważniejsze może być wezwanie profesjonalistów. Pierwszej pomocy po zawale serca można bowiem udzielić więc już w karetce pogotowia. Dużym błędem może być wyruszenie do szpitala własnym środkiem lokomocji albo korzystanie w tym celu z uprzejmości osób bliskich. Jedynym bezpiecznym środkiem transportu osoby z podejrzeniem zawalu serca może być karetka pogotowia, bo więc już podczas drogi do szpitala można rozpocząć leczenie. Nieraz we wczesnym okresie zawalu dochodzi do zatrzymania krażenia (serce wnet przestaje pracować).

W każdym przypadku personel karetki dysponuje odpowiednią wiedzą oraz wyposażeniem, by przywrócić pracę serca. Wiec już w czasie transportu ratownik kontaktuje się z personelem szpitala, ktory może się przygotować do natychmiastowego wdrożenia leczenia wlaściwego zawału serca. Ostry zawał serca może być bowiem stanem naglącym, wymagającym szybkiej interwencji medycznej. Jednakże okolo 60% chorych umierających z powodu zawału, ginie w pierwszej godzinie dolegliwości – najczęściej wciąż jeszcze przed uzyskaniem kwalifikowanej pomocy lekarskiej. Skoro bol w klatce piersiowej utrzymuje się około 15 minut, nie należy zwlekać z wezwaniem pomocy. Pierwsza godzina ataku serca może być rozstrzygająca, jednakże w praktyce sprowadza sie to także do pierwszych 4 godzin. Opóźnienie leczenia właściwego wynika najczęściej z winy niezdecydowanego pacjenta (ociąganie sie z wezwaniem pomocy lekarskiej dotyczy 62% pacjentów). Opóźnienie z winy transportu dotyczy 9% przypadków, a 29% opóźnień wynika z wewnatrzszpitalnych procedur. Zawał serca (mięśnia sercowego) może mieć różne objawy. Zawał serca stwierdza się wtedy, kiedy dochodzi do zamknięcia (zatkania) blaszką miażdżycową naczynia wieńcowego, czyli tetnicy doprowadzającej do serca utlenowaną krew. Ta sekcja mięśnia sercowego, do której nie dochodzą ludzka krew oraz tlen, ulega wówczas martwicy. Zawał na ogól obejmuje lewą komorę serca, prawej dotyczy znacznie rzadziej. Po dotarciu pacjenta na izbę przyjęć szpitala lekarz zbiera wywiad oraz bada pacjenta (zobacz: Jakie badania wykonuje się w celu rozpoznania zawału serca?). Na podstawie zgłaszanych dolegliwości i występowania u pacjenta czynnikow ryzyka zawalu serca (zobacz: Czynniki ryzyka dolegliwości wieńcowej) może podejrzewać zawał serca z większym albo mniejszym prawdopodobieństwem. W niektórych krajach (ostatnio również w Polsce) propaguje się dostęp przeszkolonych osób do defibrylatorów, w celu leczenia właściwego nagłego zatrzymania krażenia u osob z zawałem mięśnia sercowego. Obraz EKG w przebiegu zawału serca może być też nieprawidłowy albo (rzadziej) prawidłowy (zobacz: Elektrokardiogram). Z punktu widzenia praktycznego w ocenie EKG duża rolę odgrywa pomiar wychylenia tzw. odcinka ST. Skoro lekarz rozpoznaje uniesienie odcinka ST, zwykle kieruje chorego od razu na zabieg koronarografii oraz angioplastyki balonowej, bo najprawdopodobniej tętnica odpowiadająca za zawał serca całkowicie się zamknęła. Mówi się wówczas o tzw. zawale serca z uniesieniem odcinka ST (ST elevation myocardial infarction – STEMI). Lekarz, jeśli istnieje podejrzenie zawału, dokonuje pomiarów tętna, ciśnienia krwi i podłącza chorego do stalego monitoringu. Wykonuje EKG i zapewnia stały dostęp do żyły poprzez założenie kaniuli albo w cięższych przypadkach wkłucia centralnego. Podaje tlen, ktory powinien być też nawilżony oraz podawany z prędkościa 2-4 litrów na minutę. Powinien pobrać ludzka krew do badań i walczyć z bólem. Objawem typowego zawału serca może być ostry bol odczuwany w środkowej części składowej klatki piersiowej, za mostkiem. Pacjenci określają jego jako pieczenie, rozpieranie, rozrywanie, ucisk albo dławienie. Skoro trwa krótko (kilka minut), najprawdopodobniej może być to także bol wieńcowy – typowy objaw dolegliwości niedokrwiennej serca. Kiedy utrzymuje się dlużej (nawet pół godziny), zwykle oznacza atak serca. Ale nie zawsze tak jest. Zawał może bowiem dawać objawy, które zwykłemu człowiekowi zbyt trudno powiązać z sercem. Niezwykle istotnym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce zawału serca może być oznaczenie stężenia troponiny. Skoro może być ono zwiększone, u chorego z charakterystycznym bólem w klatce piersiowej można rozpoznać zawał serca także przy prawidłowym wyniku EKG. W etapie przedszpitalnym/medyczno ratunkowym stosuje się tzw. schemat MONA (Morfina, O-tlen, Nitrogliceryna i Aspiryna). Pacjentowi podaje się mieszaninę tlenu z powietrzem maską twarzową, nitrogliceryne 0,4-0,8 mg podjezykowo; aspiryna 300–500 mg doustnie; dożylna analgezja (Morfina); metoprolol p.o./i.v.; infuzja dożylna nitrogliceryny (jeśli ciśnienie pozwala) z infuzją 0,9% NaCl. Również może być ważne stworzyć kardiomonitoring – w ciągu transportu pacjent musi być też monitorowany, by w adekwatnej chwili diagnozować zaburzenia rytmu serca.

To ważne: skala spustoszeń poczynionych w sercu poprzez zawał zależy zwykle od czasu, w jakim chory trafi do szpitala. Zasada może być jedna – im szybciej, tym większe szanse na wyzdrowienie. W ciągu 3, także 6 godzin można przeprowadzić zabieg udrożnienia naczynia, a skoro nie może być to także możliwe – podać środki leczenia rozpuszczajace zakrzep. Ale po 12 godzinach od pojawienia się ostrego bolu zawalowego niewiele można wiec już zrobić. Czesto kończy się to także śmiercią. Zawal serca zdiagnozowany odpowiednio wcześnie leczy się najczęściej połączeniem metod farmakologicznych oraz zabiegowych. W wyjatkowych sytuacjach, gdy nie posiada dostepu do pracowni hemodynamiki, stosuje się jedynie leczenia właściwego farmakologiczne. Podczas zawału serca nie można dopuścić do stworzenia się zakrzepów, i dlatego podaje się na samym początku kwas acetylosalicylowy (aspiryna) w dawce co najmniej 300 mg (aktualnie podanie aspiryny traktowane może być jako rutynowe postepowanie przedszpitalne),obecnie zaleca sie także rutynowe podawanie klopidogrelu w dawce 300 mg albo 600 mg u owych pacjentów, u których planujemy PCI i heparynę w dawce 40-70 j.m./kg. Płytki krwi, W każdym przypadku podejrzenia zawalu (potwierdzonego albo nie) pacjenta należy pilnie oraz jak najszybciej dostarczyć do specjalistycznego ośrodka z dyżurną pracownią hemodynamiczną albo oddziałem kardiochirurgii interwencyjnej. Jeśli pacjent żwawo dotrze do szpitala, lekarze przystąpią do udrożnienia tętnic zaczopowanych poprzez zakrzep. Powinny np. wprowadzić do tętnicy cienki cewnik oraz poszerzyć specjalnym balonikiem zwężone naczynie. Natomiast w miejscu najbardziej zarośniętym poprzez blaszki miażdżycowe zakłada się stent (rurka z siateczki), który rozpręża się w naczyniu, rozszerza jego ścianki oraz ludzka krew może swobodnie przepływać. Zawał, który wydawał się w pierwszym rozpoznaniu rozległy, po zastosowaniu nowoczesnych technik leczenia właściwego może się okazać mniej groźny. A powstała po nim blizna, czyli całkowicie obumarła, zniszczona tkanka, zajmie jedynie niewielki ten fragment mieśnia sercowego. Zmniejszenie ryzyka może być możliwe poprzez ścisłe przestrzeganie zasad profilaktyki wtórnej. Polega ona na wdrożeniu zasad tzw. zdrowego stylu życia, redukcji wszystkich czynników ryzyka dolegliwości sercowo-naczyniowych i stosowaniu lekow. Konieczne może być zwiększenie aktywności fizycznej, zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie spożycia alkoholu, zmniejszenie masy ciała i stosowanie adekwatnej diety. Zawał obejmujacy swoim zasięgiem mięsień prawej komory serca, pomimo że nie częsty może być przypadkiem szczególnym, w którym postępowanie różni się od procedur przyjętych w zawale lewokomorowym. Zawał prawej komory najczęściej przebiega z bradykardią oraz blokiem przedsionkowo-komorowym, ze względu na towarzyszące uszkodzenie węzła przedsionkowo-komorowego, zaopatrywanego w ludzka krew poprzez prawą tętnicę wieńcowa. W ostrej fazie zawału nie wolno stosować azotanow (nitrogliceryna) i diuretykow. Należy zwalczać hipotonię wlewem płynów infuzyjnych i podawaniem leków o działaniu inotropowym dodatnim. W przypadku znacznie nasilonej bradykardii, kiedy może być to także możliwe, należy zastosować czasową stymulację celem uzyskania poprawy hemodynamicznej. Zwiekszenie powrotu żylnego do prawej komory można uzyskać układając chorego w pozycji Trendelenburga.

Pamiętaj – jeśli podejrzewasz u siebie (lub innej osoby) świeży zawał serca, czekajac na pogotowie, zażyj bądź podaj choremu 2 tabletki zawierające kwas acetylosalicylowy. Posiada on właściwości przeciwzakrzepowe, dzięki czemu zmniejszy straty, jakie zawał poczyni w sercu, być też może uratuje życie, ale na pewno nie zaszkodzi. Inaczej może być z nitrogliceryną, która rozszerza naczynia oraz obniża ciśnienie krwi. Można ją podać jedynie wtedy, kiedy mamy absolutną pewność, że nastąpił świeży zawał. Kiedy przyczyny dolegliwości, np. zasłabnięcia, nie sa znane, podanie tego leku może pogorszyć stan chorego. Każdy pacjent po zawale serca (o ile nie posiada bezwzględnych przeciwwskazań) do końca życia powinien zażywać kwas acetylosalicylowy, statynę, beta-bloker oraz inhibitor konwertazy angiotensyny albo w przypadku nietolerancji leków z tej grupy – antagonistę receptora angiotensyny i corocznie szczepić sie przeciwko grypie. Dodatkowo poprzez 12 miesięcy zaleca się stosowanie klopidogrelu albo innego leku, który w podobnym mechanizmie jak klopidogrel hamuje agregację płytek krwi (prasugrel, ticagrelor). Leczenie zachowawcze oraz obserwacja chorego, czyli odstąpienie od udrożnienia zablokowanego naczynia wieńcowego przy świeżym zawale (za pomocą angioplastyki albo leków trombolitycznych) wobec obecnej wiedzy medycznej należy uznać za poważny błąd w sztuce lekarskiej, istotnie zagrażajacy życiu pacjenta oraz powodujący w przyszłości duża szansę na to, iż chory zostanie inwalidą. Jeśli ośrodek nie posiada możliwości wykonania angioplastyki albo podania lekow trombolitycznych to także pacjent ze świeżym zawałem nie powinien do takiego ośrodka trafić. Male, lokalne szpitale, bez pracowni kardiologii inwazyjnej oraz pracowni hemodynamiki, nie powinny przyjmować pacjentów ze świeżym zawałem serca, ale kierować ich do ośrodków specjalistycznych. Zawał oznacza martwicę narządu albo tkanki wywołana niedokrwieniem. W zależności od miejsca niedokrwienia mowi się o zawale serca, płuca albo tkanki mózgowej. W ostatnim przypadku mamy do czynienia z udarem niedokrwiennym mózgu. Na chwilę obecną nie istnieje miejsce w Polsce oddalone od właściwie wyposażonego ośrodka o wiecej niż 80 km, co gwarantuje dowoz pacjenta w czasie mniejszym niż 1 godzina. Zespoły Ratownictwa Medycznego wyposażone są w sprzęt teleradiologiczny pozwalający wykonać niezbędne badania (w tym oznaczenie markerów zawału[potrzebne źródło] oraz wykonanie EKG) podczas transportu oraz przesłanie wynikow za pomocą radia do ośrodka wciąż jeszcze przed przybyciem chorego, który (jeśli zawal zostanie potwierdzony) może od razu trafić na zabieg. W przypadku zawału serca martwica obejmuje mięsień sercowy. Początkowo w wyniku niedokrwienia komórki mięśnia sercowego (kardiomiocyty) przestają sie prawidłowo kurczyć, a następnie się rozpadają, w wyniku czego znajdujące sie w nich substancje przedostaja się do krwi. Przykładem takiej substancji może być troponina, która wykrywa się we krwi pacjenta z zawałem serca. W miejsce martwych kardiomiocytów z czasem pojawia się blizna. Postępowanie w poźnym zawale, kiedy pacjent trafil na oddział po więcej niż 12 godzinach od początku bólu nie może być jednoznaczne. Zakłada się jednak, że wykonanie angioplastyki w takim przypadku należy odłożyć do powstania blizny, ale docelowo zabieg udrożnienia wykonać. Na razie istnieje nadto mało dowodów naukowych, które mogłyby jednoznacznie określić postepowanie w takich przypadkach.

Zanim trafisz do dentysty – sposoby na ból zęba

Posted on

Czasami dopada nas nagły, nieprzewidziany ból zęba. Pamiętajmy, że do usunięcia przyczyny bólu niezbędna może być interwencja stomatologa. Do czasu wizyty warto spróbować czy nie pomogą nam dostępne w aptece środki leczenia przeciwbólowe oraz przeciwzapalne zawierające ibuprofen, które uśmierzą ból oraz zahamują narastanie stanu zapalnego.
Jak wiadomo ból zeba to także jeden z najbardziej dokuczliwych bólów. Gdy boli ząb nie sposob się skupić na pracy ani spać. Najlepsze wyjście to także iść do dentysty. Jak uśmierzyć ból zęba zanim doczekasz się na wizytę? Oprócz środków przeciwbolowych z apteki wypróbuj na ból zęba olejek goździkowy. Bolący ząb to także jedna z owych rzeczy, które skutecznie powinny uprzykrzyć ci życie. Nie da ci spać, jeść, pić, a także zachłysnąć się zimnym powietrzem! Ból zęba może wynikać z wielu przyczyn. Skoro nie ustepuje, należy koniecznie wybrać sie do dentysty. Poniżej przedstawiam parę domowych metod na złagodzenie tej dolegliwości. Nie zastąpią one leczenia wlaściwego stomatologicznego, ale przynajmniej na chwilę pomogą uśmierzyć ból. W środku każdego zęba znajduje się miazga zęba. Może być to także miękka, gąbczasta tkanka zawierajaca dużo wrażliwych zębów oraz naczyń krwionośnych. Miazgę otaczają warstwy twardej tkanki, z kolei warstwa znajdująca się najbardziej na zewnątrz to także szkliwo. Na ból zęba pomoże czosnek, cebula oraz sól. Składniki w równych proporcjach, należy wspólnie utrzeć, aż do uzyskania jednolitej zawiesiny oraz przyłożyć ja na bolący ząb, od góry przykładając wacikiem. Ból zęba może być też łagodnym dyskomfortem, ale również potrafi dać sie we znaki ostrym kłuciem, tępym uciskiem lub nieprzyjemnym pulsowaniem. Pierwszy odruch to także uśmierzyć ból zęba.

Przede wszystkim powinniśmy w sytuacji bolu zęba sięgnąć po telefon oraz umówić wizytę u dentysty – pamiętajmy – najprostsze sposoby działają najlepiej. Ludzkie zęby bola tak mocno nie bez powodu. Muszą krzyczeć o swoim stanie, bo kiedy je zaniedbamy, to także rozwijający sie stan zapalny może zainfekować zatoki, a także mózg, nie mówiac więc już o sercu. Goździki to także nierozkwitłe, wysuszone pąki drzewa goździkowego. Stosowane sa głównie jako przyprawa, ale również świetnie sprawdzają się w medycynie. Goździki działają antyseptycznie oraz bardzo dobrze uśmierzaja ból. Rozgniecionego goździka można przyłożyć do bolącego miejsca. Bardzo dobrze sprawdza się dostępny w aptece olejek goździkowy, którym warto nasmarować bolace miejsce zęba. Cytryna, ze wzgledu na bogatą zawartość witaminy C, może być skuteczna przy leczeniu wszelkich problemów dentystycznych. Potarcie kawałkiem cytryny bolącego zęba na pewno przyniesie ci ulgę. Łyżeczka soli rozpuszczona w filiżance wrzacej wody stanowi doskonały, domowy płyn do płukania jamy ustnej, który zmniejsza obrzęk. Płyn należy przytrzymać w jamie ustnej poprzez około 30 sekund, a następnie wypluć. Ból może być zwykle dotkliwszy podczas jedzenia albo picia, zwłaszcza potraw goracych albo zimnych. Szczęka w obszarze bolacego zęba może być też podrażniona oraz wrażliwa na dotyk. Ból może zaostrzać się podczas leżenia, bo wówczas ciśnienie w okolicy zęba może być wieksze. Bóle zębów wynikają zazwyczaj z podrażnienia zakończeń bólowych znajdujących się w miazdze albo ozębnej zęba. Informacja o uszkodzeniu dociera do określonych obszarów mózgu poprzez włókna unerwiajace zęby, dziąsła, żuchwy oraz szczęki. Remedium na ból zęba może być też także szałwia. Liście tej leczniczej rośliny zawierają około 3% olejku eterycznego, a również m.in. garbniki, flawonoidy witamine B1, witaminy z grupy B3, karoteny i witamine C. Roślina ta także posiada właściwości odkażające oraz grzybobójcze, które zapobiegają rozwojowi infekcji. W walce z bólem zęba skuteczny może okazać się napar z liści szałwii, ktore należy zalać wrzątkiem oraz zaparzyć. Po ostygnięciu płynu, powinno się nim płukać jamę ustną. Na ból zęba pomoże masaż punktu na dłoni, w którym łączą się ludzkie kości kciuka oraz palca wskazującego. Masować należy przeciwną strone do bolacego zęba, tzn. lewa dłoń przy bólu zęba po prawej stronie oraz na odwrót. Stymulując ów punkt, nalezy wykonywać intensywne ruchy kołowe poprzez około 5-10 minut. Przede wszystkim są to także uszkodzenia zebów, np. w wyniku próchnicy albo pęknięcia szkliwa. Pierwsze stadium to także nadwrażliwość zęba na zmiany temperatury i na słodkie oraz kwaśne jedzenie. Nadwrażliwość spowodowana może być np. opuszczeniem się dziąsła oraz odsłonięciem wrażliwej zębiny albo pęknięciem czy może innym uszkodzeniem szkliwa. To także pierwszy krok do infekcji. Zdarza sie, że ból, który odczuwamy jako ból zęba może być spowodowany np. powiększeniem sie węzła chłonnego, jakimś problemem ze stawem żuchwowym albo neuralgią. Sami tego nie ocenimy – trzeba poprosić o pomoc dentystę. Alkohol posiada właściwości przeciwbolowe oraz odkażające (działa bakteriobójczo). Recepta na uśmierzenie bólu z jego zastosowaniem może być prosta. Kiedy boli zab warto przepłukać nim usta. Najlepiej, był alkohol był schłodzony. Naturalnie nie należy jego pić. Można również wacik nasączony alkoholem przylożyć do bolacego miejsca. Kolejnym skutecznym domowym sposobem na bolący zab może być obranie ziemniaka oraz pokrojenie jego na plastry. Przyłóż jeden plaster do bolącego zęba oraz przytrzymaj poprzez 15 minut. Jeśli ząb może być złamany albo utracił wypelnienie, ból pokonać można poprzez zakrycie problematycznego obszaru miękką guma do żucia. Może być to także jedynie rozwiązanie tymczasowe, pozwalające na złagodzenie bólu do czasu wizyty u stomatologa. Dowiedz się czegoś o tabletkach przeciwbólowych.

Można powiedzieć, że działanie przeciwbólowe posiada także sok z zielonej papai. ów owoc posiada właściwości bakteriobójcze oraz mukolityczne tzn. rozpuszcza martwe tkanki oraz oczyszcza ranę. Preparaty z tego owocu występują w wielu medykamentach stomatologicznych. Sok z zielonej papai może być też ratunkiem na ból zęba podczas zagranicznej wycieczki. Aplikuje się jego na sączku. W uwolnieniu od bólu zeba może pomoc także stymulacja innego punktu. Znajduje sie on w zagłębieniu nad górną wargą. Wystarczy uciskać jego intensywnie poprzez pare minut, a ból ustapi. Ból spowodowany ubytkami próchnicy powstaje dlatego, że luki w zębinie odsłaniają wrażliwa miazgę zęba, ktora znajduje sie w środku. Miazga, pod wpływem drażnienia pokarmami oraz płynami zaczyna boleć. W sytuacji zaawansowanej prochnicy oraz stalego drażnienia miazgi może dojść do zapalenia miazgi. Wtenczas czujemy dotkliwy bol. Powodem bólu zęba może również być też ropień, ktory tworzy się w wyniku stanu zapalnego miazgi. Przyczyna bólu powinny być też także odsłonięte szyjki zębowe, w wyniku opuszczania się dziąseł, kieszonki zębowe, a również stany zapalne dziąseł (choroby przyzębia).Jodyna to także ciemnobrunatny preparat, wykorzystywany do dezynfekcji skory oraz blon śluzowych. Ciecz niszczy bakterie, grzyby oraz toksyny. Jodyna posiada działanie przeciwbólowe, i dlatego pomocna jest, kiedy wnet zaskoczy ból zeba. Stosuje się ją miejscowo. Wystarczy wacik nasączony niewielką ilością roztworu przykładać do chorego miejsca aż do momentu, kiedy ząb całkowicie przestanie boleć. Goździki skutecznie paraliżują nerwy, redukując bol. Jednakże olejek goździkowy powinien być też stosowany z rozwaga – wlanie jego do jamy ustnej może jedynie pogorszyć dolegliwość. Lepszym pomysłem może być nałożenie 2 kropli ojejku na bawełniany wacik oraz przyłożenie do bolącego zeba. Kłącza tataraku to także staropolska metoda walki z bólem zęba. Zawierają olejek eteryczny, gorycze, garbniki, witaminę C oraz sole mineralne. Mają właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne oraz przeciwzapalne. Ich żucie działa także przeciwbólowo. Z bólem zęba poradzą sobie także nalewki walerianowe albo kamforowe. Wystarczy umieścić wacik, nasączony w jednej albo drugiej nalewce, na albo w okolicach bolącego zęba, by ukoić ból. Niezwykle ostry oraz trudny do zniesienia ból wywołuje zapalenie okostnej. To także poważna komplikacja wynikająca z dolegliwości zębów albo jamy ustnej. Okostna może być włóknistą błoną pokrywającą ludzkie kości szczęki. Do stanu zapalnego okostnej może dojść w wyniku dolegliwości dziąseł oraz powstania tamże ropnia albo zgorzeli czyli obumarcia oraz rozkladu miazgi zęba w wyniku nieleczonego stanu zapalnego.Ze wszystkich roślin posiada najwięcej fitoncydow, substancji lotnych o właściwościach zwalczajacych bakterie, dzięki czemu lagodzi kaszel oraz pomaga szybciej zwalczyć infekcje. Mocno antybakteryjne działanie czosnku sprawdza się, kiedy boli ząb. Wystarczy rozkroić obrany ząbek czosnku oraz przyłożyć do bolacego miejsca. Można rownież żuć jego poprzez około 10 minut. Zbliżone wlaściwości posiada cebula. Najłatwiej dostępnym naturalnym remedium na ból zeba może być czosnek. Ząbek czosnku obtocz w soli oraz umieść pod bolącym zebem. Możesz także żuć jeden zabek czosnku codziennie rano. Nie jedynie uśmierzysz ból, ale także wzmocnisz zęby. By złagodzić ból, należy umieścić kostki lodu w plastikowym woreczku, otoczyć cienką ściereczką oraz przyłożyć do bolacego zęba na okolo 15 minut. Możliwe może być również ulokowanie zimnego woreczka na policzku, w miejscu, gdzie znajduje się ząb. Pacjenci gabinetów stomatologicznych powinny kojarzyć charakterystyczny, intensywny zapach eterycznego olejku eukaliptusowego. Stosuje się jego w medycynie naturalnej oraz aromaterapii. Jego głównym składnikiem może być cyneol, ktory zwalczają bakterie, a również seskwiterpeny o właściwościach przeciwzapalnych. Olejek eukaliptusowy działa chłodząco oraz rozkurczowo. Może być składnikiem past do zębów oraz plynów do płukania jamy ustnej.

Czym zajmuje się dermatolog?

Posted on

Odpowiedzmy dzisiaj sobie na pytanie „czym zajmuje się dermatolog?”. Współcześnie dermatolog może być lekarzem zajmujacym się nie jedynie leczeniem zazwyczaj łagodnych dolegliwości skóry. Dermatolog czy też wenerolog zajmuje się przede wszystkim chorobami skóry oraz narządów płciowych zarówno u osób dorosłych, jak u dzieci.

Po prostu problemy ze skórą wielokrotnie wynikają z dolegliwości umiejscowionych w narzadach wewnętrznych albo obejmujących cały organizm, dermatolog musi mieć wiedzę z zakresu: alergologii, dolegliwości wewnętrznych, reumatologii, dolegliwości zakaźnych i onkologii. Szczególną uwage poświęca się też chorobom zawodowym skóry oraz dermatozom zawodowym. Dermatolog musi mieć wiedze na temat przepisów prawnych dotyczących orzecznictwa dolegliwości zawodowych. Dermatolog musi regularnie aktualizować swoją wiedzę z zakresu dermatochirurgii oraz kosmetologii. Dermatolog to także lekarz, który rozwiązuje wszelkie problemy skórne. Specjalizuje sie też w leczeniu schorzeń wlosów oraz paznokci. Gdy jedynie na naszej skórze zaczynaja pojawiać się niechciane oraz nieznane zmiany powinniśmy udać się jesteśmy w stanie do tego specjalisty. Dermatologia może być dziedziną medycyny oraz przede wszystkim zajmuje się badaniem funkcji skóry i różnorodnych schorzeń z nią zwiazanych, m.in. wysypek, oparzeń i nowotworów. Dermatologię można podzielić na dwa podstawowe działy: dermatologię kliniczną, która dotyczy diagnozowania oraz leczenia właściwego dolegliwości skory i dermatologię doświadczalną, której celem może być pozwanie nowych mechanizmow funkcjonowania tkanek skórnych.

To jednak nie koniec. Kiedy w gre wchodzi kwestia estetyki, oraz chcemy się na przykład pozbyć szpecacych nas blizn czy może znamion, ktore w naszym odczuciu odbierają nam urodę, odpowiednie badania również się niezbędne. Czasem może bowiem okazać się, że ze względów zdrowotnych zastosowanie konkretnej metody leczenia właściwego staje się po prostu niemożliwe. Nie mniej jednak może być ich dzisiaj tak wiele, że dobranie adekwatnej nie powinno stanowić w zasadzie żadnego problemu. Specjalista dermatolog może być lekarzem zajmujacym się przede wszystkim chorobami skory. Są to także dolegliwości o zróżnicowanym podłożu: alergologicznym, bakteryjnym, wirusowym, nowotworowym czy może genetycznym (np. łuszczyca, świad, atopowe zapalenia skóry, grzybice, ziarniniaki, tradzik etc.). Dermatolog diagnozuje wszelkie przebarwienia oraz zmiany skórne (np. czerniaka złośliwego) i dolegliwości paznokci oraz włosów. Zajmuje się rownież chorobami przenoszonymi drogą płciową (kiła, AIDS, rzeżączka itd.). Współcześnie dermatologia dzieli się na: alergologię dermatologiczną, immunologie, kosmetologię, promieniolecznictwo, krioterapie oraz chirurgie dermatologiczną. Dolegliwości skóry, inaczej dermatozy, to także schorzenia obejmujące powłoki powierzchniowe. Podziału dolegliwości skórnych można dokonać według następujących grup: oparzenia, odmrożenia, albinizm, trądzik, nadmierne opalanie, nowotwory skóry, alergie skorne oraz dolegliwości zakaźne skóry. Brzydkie krostki, znamiona barwnikowe, przebarwienia pigmentacyjne, świad skóry czy może zaczerwienienia powinny być też konsultowane z dermatologiem. Jedynie niektóre z dolegliwości skórnych to: ospa wietrzna, ostuda, łuszczyca, czerniak, brodawki, bielactwo nabyte, czyraki, łysienie, pokrzywka, świerzb, tradzik, grzybice skóry, ropowica, kaszaki, pęcherzyca, pelagra, rogowacenie słoneczne, rozstępy, sinica, wlókniaki, szkarlatyna. Dermatologia łączy się w sposób płynny z innymi dziedzinami. Zarówno hormony, alergie, stany zapalne w całym organizmie odzwierciedlają się na stanie skóry. Również stany zapalne przewodu pokarmowego, zębów, zatok rozmaite środki leczenia które dostaja pacjenci od innych specjalistów wpływają na skórę. Zatem to także to wszystko świadczy o tym jak pojemną dziedziną powinna być też dermatologia. Do dermatologa zgłaszać powinny się zarówno osoby dorosłe jak oraz dzieci. Tacy lekarze muszą wykazywać się dużą wiedzą oraz doświadczeniem, bo dolegliwości skory często powinny wynikać z dolegliwości narządów wewnetrznych. I dlatego specjalista musi wykazać się wiedzą nie jedynie z zakresu schorzeń skóry, ale również dolegliwości wewnętrznych oraz zakaźnych. Dermatolodzy zajmują sie nie mniej jednak nie jedynie problemami zdrowotnymi skóry, paznokci oraz włosów. Coraz dużo częściej udzielają rownież porad, dotyczących defektów estetycznych. Pierwsze badania dermatologiczne wykonywano zatem już w czasach starożytnych, starając się leczyć widoczne gołym okiem schorzenia skórne. Wiedza na temat kondycji skóry oraz oznak różnorodnych dolegliwości w postaci wysypki albo znamion byla niezwykle cenna w czasie epidemii trądu oraz dżumy. Szybka reakcja na pojawiające sie na skorze objawy dawała szanse na zahamowanie rozprzestrzeniania się choroby. Dermatologia jako dziedzina nauki została dopiero uznana na przełomie XVIII oraz XIX wieku oraz stale może być unowocześniana o nowe metody badawcze. Do metod , które obecnie stosuje się w dermatologii coraz dużo częściej są pomiędzy innymi takie jak zamrażanie czy może tez wypalanie zmian na skórze, albo również stosowanie fal radiowych czy może ciepła do ich usuwania albo przynajmniej zmniejszania. Dzisiaj coraz dużo częściej takie zabiegi wykonuje się be konieczności hospitalizacji osoby, która chce się im poddać. I dlatego również na ich wykonanie decyduje się coraz więcej osób, nie musza one bowiem specjalnie sie do tego przygotowywać, często wystarczy jedna wizyta w gabinecie dermatologa. Głównym obszarem, ktorym zajmuje się dermatologia, może być ludzka skóra człowieka. Warto zauważyć, że to także po niej można zaobserwować pierwsze objawy różnorodnych chorób. Wszelkie alergie, uczulenia, stany zapalne i hormony na samym początku pojawiają sie na skórze. To także po niej można odczytać stan zdrowia danego pacjenta. Dodatkowo, skoro chory przyjmuje lekarstwa, po skórze da się rozpoznać, czy może bardzo dobrze one na niego działają. W przeciwnym wypadku należy naturalnie zmienić środki farmakologiczne.

Jak wiadomo oprócz zwykłych dolegliwości skóry dermatolog zajmuje się również chorobami błon śluzowych, wlosów, paznokci. Należy wspomnieć też o drugiej dziedzinie dermatologii jaką może być wenerologia czyli dziedzina zajmujaca sie chorobami wenerycznymi przenoszonymi droga płciową. Dermatolodzy współpracują też z ginekologami, andrologami, urologami czy może proktologami. Z wszelkimi zmianami na skórze na włosach na paznokciach na błonach śluzowych pacjenci powinny zgłosić sie no dermatologa. Najczęstszymi dolegliwościami, ktore wymagaja wizyty u tego specjalisty są wirusowe dolegliwości skóry. Tego typu schorzenia objawiają się zwykle różnymi brodawkami albo kłykcinami. Niestety zdarza się tak, że wirusy powinny być też przyczyną znacznie poważniejszych chorob, jak np. nowotworów. I dlatego jesteśmy w stanie niezbedne jest, by każdy dermatolog posiadał szeroką wiedzę dotyczącą nowotworów oraz wirusów onkogennych. Do dermatologa trzeba się wybrać też w przypadku dolegliwości skóry majacych podłoże grzybicze albo bakteryjne. Specjalista ów udziela również stosownych porad związanych z alergiami skornymi. A może być to także we współczesnym świecie coraz poważniejszy problem, z ktorym zmaga się spora grupa ludzi. Zadaniem lekarza może być odkrycie tego alergenu, który może powodować alergię. Dermatolog udziela też porad dotyczacych niewielkich znamion, pieprzyków oraz łagodnych nowotworów. Każde znamię bada oraz ocenia, czy może może ono w jakikolwiek sposób zagrażać właściwym zdrowiu pacjenta. Prawo do wykonywania zawodu posiada osoba, która ukończyla studia medyczne z zakresu dermatologii. Doszkalania odbywają się poprzez specjalne kursy oraz staże, podczas których zdobywa się specjalizacje np. z wenerologii. Dermatologia może być szeroką dziedziną nauki oraz dotyczy w pierwszej kolejności anatomii, histologii oraz fizjologii skory. W zdecydowanej większości dermatolog zajmuje się chorobami skóry, ich diagnostyką na podstawie wykwitów skórnych i ich leczeniem. Dolegliwości skorne powinny być też nabyte albo dziedziczne, co decyduje o formie poprowadzonej terapii. W dermatologii równie ważna może być profilaktyka, czyli systematyczne kontrolowanie stanu skóry i higiena osobista, która nie pozwoli na rozwój drobnoustrojów, bakterii oraz wirusów. Dermatologia to także dziedzina zajmująca się też chorobami włosów, paznokci, a także oraz błon śluzowych. Każdy dermatolog może być również wenerologiem. Pomaga pacjentom cierpiącym na dolegliwości weneryczne, które są przenoszone drogą płciową. W tym przypadku dermatolodzy często współpracują z ginekologami i urologami. W przypadku dolegliwości skórnych dermatolodzy powinny działać z pomocą reumatologów, a także oraz internistów. Z kolei podologia zajmuje się profilaktyką oraz leczeniem schorzeń skóry stop i plytki paznokciowej. Stopa może być najbardziej obciążoną strukturą układu ruchowego. Nieprawidłowe obuwie, przeciażenia i obciążenia genetyczne powodują problemy, które niejednokrotnie przekraczają możliwości domowej pielegnacji. Takie problemy jak: odciski, modzele czy może wrastajace paznokcie, powodują nierzadko obniżenie jakości życia. Schorzenia skory stopy wpływają nie jedynie na wygląd, powinny być też też przyczyna dalszych problemów medycznych. Specjalistyczna oraz systematyczna opieka podologiczna przynosi znaczna ulgę w dolegliwościach i umożliwia prawidłowe funkcjonowanie w życiu codziennym. Dermatolodzy zajmuja się również problemami kosmetycznymi, efektami starzenia się skóry, powikłaniami po trądziku, bliznami, popękanymi naczynkami oraz przebarwieniami. W większości nie są to także dolegliwości skóry, a jedynie defekty kosmetyczne, i dlatego zabiegi te nie sa refundowane oraz realizowane sa odpłatnie w prywatnych gabinetach. Dermatolog udziela też porad w zakresie walki z trądzikiem. Dużo osób traktuje tradzik jako coś tam co szpeci wygląd, nie mniej jednak może być to także przede wszystkim choroba. Należy pamiętać, że tradzik może mieć różne podłoże. Wystąpić może bowiem zwykły tradzik młodzieńczy, zmiana alergiczna albo również trądzik o podłożu hormonalnym. Jedynie odpowiednie badanie przeprowadzone poprzez dermatologa pozwoli określić rodzaj dolegliwości. Może być to także podstawa do tego, by następnie dobrać stosowne leczenie. Dermatolog przepisze niezbędne leki, które zwalczą trądzik, jak też podpowie jakie stosować kosmetyki do pielęgnacji. Może być to także w leczeniu trądziku ważne, bo źle dobrane środki leczenia oraz kosmetyki powinny jedynie pogorszyć stan skóry pacjenta. Leczenia właściwego dolegliwości skory najczęściej odbywa sie poprzez antybiotykoterapię albo stosowanie immunosupresantów bądź innych środków medycznych. Wykorzystuje się też laserowe usuwanie zmian skornych, a w poważnych przypadkach, np. przy nowotworach, konieczna może być dermatochirurgia, której celem może być usunięcie chorej tkanki skórnej, by nie prowadzić do rozprzestrzeniania się choroby. Dermatologia mocno związana może być z innymi dziedzinami nauk medycznych, np. wenerologią, niezbędną przy rozpoznawaniu oraz leczeniu dolegliwości przenoszonych drogą płciowa. Przemysł kosmetyczny nie mógłby istnieć bez dermatologii, ponieważ poprzez specjalistyczne badania produktów kosmetycznych oraz ich wpływu na skóre, powinny być też one sprzedawane w sklepach w celach pielegnacyjnych oraz upiększających. O skórę, włosy oraz paznokcie dba sie również dzięki medycynie estetycznej, która poza kosmetykami wykorzystuje narzędzia chirurgiczne do poprawiania wyglądu całego ciała. Pacjenci, ktorzy zgłaszają się do dermatologów, najczęściej chcą po prostu poprawić wygląd swojej skóry, włosów badź paznokci. Posiada to także nie mniej jednak ogromne znaczenie też dla ich zdrowia.

Pamiętajmy, że niewyleczony trądzik może pojawić się później w dorosłym życiu oraz przekształcić sie w poważniejszą dolegliwość. To także jesteśmy w stanie po wyglądzie skóry można rozpoznać, czy może dana osoba może być zdrowa, czy może może cierpieć na jakąś chorobę. W razie wątpliwości najlepiej zatem wybrać sie do dermatologa, który oceni stan ciala. Specjalistyczna diagnostyka, jaką posługują się lekarze dermatolodzy oraz wenerolodzy obejmuje mikrobiologię oraz mikologię kliniczną, histopatologię (ocena tkanek pod mikroskopem) i fotobiologię (ocena tkanek w różnym świetle). Każda wizyta u dermatologa zakończona może być postawieniem stosownej diagnozy. Lekarz przeprowadza z pacjentem stosowny wywiad, a nastepnie dokładnie ogląda zmienione chorobowo miejsce. Do zbadania schorzenia lekarz wykorzystuje często specjalistyczne przyrzady, które pozwalają dokładnie obejrzeć skórę. Szczegółowa diagnoza pozwala na rozpisanie skutecznego leczenia. Dzisiaj zatem już w zasadzie każdy doskonale wie, kim może być lekarz dermatolog oraz co może być dziedzina jego działania. Ogólnie można powiedzieć, że dermatolog zajmuje się przede wszystkim skórą oraz jej wygladem i jej leczeniem. Kwestie zdrowotne to także zapewne najczęściej powod , dla którego decydujemy odwiedzić się tego lekarza. Warto zatem zainteresować sie nieco bardziej pracą dermatologa. Tacy specjaliści zajmują się przecież obecnie nie jedynie problemami związanymi z trądzikiem albo wyglądem skóry. Obecnie dermatolodzy powinny pomagać także chorym cierpiacym na nowotwory, które ujawniaja sie na skórze. Lekarz dermatolog diagnozuje chorobe oraz ustala kierunek leczenia. Zawsze warto skonsultować swój przypadek ze specjalistą, jakiego znajdziesz pod tym linkiem – doświadczony dermatolog warszawa. Dermatolog powinien również mieć podstawowe umiejętności z zakresu kosmetologii lekarskiej. Do najbardziej specjalistycznych zabiegow w kosmetologii zalicza się fizykoterapię dermatologiczna, która obejmuje użycie światła UVA oraz UVB, laseroterapie, krioterapię, ciepłolecznictwo, elektrolecznictwo, zabiegu z użyciem pola magnetycznego oraz ultradźwięków. Dermatolog pomoże pozbyć się wszelkich nieprawidłowości oraz zmian skornych. Nigdy nie warto leczyć sie na własna reke, bo dolegliwości skórne powinny zwiastować poważniejsze problemy zdrowotne. Każdy specjalista udzieli stosownych porad, zleci konieczne badania i przepisze stosowne leki. Do dermatologa powinien udać się każdy, kto zmaga sie z problemami skórnymi. Obecnie dermatologia posiada dużo rozwiązań na najbardziej męczące przypadłości, począwszy od tradziku młodzieńczego, na zmianach skórnych zagrażających życiu skończywszy. Każdy kto posiada problemy ze skórą musi udać się do lekarza, który zleci wykonanie odpowiednich badan i postawi diagnozę.

Płukanie gardła – sprawdź czy robisz to dobrze.

Posted on

Jak wiadomo nasze gardło może być ważnym ogniwem walki z różnego rodzaju chorobotworczymi drobnoustrojami. Dzisiaj opiszemy sposoby walki z tymi drobnoustrojami poprzez płukanki gardła. Tkanka chłonna, występująca w tym miejscu w formie migdałków, posiada za zadanie zwalczanie bakterii, wirusów oraz grzybow, usiłujących dostać się do organizmu. System immunologiczny zazwyczaj radzi sobie z nimi bez większego problemu. Niestety, w czasie jesienno-zimowego przesilenia zdarzaja się przewiania, przemarznięcia albo przegrzania, ktore powoduja osłabienie naszej odporności. Wtenczas najczęściej rozpoczyna się infekcja.

Czasami gardlo zaczyna piec oraz palić. Pojawiają się trudności w połykaniu pokarmów. Przedstawiamy dziesieć prostych sposobów, które powinny przynieść ulgę w czasie bolu gardła. Ból gardła czesto występuje w parze z chrypką. Może być to także skutek podrażnienia albo zapalenia krtani. Zwykle chrypka mija, kiedy wyleczymy gardło, ale zanim to także nastąpi, trzeba ją nieco złagodzić. Najstarszym sposobem na chore gardło może być nagrzewanie jego okładem z ziemniakow. Ugotuj je oraz gorące rozgnieć widelcem. Papkę zawiń w lniany recznik oraz przyłóż do gardla. Gardło owiń szalikiem oraz taki okład pozostaw do wystygnięcia ziemniaków. Odmienne proste sposoby walki z chrypką to także płukanie gardła, ssanie tabletek oraz nagrzewanie (gotowe termiczne okłady można kupić w aptekach). Ból gardła najcześciej występuje wspólnie z kluciem, pieczeniem, drapaniem często rownież chrypką. Potrafi być też tak dotkliwy, że mówienie czy może polykanie sprawiają ogromne trudności. Często bol gardła pojawia się nagle, po przemarznięciu, przegrzaniu albo również po wielogodzinnym mówieniu. Po pierwsze podczas infekcji gardła ważne jest, by jak najczęściej wyplukiwać oraz wypluwać bakterie, bo zwyczajnie trzeba się ich pozbywać z organizmu. Z jednej strony należy pić dużo płynów (to także płucze gardlo), przy gorączkach pocić się, ale z drugiej strony pozbywać sie bakterii poprzez płukanie oraz ich wypluwanie. Ból gardła zdarza się niejednemu z nas. Może występować podczas każdej pory roku. Pojawia się najczęściej na przełomie zimy oraz wiosny, z kolei latem najcześciej doskwiera dzieciom w każdym wieku. Kłuje, drapie, piecze, utrudnia polykanie, zabiera sen z powiek – to także najczestsze objawy bólu gardla. Czy może istnieją jakieś sposoby, by zapobiec tej uciążliwej dolegliwości albo chociaż, by ją złagodzić? Otóż tak, oto domowe, wyprobowane sposoby na ból gardła. O ich cudownej właściwości, wiedziały zatem już nasze babcie.

Wiadomo, że obecnie dostępnych może być dużo skutecznych środkow farmakologicznych w postaci tabletek do ssania, syropow oraz aerozoli. Często jednakże nie mamy w domowej apteczce nic na ból gardła lub również dla zasady nie chcemy z nich korzystać. Można wówczas złagodzić ból gardła domowymi sposobami naszych babć. Płukanie bolącego gardła ciepłą wodą z dodatkiem soli może pomóc organizmowi w pozbyciu się bakterii, które postanowiły osiedlić się w tym miejscu wywołując zapalenie. W szklance wody należy rozpuścić jedna łyżeczke soli kuchennej oraz takim roztworem plukać chore gardło parę razy dziennie. Smak nie może być przyjemny oraz trzeba uważać, by płyn nie przedostawał sie do przełyku. Niektorzy dodaja do roztworu odrobine miodu, jednakże smak takiej mikstury może być dużo bardziej odstręczajacy niż sama woda z solą. Pieczenie, drapanie może sygnalizować nie jedynie zapalenie gardła, ale oraz wysuszenie błony śluzowej, które sprzyja infekcji. Dbaj zatem o odpowiednia wilgotność powietrza w pomieszczeniach (powinna wynosić 40-60 proc.). Czesto je wietrz. W domu ukladaj na kaloryferach mokre ręczniki albo włącz nawilżacz powietrza. Chociaż nie odczuwasz pragnienia, wypijaj nie mniej płynów niż latem. Nawilżanie śluzówki przyniesie ci ulgę również w zapaleniu gardła. Posiada działanie przeciwobrzękowe oraz przeciwzapalne. Łyżeczkę sody oczyszczonej rozpuść w 1/2 szklanki ciepłej wody. Plucz gardło 3 albo 4 razy dziennie. Rób to także delikatnie oraz dość krotko. Wystarczą 3, 4 ruchy. Energiczne oraz dlugie gulgotanie podrażnia śluzówkę. Raczej zrezygnuj z roztworu soli. Solanka o niskim stężeniu nie zadziała odkażająco, z kolei o wysokim może nasilić bol, bo działa drażniąco. Jeśli płukanie powoduje odruch wymiotny, można zstąpić je naparami do picia. Napary muszą być też nieco łagodniejsze. Napar sporządzamy z jednej łyżeczki ziela zalanego jedną szklanką wody. Po wystudzeniu popijamy napar małymi łykami, nawilżając wysuszone śluzówki. Może być też sól kamienna albo morska. Działa odkażająco oraz sekcja bakterii nie wytrzymuje tak słownego środowiska. Kiedy w gardle może być śluz albo ropa, dziala osuszająco.

Rozliczne badania wykazały, że plukanie gardła parę razy dziennie ciepłą wodą z solą zmniejsza obrzęk w gardle oraz rozluźnia śluz, przyczyniając się do wypłukania substancji drażniących albo bakterii. Lekarze ogolnie polecają płukanie gardła wodą z solą. Pij dużo plynów – przyjmuj dziennie około 3 litrów. Na chore gardło najlepiej pić: herbate z sokiem malinowym, naparem z lipy, naparem z czarnego bzu, kompot z imbiru, płyny bogate w witaminę C, jak np.: sok pomarańczowy, woda z dużą ilością cytryny – to także najlepsze domowe sposoby na bol gardła u dzieci. Wielu lekarzy zaleca rosól przy okazji każdej infekcji. Pożywny płyn działa wzmacniająco, rozgrzewająco oraz pozwala organizmowi zebrać sily na pozbycie się mikroskopijnych intruzow. Ostry ból gardla sprawia, że przyjmowanie innych pokarmów niż płynne, może być też utrudnione. W przypadku bolacego gardła ciepły bulion spelnia parę funkcji na raz. Popijanie zupy pozwala na nawilżanie błony śluzowej oraz jednoczesne wyplukiwanie bakterii. Kiedy te trafią do naszego układu trawiennego, poradzą sobie z nimi soki trawienne. Sol zawarta w wywarze dziala przeciwzapalnie oraz umożliwia odkażanie gardła. Są skutecznym oreżem w walce z bólem gardla oraz z powodzeniem powinny zastąpić sodę (nie każdy lubi jej smak). Najlepsze będą napary z rumianku, szałwii, tymianku. Odkażają, działają przeciwzapalnie, a również likwidują obrzęk błony śluzowej. Łyżkę ziół zalej szklanką wrzątku oraz parz pod przykryciem 15 minut. Przestudź napar. Płukanki do gardła powinny mieć temperature ciala. skutecznymi środkami w walce z bolem gardła są syropy. Najprostszym syropem może być ów sporządzony z cebuli oraz cukru. Do szklanego słoiczka wkładamy pokrojoną dużą główke cebuli oraz przesypujemy dwoma łyżkami cukru. Z pewnością, lepiej zapobiegać niż leczyć przeziebienie oraz grypę. Zanim sięgniesz po tabletki oraz konieczna będzie terapia antybiotykowa, wypróbuj domowe sposoby na ból gardła. Nie zapomnij o owijaniu szyi szalikiem oraz cieplym ubraniu. Unikaj także pikantnych przypraw oraz ostrych potraw, ponieważ podrażnią wciąż jeszcze bardziej bolące gardło. Skoro ból może być silny, utrudnia oddychanie, a domowe sposoby na gardło nie pomagają, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Bol gardła może prowadzić do zapalenia migdałków. Niektórzy starają się ratować przed bólem gardła popijając syropy na kaszel. Naturalnie posiadają one skladniki, które powinny przynieść pewną ulgę. Zawierają pomiędzy innymi środki leczenia przeciwzapalne i przeciwbólowe. Jednakże zamiast sięgać po farmaceutyki bez konsultacji z lekarzem, lepiej samemu przyrzadzić właściwy syrop. Wystarczy pokroić w kostkę cebulę oraz przesypać ją cukrem. Całość należy przykryć oraz postawić w miejscu o temperaturze pokojowej. Wydzielający się sok można z powodzeniem stosować na bolące gardło i odmienne objawy przeziębienia. Płukanie gardła to także najstarsza metoda walki z bólem gardła. Może być skuteczna oraz przynosi natychmiastową ulgę. Do oczyszczania gardła można stosować napary z kory dębu, rumianku, szałwi. W aptekach dostępne są także gotowe preparaty, np. wyciąg z rumianku. Kiedy chwyci nas ból gardła, można je przepłukać solanką przygotowana z łyżeczki soli kuchennej rozpuszczonej w szklance ciepłej wody.

Czasami ból gardła złagodzi ciepły okład zrobiony z 2-3 ugotowanych w łupinkach ziemniakow. Ziemniaki po zgnieceniu widelcem, lekkim ostudzeniu, zawijamy w lniana ściereczkę oraz obkladamy gardło, owijając dodatkowo ręcznikiem. Ludzie dzielą się na dwie grupy – tych, którzy uwielbiają syrop z cebuli oraz tych, którzy jego nie znoszą. Przepis może być prosty – pokrojoną (lub posiekaną) cebule trzeba zasypać cukrem oraz czekać, aż puści sok. Zwalcza bakterie, wzmacnia odporność, może być źródłem kwasu foliowego, wapnia, fosforu, magnezu i witam A, B oraz C. – Syrop z cebuli może być jak najbardziej skuteczny, chociaż ostatnie doniesienia mówią o jego nieskuteczności przeciwzapalnej. W czasie infekcji drog oddechowych należy pić jak najwięcej plynów. Pozwala to także na utrzymanie śluzówek w adekwatnej wilgotności. Dzięki temu potrafią one lepiej radzić sobie ze zwalczaniem chorobotwórczych drobnoustrojow. W zasadzie nie posiada znaczenia, jakie napoje pijemy, ale zawsze należy z umiarem podchodzić do napojów słodzonych oraz unikać gazowanych. Najlepsze będą herbatki ziołowe z dodatkiem soków albo zwykla woda mineralna. Uważać należy również na cytryne, która może podrażnić bolące zatem już gardło. Pamiętaj o oszczędzaniu gardła – nie pal papierosow, nie pij alkoholu oraz unikaj ostrych przypraw. Jeśli bol gardla minie, a chrypka nie ustąpi, zasięgnij porady laryngologa, by uchronić sie przed poważniejszą chorobą, np. polipami strun głosowych. Najprostszym oraz najszybszym sposobem na złagodzenie bólu gardla są płukanki. Do sporządzenia płukanki wykorzystujemy ziola o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, wstrzymującym namnażanie się wirusów oraz jednocześnie łagodzacym ból. Doskonale nadają się do tego rumianek, szalwia albo kwiaty czarnego bzu. Bolące gardło towarzyszy: przeziebieniu, objawom grypy, anginie, zapaleniu krtani, zapaleniom gardła. Pojawia się wtedy, gdy przebywasz w pomieszczeniu o suchym albo zadymionym powietrzu. Zdarza się także u osob, które dużo mówią, pomiędzy innymi nauczycieli. Podrażnione gardło najczęściej występuje u ludzi, którzy mają trudności z oddychaniem poprzez nos. Zatem, w trakcie oddychania ustami, narażają gardło bezpośrednio na kontakt z wirusem.

Nietolerancja laktozy – co warto wiedzieć?

Posted on

Dzisiaj powiemy sobie o coraz częstszym problemie nietolerancji laktozy. Nietolerancja laktozy, czyli cukru występującego w mleku, to także jedna z najczęściej spotykanych nietolerancji pokarmowych. Dochodzi do niej wtedy, kiedy w organizmie brakuje laktazy – enzymu koniecznego do rozkładu laktozy. Wówczas po spożyciu mleka albo innych produktów zawierających laktozę pojawiają się dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Nietolerancja laktozy to także dysfunkcja polegająca na trudności w trawieniu laktozy. Może to także być też związane z upośledzonym wydzielaniem enzymu w jelicie albo całkowitym jego zanikiem.

Jak wiadomo – z wiekiem dolegliwość może się pogłębiać. Po spożyciu np. mleka laktoza nie może być rozkładana na cukry proste (glukozę oraz galaktoze), i dlatego nie może zostać wchłonięta. W takiej również postaci po procesie trawienia ostatecznie zostaje wchłonięta poprzez organizm. Laktoza może być składnikiem mleka oraz produktow mlecznych. Skoro nie zostanie strawiona w jelicie cienkim, bo brakuje enzymu – laktazy, przechodzi do jelita grubego oraz dopiero w tym miejscu może być rozkładana poprzez florę bakteryjną do kwasu mlekowego, dwutlenku węgla, wodoru, metanu oraz wodorotlenków. Powstajace w tym procesie gazy powodują wzdęcia, kruczenie (słyszalne ruchy perystaltyczne jelit), przelewanie, uczucie napięcia oraz pełności, wiatry, bóle brzucha, a czasem biegunki. Nie u wszystkich osób występują tak samo nasilone objawy, zależy to także od stopnia niedoboru laktazy. Laktoze zawierają: mleko oraz produkty mleczne, zarowno krowie, kozie, owcze, bawole, jak oraz wszystkich innych ssaków. Alergia na białka mleka krowiego (np. kazeinę, albuminy) dotyczy ok. 2% populacji. W przypadku osoby nią dotkniętej, po ich spożyciu dochodzi do nadmiernej reakcji układu odpornościowego: organizm traktuje je jak ludzkie ciało obce (podobne mechanizmy uruchamiane są do obrony przed bakteriami czy może wirusami). Klasyczne objawy alergii (również pokarmowej) to: wysypka, swedzenie, kichanie, katar i różnego rodzaju dolegliwości żoładkowo-jelitowe. rzadko zdarza się, by nadmierna reakcja dotyczyła jedynie układu pokarmowego. U ludzi aktywność laktazy wyraźnie zmniejsza się około 3-5 roku życia. W niektórych populacjach, w których krowie mleko stanowi istotny składnik codziennej diety, u znacznej części składowej dorosłych aktywność laktazy może być zachowana na poziomie co najmniej 50%, co wydaje się zmianą ewolucyjną powstała na bazie selekcji. Laktoza może być cukrem występującym w mleku wszystkich ssakow. Może być produkowana w piersi. Ilość laktozy w mleku matki nie posiada związku z ilościa laktozy spożywanej poprzez matkę, a jej poziom rzadko się zmienia. Mleko, które otrzymuje dziecko na początku karmienia zawiera praktycznie taką samą ilość laktozy jak mleko pod koniec karmienia. Mleko pod koniec karmienia posiada większą zawartość tluszczu.

Medycyna mówi, że nietolerancja laktozy oznacza, że organizm nie potrafi prawidłowo przetwarzać laktozy – naturalnego cukru znajdującego się w mleku oraz nabiale. Jeśli laktoza nie ulegnie rozkładowi podczas procesów trawiennych oraz przemieszcza się do jelita grubego, może powodować dolegliwości takie jak ból brzucha i wzdęcia. Niektóre osoby doświadczające nietolerancji laktozy muszą zapomnieć o produktach mlecznych. Inni powinny spożywać jedynie niewielkie ilości mleka oraz nabiału. Calkowita eliminacja albo znaczne ograniczenie produktów mlecznych w diecie może być jednakże niekorzystne dla dzieci, które potrzebują dużych ilości wapnia dla zdrowych kości. Nietolerancja laktozy to także niewlaściwa reakcja organizmu, która pojawia się po spożyciu produktów zawierających laktozę – cukier mleczny. Przyczyna tego rodzaju nietolerancji pokarmowej może być brak (alaktazja) albo niedobor (hipolaktazja) laktazy – enzymu trawiennego, który może być niezbędny do prawidłowego rozkladu laktozy na glukozę oraz galaktoze. Kiedy w organizmie brakuje laktazy, laktoza nie może zostać rozłożona oraz ulega fermentacji bakteryjnej w jelicie grubym. W konsekwencji tworzą się kwasy oraz gazy, które powodują wzrost ciśnienia osmotycznego treści jelitowej i działają drażniąco na błonę śluzową, czego konsekwencją są przykre dolegliwości ze strony ukladu pokarmowego. Całkowity brak aktywności laktazy uwarunkowany genetycznie występuje rzadko, hipolaktazja może być natomiast zaburzeniem występującym dosyć czesto. Czestość jej występowania różni się w zależności od populacji. Najczęściej przyczyną może być niedobór enzymu laktazy, czyli jej zmniejszona aktywność, a także calkowity brak w jelicie cienkim. W takich sytuacjach laktoza nie może być też trawiona oraz wywołuje objawy chorobowe. Zwiększa ciśnienie osmotyczne w jelicie cienkim, co prowadzi do przenikania nadmiaru wody do przewodu pokarmowego. Bakterie obecne w jelitach chetnie pożeraja laktozę. Produktami ubocznymi bakteryjnej fermentacji laktozy są różnego rodzaju gazy (wodór, dwutlenek węgla, metan) odpowiedzialne za wzdęcia, „przelewanie w jelitach”, kolki. Bakterie produkuja również krótkołańcuchowe kwasy tluszczowe (kwas mlekowy, octowy, masłowy, itp.), które działają drażniaco na błonę śluzową jelit. Wysokie ciśnienie osmotyczne w jelitach oraz podrażnienie powodowane obecnością kwasów prowadzi do biegunki. Ta z kolei wiąże się z nadmierną utratą wody, elektrolitow, białek oraz tłuszczów, w efekcie prowadzi do odwodnienia organizmu. Proces przewlekly kończy się groźnym niedożywieniem. Nasilenie oraz wystąpienie objawów zwiazanych z nietolerancją laktozy związane może być z ilością spożytego cukru w stosunku do aktywności enzymów jego rozkładających. I dlatego sekcja osób może być w stanie spożywać niewielkie ilości produktów zawierających laktozę, nie ryzykując przykrych dolegliwości (zaś po zjedzeniu dużej ilości tego rodzaju produktów, objawy wystąpią albo będą nasilone). Laktaza może być enzymem niezbędnym do trawienia laktozy.

Pamiętajmy o tym, że nietolerancja laktozy występuje, kiedy dana osoba nie produkuje tego enzymu, albo nie produkuje jego w wystarczających ilościach, co z kolei powoduje brak zdolności do trawienia laktozy. Niestrawiona oraz nierozbita na cząstki laktoza nie może zostać wchłonięta. W takim przypadku, laktoza przechodzi poprzez system trawienny aż dotrze do jelita grubego. W tym miejscu, pod wpływem bakterii, ulega fermentacji, co prowadzi do wytworzenia kwasów oraz gazów. Nietolerancja laktozy posiada miejsce, kiedy w przewodzie pokarmowym nie zostają wytworzone dostateczne ilości enzymu o nazwie laktaza, ktory może być niezbędny do trawienia laktozy. Schorzenie to także może być też dziedziczne. Zdarza się, że kłopot może być obecny zatem już u noworodków. Wówczas dziecko nie może spożywać żadnych produktow zawierających laktozę. Tymczasowa nietolerancja laktozy może wystapić u wcześniaków, bo ich organizm nie może być wciąż jeszcze w stanie wytwarzać laktazy. Kłopot ustępuje zwykle samoistnie w momencie, kiedy w jelitach zaczyna się proces wytwarzania tego enzymu. Najczęstszą przyczyną nietolerancji laktozy może być pierwotny (dziedziczny) niedobór laktazy (inaczej hipolaktazja dorosłych). Istotą dolegliwości może być postępujące zatem już od 2 roku życia (a niekiedy także wcześniej) zmniejszanie sie aktywności laktazy, która osiąga najwyżej 5 proc. wyjściowej aktywności. Objawy tego rodzaju nietolerancji cukru mlecznego rzadko występują u niemowląt oraz dzieci. Najczęściej pojawiają się dopiero w wieku dojrzewania albo u dorosłych. W Polsce hipolaktazja występuje u 20–37% osób dorosłych. Szostak-Węgierek oraz wsp. stwierdzili hipolaktazję u 19,4% badanych dzieci w wieku 7–15 lat z terenu Warszawy. Ocenia sie, że w Polsce w stosunku do innych krajow częstość wystepowania hipolaktazji utrzymuje się na średnim poziomie. Pośród krajów europejskich najwiekszy odsetek (70–80%) osób z hipolaktazją odnotowano w południowych Wloszech. Z mniejszą częstością hipolaktazja występuje u mieszkańców krajów pólnocnej Europy. Nietolerancja laktozy typu doroslych może być spowodowana polimorfizmem genu LCT (genu laktazy). Dolegliwość może być dziedziczona recesywnie. Laktoza to także inaczej cukier mleczny. W formie naturalnej występuje jedynie oraz wyłacznie w mleku ssaków. Wyjątek stanowią lwy morskie i niektóre gatunki kangurów, w których mleku laktozy nie ma, bądź występuje w śladowych ilościach. Mleko ssaków, stanowiace mieszaninę wody, laktozy, bialek i tłuszczów może być podstawowym oraz zarazem jedynym pokarmem dla noworodków ssaków. Z tego powodu w mleku muszą znajdować się wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Laktoza może być przede wszystkim źródłem łatwo przyswajalnej energii, ale wpływa także na rozwój zmyslu smaku oraz regulacje łaknienia, gospodarkę hormonalna. Laktoza posiada właściwości probiotyczne, dzięki czemu wpływa pozytywnie na proces regeneracji jelit i ich motoryke. Spożycie świeżego mleka wywołuje wzdecia, kruczenie, biegunki oraz bóle brzucha, a niekiedy nudności oraz wymioty. U osób z nietolerancja laktozy typu doroslego stwierdza sie zmniejszone przyswajanie wapnia, zwłaszcza w przypadkach niedokwasoty albo przyjmowania leków alkalizujacych, co może przyczyniać się do osteoporozy. Unikając produktów mlecznych, warto dodać do diety żywność zawierającą więcej wapnia (np. fasolę, soje, liście pietruszki, kapustę, szczaw, jarmuż, figi, morele suszone, migdały, orzechy laskowe, pistacjowe, mak niebieski, sezam, słonecznik) albo spożywać mleko roślinne wzbogacane w wapń. Nietolerancja laktozy może być też także wynikiem alaktazji, czyli wrodzonego niedoboru laktazy. Przyczyną dolegliwości może być uwarunkowany genetycznie wrodzony defekt metaboliczny, który sprawia, że organizm nie może wytwarzać laktazy. W tym przypadku objawy nietolerancji pojawiaja się u noworodkow zatem już po pierwszym podaniu mleka matki albo modyfikowanego mleka zawierającego laktozę. Dolegliwość może być też przekazana potomstwu. U osób dorosłych z hipolaktazją po spożyciu produktów zawierających laktoze powinny wystepować różne dolegliwości o zmiennym stopniu nasilenia. W zwiazku z tym postępowanie przy tej chorobie powinno być też zindywidualizowane. Wyeliminowanie laktozy z diety nie zawsze może być konieczne. Z chemicznego punktu widzenia, laktoza może być dwucukrem, składającym sie z glukozy oraz galaktozy. Warunkiem koniecznym, by laktoza mogla spelniać swoje pożyteczne funkcje, może być jej strawienie w jelicie cienkim poprzez enzym – laktazę. Wówczas skladowe laktozy (glukoza oraz galaktoza) są wchłaniane do krwi oraz dalej metabolizowane. Objawami nietolerancji laktozy są płynne, czasem zielone, pieniste stolce i rozdrażnione niemowlę, które często posiada gazy. Skoro dziecko cierpi na nietolerancję laktozy, testy diagnostyczne (“wodorowe testy oddechowe” albo testy na “zmniejszenie cukrów” w stolcu) dalyby pozytywny wynik. Niemniej, są one pozytywne także u większości zdrowych dzieci poniżej trzeciego miesiąca życia karmionych piersią. Użycie ich w diagnostyce nietolerancji laktozy pozostaje zatem kwestia otwartą. Pomimo iż nie istnieje specyfik na nietolerancje laktozy, dzięki zmianom w diecie można znacząco złagodzić objawy tego problemu. Skutecznia dieta bezlaktozowa wymaga wyeliminowania świeżego mleka, słodkiej śmietany oraz maślanki. Całkowita rezygnacja z nabiału może być jednakże niewskazana, organizm dziecka potrzebuje bowiem właściwej ilości wapnia. Do niszczenia nabłonka oraz kosmków jelitowych może dojść również w wyniku nadmiernego stosowania niektórych leków, np. antybiotyków, niesterydowych lekow przeciwzapalnych, kwasu acetylosalicylowego, chemioterapeutykow, i alkoholu. Może wystapić również pod wpływem promieniowania jonizujacego, w przebiegu niedożywienia. Przyczyny niedoboru laktazy w jelicie cienkim (tym samym przyczyny nietolerancji laktozy) najczęściej są dwie. Pierwsza to także wtórny niedobor. Wynika on ze zniszczenia błony śluzowej jelita (wraz z zawartą w niej laktazą) w skutek np. infekcji bakteryjnej albo wirusowej, celiakii, alergii pokarmowej, dolegliwości Leśniowskiego-Crohna, stosowania leków czy może nadużywania alkoholu. ów typ niedoboru może być też przejściowy: mija, kiedy przyczyna może być możliwa do usuniecia albo leczenia właściwego pozwala na regenerację błony śluzowej jelita (np. w celiakii po wprowadzeniu diety bezglutenowej).

Jak wiadomo, tymczasowa nietolerancja laktozy może wystapić u dzieci urodzonych przed 34. tygodniem (tzw. rozwojowy niedobór laktazy). Organizm wcześniaków nie może być bowiem w stanie wytwarzać laktazy. Jednakże kiedy jedynie w jelitach zaczyna się proces wytwarzania tego enzymu, kłopot ustepuje. Na ogół osoby dorosle z hipolaktazją nie odczuwają dolegliwości po spożyciu w jednorazowej dawce produktow zawierających 5–10 g laktozy. Taka ilość laktozy zawiera 100–200 ml mleka słodkiego, jogurtu, kefiru albo maślanki. W tabeli 2. podano, jakie ilości wybranych produktów mlecznych dostarczają 5 oraz 10 g laktozy; dane te powinny być też pomocne w praktycznym układaniu diety dla osoby z hipolaktazją. Wraz z wiekiem aktywność laktazy spada, a wiaże się to także z systematycznym zastępowaniem mleka poprzez odmienne pokarmy. ów proces dotyczy także części składowej ludzi. Dlaczego jedynie części? Parę tysięcy lat temu cywilizacja zwykłego człowieka zaczeła się dynamicznie rozwijać. Udomowiono dużo gatunkow zwierząt, w tym zwierząt mlecznych. Tym samym pojawiła się możliwość spożywania mleka zwierzęcego poprzez zwyklego człowieka także w okresie dorosłości. Przełom nastąpił najprawdopodobniej ok. 6000 lat p.n.e. na terenie obecnych Węgier. Naukowcy przypuszczają, że jesteśmy w stanie tamże po raz pierwszy pojawily się mutacje genu LCT (kodującego enzym laktazę). Mutacje te sprawiły, że u części składowej ludzi enzym laktaza był (i jest) tak samo wysoko aktywny poprzez całe życie. Z ewolucyjnego punktu widzenia, takie osoby posiadły unikalną cechę, pozwalajaca wykorzystywać bogaty w składniki odżywcze pokarm, jakim może być mleko zwierzęce. W przypadku nietolerancji laktozy można również stosować preparaty farmaceutyczne zawierające enzym (laktaze). To także umożliwia osobom nietolerującym laktozy spożywanie mleka oraz produktów mlecznych bez wywolywania objawów nietolerancji. Preparaty takie można kupić w aptece. Występuja one w formie tabletek albo płynnej. W formie tabletek zwykle zażywa się okolo pół godziny przed posiłkiem. Natomiast płynne miesza sie z mlekiem albo innym produktem zawierającym laktozę, który chcemy spożyć. Alergia (lub nietolerancja) na bialka mleka krowiego może być często mylona z nietolerancją laktozy, a dużo osób myśli, że to także jedna oraz ta sama przypadlość. Wcale tak nie jest. Powodem pomyłki może być najprawdopodobniej fakt, że zarówno bialka mleka krowiego oraz laktoza znajdują się w takim samym pożywieniu, to także może być w nabiale. Bo alergia/ nietolerancja białka mleka krowiego może prowadzić do wtórnej nietolerancji laktozy, obie przypadlości powinny występować jednocześnie, co powoduje tym większy zamet wokół obu owych pojęć. Na rozwój nietolerancji laktozy może mieć wpływ również długotrwałe stosowanie diety bezmlecznej, które wpływa na zmniejszenie aktywności wydzielania laktazy. Ze względu na tak dużą zawartość wielu składników odżywczych w mleku oraz produktach mlecznych dietę dla osoby z hipolaktazją powinien opracować wykwalifikowany dietetyk. Po zdiagnozowaniu hipolaktazji należy zastosować dietę eliminacyjną, czyli wyeliminować (w przypadku nasilonych dolegliwości) albo ograniczyć (w przypadku dolegliwości o mniejszym nasileniu) spożycie mleka oraz produktów mlecznych i środkow spożywczych, do ktorych mleko oraz jego produkty powinny być też dodane. Duża rolę w układaniu właściwej diety odgrywa edukacja pacjenta poprzez lekarza oraz dietetyka. Z klinicznego punktu widzenia niezwykle istotne może być odróżnienie, czy może dolegliwości jelitowo-żołądkowe po spożyciu pokarmow mlecznych mają podloże genetyczne, alergiczne, czy może są efektem ubocznym innych dolegliwości prowadzących do uszkodzenia błony śluzowej jelita. Przy wtórnej nietolerancji laktozy wystarczy np. wyleczyć infekcję bakteryjną, by móc na nowo cieszyć się smakiem mleka. Błedna diagnoza, w takim przypadku, może prowadzić do niepotrzebnej dożywotniej eliminacji z diety produktów mlecznych. W lecze­niu sto­suje się całkow­itą albo częś­ciową elim­i­nacje lak­tozy z posiłków. Jed­nak należy zwró­cić szczegolna uwagę na to, iż wye­lim­i­nowanie lak­tozy ( głównie pro­duk­tow mlecznych), powoduje obniże­nie wchła­nia wap­nia poprzez orga­nizm, co z kolei może doprowadzić do osteo­porozy. Pac­jenci ze zdi­ag­no­zowana nietol­er­ancją lak­tozy powinni uzu­peł­niać niedobór tego pier­wiastka z innych źródeł pokarmowych.

Odmrożenia – objawy i sposoby przeciwdziałania

Posted on

W takie dni jak dzisiaj, gdy temperatura spada poniżej zera, narażeni jesteśmy na odmrożenia. Objawy odmrożenia pojawiają sie stopniowo. Początkowo odmrożenie objawia się zmianą koloru skóry, drętwieniem, pieczeniem a z czasem dochodzi utrata czucia. Odmrożeniu sprzyja zimno, wiatr oraz wilgoć, a najbardziej narażone na odmrożenie części skladowej ciała to także twarz, dłonie oraz stopy. Ciężkość oraz rozległość uszkodzenia skóry zależą od temperatury otoczenia i czasu, w jakim ludzka skóra była poddana działaniu niskiej temperatury. Wiatr oraz duża wilgotność powietrza nasilają skutki działania mrozu.

Jak wiadomo, zmiany w naczyniach krwionośnych, spowodowane spożyciem dużej ilości alkoholu, powodują u poszkodowanych ciężkie odmrożenia, często przyczyniając się do nadmiernego wychłodzenia ciala oraz – w wyniku tego – śmierci. Miejsca szczególnie narażone na odmrożenie to: nos, uszy, policzki i palce rąk oraz stóp. Odmrożenie poprzedza „szczypanie” oraz pieczenie zagrożonej części skladowej ciala, która nie mniej jednak bystro staje się całkowicie nieczula na mroz oraz przybiera kredowo-białe zabarwienie. O odmrożeniu mówimy wówczas, kiedy pewien obszar ciała stał się zimny, kredowo-blady oraz niewrażliwy na dotyk, a po podgrzaniu do temperatury pokojowej pojawia się rumień, pieczenie, mrowienie, bol, nadmierna potliwość, obrzek, itp. W cieższych odmrożeniach obszar ow po ogrzaniu staje się obrzmiały, bolesny oraz pokrywa sie czerwonymi pęcherzykami oraz krostami. Zanim dojdzie do najgorszego organizm broni sie uruchamiając naturalne mechanizmy wzmożonej produkcji ciepła, poprzez intensywny ruch – tupanie, uderzanie rękami, itp. Niestety przy długotrwałym dzialaniu zimna może być to także krótkotrwała obrona. Postępujące oziębienie obniża przemianę materii, zwalnia czynności serca oraz oddech. W profilaktyce odmrożeń podstawowa role odgrywa właściwy ubior. Powinien on chronić przed wiatrem, wilgocią oraz bardzo dobrze izolować termicznie. Najlepszą metoda może być ubieranie się „na cebulkę”. Trzeba nie mniej jednak pamiętać, że „grzeje” nas uwiezione powietrze. I dlatego nadto lekkie albo obcisłe ubranie nie daje izolacyjnej warstwy powietrza. ważne może być nakrycie głowy, ponieważ organizm oddaje większa sekcja swojego ciepła poprzez skórę głowy. Należy zadbać także o odpowiednie zabezpieczenie kończyn (najlepsze sa rękawice warstwowe) oraz wystających części składowej ciala. Lepiej również zrezygnować ze nadto wąskich butów oraz obcisłych rękawiczek. Odmrożenia to także zmiana miejscowa na skórze spowodowana działaniem niskiej temperatury otoczenia. Do powstania odmrożeń łatwiej dochodzi, skoro niskiej temperaturze towarzyszą zimny wiatr czy może wilgoć, osoba narażona może być w bezruchu, ludzka skóra może być odsłonięta, ubranie obcisłe albo również osoba znajduje się pod wpływem alkoholu czy może narkotyków. Do najbardziej podatnych na odmrożenia części składowej ciała należa uszy, nos, palce rąk oraz stóp, policzki, broda. Z powodu szybszej utraty ciepła bardziej narażone na odmrożenia są dzieci oraz osoby w podeszłym wieku. Pierwsze objawy odmrożenia łatwo pomylić z wychłodzeniem. Z czasem nie mniej jednak nasilają się na tyle, że staje się oczywiste, że mamy to także odmrożenie. Oprócz chłodnego powietrza do powstania odmrożenia przyczyniają się wiatr oraz wilgoć. One to, jako doskonałe przewodniki ciepła, sprawiają, że oziębienie tkanek następuje szybko, także przy temperaturach dodatnich, np. od +2 do +6°C. Natomiast suche zimne powietrze znoszone może być z mniejszą szkodą. Przykładem powinny być też uczestnicy wypraw polarnych znoszący bez szkody temperatury do -50°C. Przy niewielkim odmrożeniach – kiedy wyziębiona sekcja ciała może być wciąż jeszcze blada – jesteśmy w stanie sobie dać radę sami. Główne może być przywrócenie krążenia krwi w skórze oraz tkankach podskórnych. Odmrożone części składowej ciała należy możliwie bystro ogrzać np. przy pomocy kapieli. Zaczynamy od zanurzania w temperaturze 25-30 C oraz stopniowo po kilkunastu minutach zwiększamy temperaturę do 37 C.

Pamiętajmy, że ogrzewanie należy stosować do czasu, aż tkanki odzyskają naturalną ciepłotę. Po kąpieli należy skórę osuszyć oraz okryć ciepłą odzieżą. W wyniku narażenia skóry na niska temperaturę dochodzi do odruchowego skurczu naczyń oraz ograniczenia dopływu krwi do danego obszaru skory. W odciętych od krążenia naczyniach włosowatych dochodzi do powstania drobnych zakrzepów i zamarzania wody w tkankach. Podczas odtajania powraca mikrokrążenie, ale jednocześnie dochodzi do wzrostu przepuszczalności naczyń, powstawania obrzęków oraz nowych zakrzepów. Efektem tego może być odwarstwienie naskorka oraz tworzenie się pecherzy, łatwe powstawanie ognisk martwiczych i często dołączanie się zakażenia w owych obszarach skóry. Odmrożenie to także zmiany w skorze oraz tkankach położonych poniżej następujące na skutek działania niskiej temperatury. Odmrożeniom sprzyja nie jedynie mróz, ale przede wszystkim wiatr oraz wilgoć. mroźne ale suche powietrze nie robi nam takiej krzywdy jak mniejszy chłód połączony z wiatrem oraz wilgocią. Gdy spoceni zostaniemy wydani na działanie wiatru bystro się wychladzamy także w dodatniej temperaturze plus 2 do plus 6 stopni. Najlepszym sposobem by uniknąć odmrożeń może być przede wszystkim prawidłowy ubior, który chroni zarówno przed zmarznięciem jak oraz poceniem się. Dziś zarówno do uprawiania sportow zimowych jak oraz na wycieczki jesteśmy w stanie wybrać stroje z inteligentnych tkanin, zatrzymujace ciepło i odprowadzające pot na powierzchnię oraz chroniące ludzkie ciało przed wilgocią. Przyczyną odmrożenia cześci składowej ciala może być najczęściej przechłodzenie całego organizmu. I dlatego w czasie ratowania poszkodowanego konieczne może być przemieszczenie jego do ciepłego (nie gorącego) pomieszczenia. Należy zdjąć z poszkodowanego mokre, zimne ubranie, a z jego palców ściągnąć biżuterię. Skoro odmrożeniu uległy palce, trzeba zanurzyć je w letniej wodzie, początkowo o temperaturze 30 stopni C, a następnie 36 °C. Na odmrożone policzki, nos czy może uszy naklada się czyste (nie gorące) opatrunki. Skoro na skórze sa widoczne pęcherze albo sinoczerwone lub blade plamy, należy zastosować suche, czyste opatrunki, najlepiej z wyjałowionej gazy. Ze względu na ogólne wychłodzenie ciała, poszkodowanemu podaje się cieple (nie gorące) napoje. Po ociepleniu odmrożonych części skladowej ciala, należy skoro to także możliwe ułożyć je nieco wyżej oraz okryć. Skoro poszkodowany może być przytomny oraz bardzo dobrze się czuje, a do dyspozycji może być ogrzewany samochód, można odtransportować jego do lekarza, skoro nie – należy wezwać pogotowie ratunkowe. Odmrożeniu ulegaja przede wszystkim obwodowe części skladowej ciała, jak uszy, nos, palce u rąk oraz nóg. Do odmrożenia kończyn dolnych przyczynia się m.in. przemakające bądź ciasne obuwie i przymusowy brak ruchu, który utrudnia wytwarzanie ciepła w organizmie. niekorzystny wpływ wywiera także przemeczenie, glód, niedokrwistość i działanie alkoholu. Najłatwiej może być odmrozić nogi. Szczególnie zagrożone są dzieci, które często w trakcie zimowych zabaw nie zwracaja uwagi na przemoczone oraz przemarznięte stopy. Bardziej niż inni zagrożeni odmrożeniem nog są również ludzie starsi, u których często występują zaburzenia krążenia oraz tym samym termoregulacji oraz obrzewania stop. Trzeba rownież wiedzieć, że dzialanie niskich temperatur na ludzkie ciało powoduje zagrożenie dla wszystkich gorzej izolowanych części składowej ciała, bowiem zaburzeniu ulega praca receptorow czuciowych znajdujacych się w skorze. Po pewnym czasie wstępnego „szczypania” ciała poprzez mróz zablokowane sa sygnaly, że coś tam złego się dzieje ze stopa, policzkiem czy może uchem. Objawy odmrożenia – rumień na skórze, swędzenie, pieczenie i bol pojawiają się dopiero w temperaturze pokojowej. Pod żadnym pozorem nie wolno odmrożonych miejsc nacierać śniegiem czy może rozcierać silnym masażem! Takie postępowanie prowadzi do uszkodzenia odmrożonych tkanek oraz utrudnia gojenie. Gdy ludzka skóra może być w fazie zblednięcia można robic rozgrzewające kapiele w letniej wodzie (ok. 25 st C) stopniowo zwiększając temperaturę kąpieli do także 40 stopni. Po osuszeniu trzeba odmrożóna skóre przykryć jałowym opatrunkiem. Przy odmrożeniu drugiego stopnia nie wolno przełuwać pęcherzy. Również trzeba zaastosowac opatrunek. Odmrożenia trzeciego oraz czwartego stopnia wymagają pomocy lekarskiej, m.in.podania leków wyrównujących bilans płynów oraz zastrzyku przeciwtężcowego. W każdym przypadku odmrożenia stan poszkodowanego powinien ocenić lekarz. Przy odmrożeniach powyżej II stopnia poszkodowanemu podaje sie surowice przeciwtężcową. Nie wolno przekłuwać pęcherzy, masować oraz nacierać czymkolwiek odmrożonych okolic skory i gwałtownie rozgrzewać odmrożonych części składowej ciała, ponieważ ludzka skóra w okolicy odmrożenia może być delikatna. Nie wolno również podawać poszkodowanemu alkoholu. Odmrożenie poprzedza szczypanie oraz pieczenie zagrożonej części składowej ciała, która bystro staje się całkowicie nieczuła oraz przybiera kredowobiałe zabarwienie. Nieco później zabarwienie okolicy zmienia sie na sinofioletowe i pojawia się obrzek. Na odmrożenia jesteśmy narażeni zawsze, kiedy wychodzimy na mróz nieodpowiednio ubrani, zwlaszcza skoro przebywać będziemy na dworzu poprzez dłuższy czas. Do najczęstszych przyczyn powstawania odmrożeń należą: niska temperatura, wilgoć, obcisłe ubranie wywołujące zmniejszone krążenie krwi, głód, zmęczenie, dolegliwości układu krażenia, odwodnienie, hipotermia, pozostawanie pod wpływem alkoholu albo narkotyków, palenie tytoniu, przebywanie na dużych wysokościach, odmienne istniejące zatem już urazy skory. Skoro na skutek przebywania na mrozie ludzka skóra zaczyna być też zaczerwieniona oraz w miejscach zaczerwienionych staje sie bolesna, można spodziewać się odmrożenia. Należy wtenczas udać sie do ciepłego pomieszczenia oraz delikatnie ogrzać miejsca przechłodzone. Natomiast bladość skory oraz ustąpienie bólu świadczą zatem już o jej odmrożeniu. Należy nosić sucha oraz ciepłą odzież. Stopy oraz ręce powinny być też szczególnie pieczołowicie chronione przed działaniem wilgoci oraz zimna (rękawice, skarpety, luźne obuwie). Odsłonięte części składowej ciała (twarz, uszy) powinno się natłuszczać. Ponadto nie należy zapominać, że ruch na świeżym powietrzu przyspiesza obieg krwi, co zapobiega odmrożeniom. Objawy odmrożeń są zależne od ich głębokości. Na poczatku ludzka skóra przybiera kolor sinoniebieski, marmurkowaty, a skoro ekspozycja na zimno trwa dłużej – w końcu woskowobiały. Po odtajaniu staje się czerwona albo sinoczerwona. Ponadto ludzka skóra może być twarda oraz zdrętwiała, w lekkich odmrożeniach podatna na ucisk, a w ciężkich twarda jak z drewna. Lekkie odmrożenia wywołują początkowo mocny ból, który nie mniej jednak bystro ustępuje, natomiast w przypadku ciężkich odmrożeń brak może być uczucia bólu. Ogrzewanie wywołuje silny, pulsujący, rwący, piekący ból. W lekkich odmrożeniach obserwujemy po ogrzaniu jedynie łuszczenie naskorka, natomiast w odmrożeniach ciężkich powstaja pęcherze, martwica, a także dochodzi do samoistnej amputacji odmrożonych części składowej ciała. W przypadku uogólnionej hipotermii ciala pojawiają się rownież dreszcze, obkurczenie naczyń powierzchownych, gesia skórka, sine wargi, przyspieszenie oddechu oraz akcji serca, następnie zwolnienie oddechu oraz akcji serca, apatia, sen, a w cieżkich przypadkach letarg, utrata przytomności, ustanie akcji serca oraz zgon. Skora wychłodzona staje sie zaczerwieniona, bolesna, daje sie odczuć pieczenie oraz szczypanie. Jeśli dojdzie do odmrożenia, przy lekkim odmrożeniu pojawia się mocny ból oraz suchość skory, skoro odmrożenie może być poważniejsze ludzka skora staje się blada, ból ustępuje, pojawia się pozbawienie czucia, ludzka skóra może być odrętwiała oraz powinny wystąpić na niej pęcherze. Skoro ludzka skóra nabierze sinawego koloru należy zglosić sie na pogotowie. Do lekarza należy udać się natychmiast także wtedy, kiedy na skórze pojawią się większe uszkodzenia, przy poważniejszych odmrożeniach konieczne może być też bowiem podanie surowicy przeciwtężcowej. Wszystkie typy odmrożeń powinny być też ocenione poprzez lekarza. W przypadku odmrożenia, zwłaszcza kiedy odmrożona sekcja ciala może być wciąż jeszcze blada, polega na możliwie szybkim przywróceniu w niej krążenia krwi. W tym celu stosujemy szybkie ogrzanie uszkodzonej kończyny w kąpieli wodnej o coraz wyższej temperaturze. Rozpoczynamy ogrzewanie wodą o temperaturze 25–30°C, by po kilkunastu minutach zwiększyć ją aż do 38–40°C. Ogrzewanie należy stosować do czasu, kiedy tkanki uzyskaja odpowiednią temperaturę. Po kąpieli można odmrożone miejsca lekko nacierać niewielką ilością 70% alkoholu etylowego aż do zaróżowienia skóry. Następnie trzeba nałożyć suchy jalowy opatrunek z grubą warstwą waty oraz z ciepło owiniętymi kończynami odwieźć chorego do szpitala. Pierwsza pomoc w przypadku odmrożeń polega na zabezpieczeniu odmrożonych okolic przed zimnem. Można w tym celu odmrożone ręce trzymać pod pachami, odmrożone części składowej twarzy przykryć dłońmi w suchych rękawiczkach, a najlepiej nałożyć suchy jałowy opatrunek z grubą warstwą waty oraz z ciepło owiniętymi kończynami odwieźć chorego do szpitala. Nie można nacierać odmrożeń śniegiem czy może zimną wodą ani bezpośrednio ogrzewać. W szpitalu odmrożone części skladowej ciała są ogrzewane w wodzie o stopniowo wzrastajacej temperaturze – od około 25 do 40 stopni Celsjusza. Ogrzewanie takie może trwać 45-60 minut oraz może być często bolesne. W związku z tym przydatne są środki przeciwbólowe, a ze względu na powstawanie zakrzepów należy zastosować heparyny drobnocząsteczkowe. Interwencje chirurgiczną należy stosować jedynie w ostateczności, raczej czekając na ewentualną samoistną amputacje. Wyróżniamy cztery stopnie odmrożeń. Odmrożenia 1 stopnia charakteryzuja rumieniem skóry, swędzeniem, pieczeniem, niekiedy bólem. Stosunkowo rzadko dochodzi do odmrożeń II stopnia, czyli martwicy naskórka, obrzęku, oraz silnego bolu jak przy oparzeniu; z kolei sporadycznie zdarzają się odmrożenia III oraz IV stopnia, w ktorych dochodzi do uszkodzenia głębszych tkanek podskornych.

Pierwszy stopień – polega na przejściowym zaburzeniu krążenia krwi w wyziębionym obszarze oraz objawia się pomiędzy innymi bólem, zaczerwienieniem albo bladością, mrowieniem oraz lekkim obrzękiem. Może być to także proces odwracalny, dotyczący jedynie naskórka oraz nie powoduje powstawania żadnych trwałych zmian. Po przejściowym zblednięciu, występuje zaczerwienienie z lekko sinawym odcieniem, obrzękiem, pieczeniem oraz uczuciem zdrętwienia, w następstwie przejściowych zaburzeń krażenia oraz ostrego stanu zapalnego.

Drugi stopień – na powierzchni skóry pojawiają się pęcherze z płynem surowiczym, dodatkowo może być ona sina oraz mocno obrzeknieta. Uszkodzenia sięgaja głębszych partii naskórka. Cechuje się tworzeniem pęcherzy z plynem surowiczym albo surowiczokrwistym, a obrzęk oraz zasinienie są znacznie większe. Pozostawia po sobie długotrwałe obrzęki i przebarwienia skory.

Trzeci stopień – zniszczenia dotyczą naskórka, skory wlaściwej, a niekiedy również tkanek położonych głębiej. Ludzka skóra ulega martwicy, staje się purpurowa. Charakteryzuje się martwicą skóry, niekiedy także oraz tkanek głębiej polożonych, łącznie z kościa. Po oddzieleniu się części skladowej martwiczych powstają ubytki, które goja się poprzez ziarninowanie.

Czwarty stopień – odmrożenia dotyczą całych części składowej ciała, np. palca, w tym także kości. Są na aż tyle poważne, że uszkodzony narzad nie zawsze da sie uratować. Skoro w warunkach polowych nie posiada możliwości wykonania takiej kąpieli ogrzewającej, to także należy zastosować krótkotrwały, delikatny masaż, używając niewielkiej ilości 70% alkoholu etylowego, a następnie nałożyć gruby opatrunek ochronny.

Pamiętajmy o tym, że odmrożonych okolic nie wolno nacierać śniegiem albo zimną wodą, jak to także niegdyś zalecano, bo może to także przynieść więcej szkody niż pożytku w wyniku uszkodzenia zmarzniętych tkanek. ów stopień odmrożenia wymaga niezwłocznej pomocy lekarskiej oraz bezwzględnie leczenia wlaściwego szpitalnego. Zapobieganie odmrożeniom zależy glównie od nas samych. Przede wszystkim pamiętajmy o tym, by wychodząc na zimno, odpowiednio się ubrać. Odzież posiada zapewnić właściwa izolację, a jednocześnie umożliwić parowanie potu. Należy zakładać parę warstw luźnych, lżejszych ubrań pod okrycie wierzchnie. Nie wolno chodzić z nieosłoniętą głowa – powoduje to także dużą utratę ciepła. Na mrozy lepsze są rękawiczki z jednym palcem. Przed wyjściem na dwór trzeba także pamietać o cieplych, welnianych skarpetach. Obuwie nie powinno być też nadto ciasne. Nie należy zapominać, że niebezpieczeństwo odmrożenia w niskich temperaturach zwiększa się wraz z podwyższeniem wilgotności powietrza oraz prędkości wiatru. Należy jak najszybciej okryć odmrożone miejsca skoro nie pojawiły się rany oraz udać się do cieplego pomieszczenia. Odmrożeń nie należy nacierać śniegiem ani polewać zimną wodą. Odmrożone miejsca należy delikatnie ogrzać np. przykładając ogrzany ręcznik, mocząc w letniej wodzie (maksymalna temperatura 30*C). Nie należy odmrożonych rak przykladać np. bezpośrednio do kaloryfera ani przykładać termoforów z gorącą wodą. Odmrożonych miejsc nie należy pocierać ani masować. Jeśli w odmrożonym miejscu powstaly pęcherze, nie należy ich przekluwać. W takiej sytuacji zaleca sie nalożenie czystych opatrunków z wyjałowionej gazy. Po ogrzaniu odmrożonych miejsc należy je okryć oraz unieść nieco wyżej. Należy pić ciepłe napoje, zjeść ciepłą zupę. Pod żadnym pozorem nie należy pić alkoholu. Ludzka skóra bardzo dobrze nagrzana powinna nabrać rożowego koloru.