RSS Feed

Tag Archives: odmrożenia

Odmrożenia – objawy i sposoby przeciwdziałania

Posted on

W takie dni jak dzisiaj, gdy temperatura spada poniżej zera, narażeni jesteśmy na odmrożenia. Objawy odmrożenia pojawiają sie stopniowo. Początkowo odmrożenie objawia się zmianą koloru skóry, drętwieniem, pieczeniem a z czasem dochodzi utrata czucia. Odmrożeniu sprzyja zimno, wiatr oraz wilgoć, a najbardziej narażone na odmrożenie części skladowej ciała to także twarz, dłonie oraz stopy. Ciężkość oraz rozległość uszkodzenia skóry zależą od temperatury otoczenia i czasu, w jakim ludzka skóra była poddana działaniu niskiej temperatury. Wiatr oraz duża wilgotność powietrza nasilają skutki działania mrozu.

Jak wiadomo, zmiany w naczyniach krwionośnych, spowodowane spożyciem dużej ilości alkoholu, powodują u poszkodowanych ciężkie odmrożenia, często przyczyniając się do nadmiernego wychłodzenia ciala oraz – w wyniku tego – śmierci. Miejsca szczególnie narażone na odmrożenie to: nos, uszy, policzki i palce rąk oraz stóp. Odmrożenie poprzedza „szczypanie” oraz pieczenie zagrożonej części skladowej ciala, która nie mniej jednak bystro staje się całkowicie nieczula na mroz oraz przybiera kredowo-białe zabarwienie. O odmrożeniu mówimy wówczas, kiedy pewien obszar ciała stał się zimny, kredowo-blady oraz niewrażliwy na dotyk, a po podgrzaniu do temperatury pokojowej pojawia się rumień, pieczenie, mrowienie, bol, nadmierna potliwość, obrzek, itp. W cieższych odmrożeniach obszar ow po ogrzaniu staje się obrzmiały, bolesny oraz pokrywa sie czerwonymi pęcherzykami oraz krostami. Zanim dojdzie do najgorszego organizm broni sie uruchamiając naturalne mechanizmy wzmożonej produkcji ciepła, poprzez intensywny ruch – tupanie, uderzanie rękami, itp. Niestety przy długotrwałym dzialaniu zimna może być to także krótkotrwała obrona. Postępujące oziębienie obniża przemianę materii, zwalnia czynności serca oraz oddech. W profilaktyce odmrożeń podstawowa role odgrywa właściwy ubior. Powinien on chronić przed wiatrem, wilgocią oraz bardzo dobrze izolować termicznie. Najlepszą metoda może być ubieranie się „na cebulkę”. Trzeba nie mniej jednak pamiętać, że „grzeje” nas uwiezione powietrze. I dlatego nadto lekkie albo obcisłe ubranie nie daje izolacyjnej warstwy powietrza. ważne może być nakrycie głowy, ponieważ organizm oddaje większa sekcja swojego ciepła poprzez skórę głowy. Należy zadbać także o odpowiednie zabezpieczenie kończyn (najlepsze sa rękawice warstwowe) oraz wystających części składowej ciala. Lepiej również zrezygnować ze nadto wąskich butów oraz obcisłych rękawiczek. Odmrożenia to także zmiana miejscowa na skórze spowodowana działaniem niskiej temperatury otoczenia. Do powstania odmrożeń łatwiej dochodzi, skoro niskiej temperaturze towarzyszą zimny wiatr czy może wilgoć, osoba narażona może być w bezruchu, ludzka skóra może być odsłonięta, ubranie obcisłe albo również osoba znajduje się pod wpływem alkoholu czy może narkotyków. Do najbardziej podatnych na odmrożenia części składowej ciała należa uszy, nos, palce rąk oraz stóp, policzki, broda. Z powodu szybszej utraty ciepła bardziej narażone na odmrożenia są dzieci oraz osoby w podeszłym wieku. Pierwsze objawy odmrożenia łatwo pomylić z wychłodzeniem. Z czasem nie mniej jednak nasilają się na tyle, że staje się oczywiste, że mamy to także odmrożenie. Oprócz chłodnego powietrza do powstania odmrożenia przyczyniają się wiatr oraz wilgoć. One to, jako doskonałe przewodniki ciepła, sprawiają, że oziębienie tkanek następuje szybko, także przy temperaturach dodatnich, np. od +2 do +6°C. Natomiast suche zimne powietrze znoszone może być z mniejszą szkodą. Przykładem powinny być też uczestnicy wypraw polarnych znoszący bez szkody temperatury do -50°C. Przy niewielkim odmrożeniach – kiedy wyziębiona sekcja ciała może być wciąż jeszcze blada – jesteśmy w stanie sobie dać radę sami. Główne może być przywrócenie krążenia krwi w skórze oraz tkankach podskórnych. Odmrożone części składowej ciała należy możliwie bystro ogrzać np. przy pomocy kapieli. Zaczynamy od zanurzania w temperaturze 25-30 C oraz stopniowo po kilkunastu minutach zwiększamy temperaturę do 37 C.

Pamiętajmy, że ogrzewanie należy stosować do czasu, aż tkanki odzyskają naturalną ciepłotę. Po kąpieli należy skórę osuszyć oraz okryć ciepłą odzieżą. W wyniku narażenia skóry na niska temperaturę dochodzi do odruchowego skurczu naczyń oraz ograniczenia dopływu krwi do danego obszaru skory. W odciętych od krążenia naczyniach włosowatych dochodzi do powstania drobnych zakrzepów i zamarzania wody w tkankach. Podczas odtajania powraca mikrokrążenie, ale jednocześnie dochodzi do wzrostu przepuszczalności naczyń, powstawania obrzęków oraz nowych zakrzepów. Efektem tego może być odwarstwienie naskorka oraz tworzenie się pecherzy, łatwe powstawanie ognisk martwiczych i często dołączanie się zakażenia w owych obszarach skóry. Odmrożenie to także zmiany w skorze oraz tkankach położonych poniżej następujące na skutek działania niskiej temperatury. Odmrożeniom sprzyja nie jedynie mróz, ale przede wszystkim wiatr oraz wilgoć. mroźne ale suche powietrze nie robi nam takiej krzywdy jak mniejszy chłód połączony z wiatrem oraz wilgocią. Gdy spoceni zostaniemy wydani na działanie wiatru bystro się wychladzamy także w dodatniej temperaturze plus 2 do plus 6 stopni. Najlepszym sposobem by uniknąć odmrożeń może być przede wszystkim prawidłowy ubior, który chroni zarówno przed zmarznięciem jak oraz poceniem się. Dziś zarówno do uprawiania sportow zimowych jak oraz na wycieczki jesteśmy w stanie wybrać stroje z inteligentnych tkanin, zatrzymujace ciepło i odprowadzające pot na powierzchnię oraz chroniące ludzkie ciało przed wilgocią. Przyczyną odmrożenia cześci składowej ciala może być najczęściej przechłodzenie całego organizmu. I dlatego w czasie ratowania poszkodowanego konieczne może być przemieszczenie jego do ciepłego (nie gorącego) pomieszczenia. Należy zdjąć z poszkodowanego mokre, zimne ubranie, a z jego palców ściągnąć biżuterię. Skoro odmrożeniu uległy palce, trzeba zanurzyć je w letniej wodzie, początkowo o temperaturze 30 stopni C, a następnie 36 °C. Na odmrożone policzki, nos czy może uszy naklada się czyste (nie gorące) opatrunki. Skoro na skórze sa widoczne pęcherze albo sinoczerwone lub blade plamy, należy zastosować suche, czyste opatrunki, najlepiej z wyjałowionej gazy. Ze względu na ogólne wychłodzenie ciała, poszkodowanemu podaje się cieple (nie gorące) napoje. Po ociepleniu odmrożonych części skladowej ciala, należy skoro to także możliwe ułożyć je nieco wyżej oraz okryć. Skoro poszkodowany może być przytomny oraz bardzo dobrze się czuje, a do dyspozycji może być ogrzewany samochód, można odtransportować jego do lekarza, skoro nie – należy wezwać pogotowie ratunkowe. Odmrożeniu ulegaja przede wszystkim obwodowe części skladowej ciała, jak uszy, nos, palce u rąk oraz nóg. Do odmrożenia kończyn dolnych przyczynia się m.in. przemakające bądź ciasne obuwie i przymusowy brak ruchu, który utrudnia wytwarzanie ciepła w organizmie. niekorzystny wpływ wywiera także przemeczenie, glód, niedokrwistość i działanie alkoholu. Najłatwiej może być odmrozić nogi. Szczególnie zagrożone są dzieci, które często w trakcie zimowych zabaw nie zwracaja uwagi na przemoczone oraz przemarznięte stopy. Bardziej niż inni zagrożeni odmrożeniem nog są również ludzie starsi, u których często występują zaburzenia krążenia oraz tym samym termoregulacji oraz obrzewania stop. Trzeba rownież wiedzieć, że dzialanie niskich temperatur na ludzkie ciało powoduje zagrożenie dla wszystkich gorzej izolowanych części składowej ciała, bowiem zaburzeniu ulega praca receptorow czuciowych znajdujacych się w skorze. Po pewnym czasie wstępnego „szczypania” ciała poprzez mróz zablokowane sa sygnaly, że coś tam złego się dzieje ze stopa, policzkiem czy może uchem. Objawy odmrożenia – rumień na skórze, swędzenie, pieczenie i bol pojawiają się dopiero w temperaturze pokojowej. Pod żadnym pozorem nie wolno odmrożonych miejsc nacierać śniegiem czy może rozcierać silnym masażem! Takie postępowanie prowadzi do uszkodzenia odmrożonych tkanek oraz utrudnia gojenie. Gdy ludzka skóra może być w fazie zblednięcia można robic rozgrzewające kapiele w letniej wodzie (ok. 25 st C) stopniowo zwiększając temperaturę kąpieli do także 40 stopni. Po osuszeniu trzeba odmrożóna skóre przykryć jałowym opatrunkiem. Przy odmrożeniu drugiego stopnia nie wolno przełuwać pęcherzy. Również trzeba zaastosowac opatrunek. Odmrożenia trzeciego oraz czwartego stopnia wymagają pomocy lekarskiej, m.in.podania leków wyrównujących bilans płynów oraz zastrzyku przeciwtężcowego. W każdym przypadku odmrożenia stan poszkodowanego powinien ocenić lekarz. Przy odmrożeniach powyżej II stopnia poszkodowanemu podaje sie surowice przeciwtężcową. Nie wolno przekłuwać pęcherzy, masować oraz nacierać czymkolwiek odmrożonych okolic skory i gwałtownie rozgrzewać odmrożonych części składowej ciała, ponieważ ludzka skóra w okolicy odmrożenia może być delikatna. Nie wolno również podawać poszkodowanemu alkoholu. Odmrożenie poprzedza szczypanie oraz pieczenie zagrożonej części składowej ciała, która bystro staje się całkowicie nieczuła oraz przybiera kredowobiałe zabarwienie. Nieco później zabarwienie okolicy zmienia sie na sinofioletowe i pojawia się obrzek. Na odmrożenia jesteśmy narażeni zawsze, kiedy wychodzimy na mróz nieodpowiednio ubrani, zwlaszcza skoro przebywać będziemy na dworzu poprzez dłuższy czas. Do najczęstszych przyczyn powstawania odmrożeń należą: niska temperatura, wilgoć, obcisłe ubranie wywołujące zmniejszone krążenie krwi, głód, zmęczenie, dolegliwości układu krażenia, odwodnienie, hipotermia, pozostawanie pod wpływem alkoholu albo narkotyków, palenie tytoniu, przebywanie na dużych wysokościach, odmienne istniejące zatem już urazy skory. Skoro na skutek przebywania na mrozie ludzka skóra zaczyna być też zaczerwieniona oraz w miejscach zaczerwienionych staje sie bolesna, można spodziewać się odmrożenia. Należy wtenczas udać sie do ciepłego pomieszczenia oraz delikatnie ogrzać miejsca przechłodzone. Natomiast bladość skory oraz ustąpienie bólu świadczą zatem już o jej odmrożeniu. Należy nosić sucha oraz ciepłą odzież. Stopy oraz ręce powinny być też szczególnie pieczołowicie chronione przed działaniem wilgoci oraz zimna (rękawice, skarpety, luźne obuwie). Odsłonięte części składowej ciała (twarz, uszy) powinno się natłuszczać. Ponadto nie należy zapominać, że ruch na świeżym powietrzu przyspiesza obieg krwi, co zapobiega odmrożeniom. Objawy odmrożeń są zależne od ich głębokości. Na poczatku ludzka skóra przybiera kolor sinoniebieski, marmurkowaty, a skoro ekspozycja na zimno trwa dłużej – w końcu woskowobiały. Po odtajaniu staje się czerwona albo sinoczerwona. Ponadto ludzka skóra może być twarda oraz zdrętwiała, w lekkich odmrożeniach podatna na ucisk, a w ciężkich twarda jak z drewna. Lekkie odmrożenia wywołują początkowo mocny ból, który nie mniej jednak bystro ustępuje, natomiast w przypadku ciężkich odmrożeń brak może być uczucia bólu. Ogrzewanie wywołuje silny, pulsujący, rwący, piekący ból. W lekkich odmrożeniach obserwujemy po ogrzaniu jedynie łuszczenie naskorka, natomiast w odmrożeniach ciężkich powstaja pęcherze, martwica, a także dochodzi do samoistnej amputacji odmrożonych części składowej ciała. W przypadku uogólnionej hipotermii ciala pojawiają się rownież dreszcze, obkurczenie naczyń powierzchownych, gesia skórka, sine wargi, przyspieszenie oddechu oraz akcji serca, następnie zwolnienie oddechu oraz akcji serca, apatia, sen, a w cieżkich przypadkach letarg, utrata przytomności, ustanie akcji serca oraz zgon. Skora wychłodzona staje sie zaczerwieniona, bolesna, daje sie odczuć pieczenie oraz szczypanie. Jeśli dojdzie do odmrożenia, przy lekkim odmrożeniu pojawia się mocny ból oraz suchość skory, skoro odmrożenie może być poważniejsze ludzka skora staje się blada, ból ustępuje, pojawia się pozbawienie czucia, ludzka skóra może być odrętwiała oraz powinny wystąpić na niej pęcherze. Skoro ludzka skóra nabierze sinawego koloru należy zglosić sie na pogotowie. Do lekarza należy udać się natychmiast także wtedy, kiedy na skórze pojawią się większe uszkodzenia, przy poważniejszych odmrożeniach konieczne może być też bowiem podanie surowicy przeciwtężcowej. Wszystkie typy odmrożeń powinny być też ocenione poprzez lekarza. W przypadku odmrożenia, zwłaszcza kiedy odmrożona sekcja ciala może być wciąż jeszcze blada, polega na możliwie szybkim przywróceniu w niej krążenia krwi. W tym celu stosujemy szybkie ogrzanie uszkodzonej kończyny w kąpieli wodnej o coraz wyższej temperaturze. Rozpoczynamy ogrzewanie wodą o temperaturze 25–30°C, by po kilkunastu minutach zwiększyć ją aż do 38–40°C. Ogrzewanie należy stosować do czasu, kiedy tkanki uzyskaja odpowiednią temperaturę. Po kąpieli można odmrożone miejsca lekko nacierać niewielką ilością 70% alkoholu etylowego aż do zaróżowienia skóry. Następnie trzeba nałożyć suchy jalowy opatrunek z grubą warstwą waty oraz z ciepło owiniętymi kończynami odwieźć chorego do szpitala. Pierwsza pomoc w przypadku odmrożeń polega na zabezpieczeniu odmrożonych okolic przed zimnem. Można w tym celu odmrożone ręce trzymać pod pachami, odmrożone części składowej twarzy przykryć dłońmi w suchych rękawiczkach, a najlepiej nałożyć suchy jałowy opatrunek z grubą warstwą waty oraz z ciepło owiniętymi kończynami odwieźć chorego do szpitala. Nie można nacierać odmrożeń śniegiem czy może zimną wodą ani bezpośrednio ogrzewać. W szpitalu odmrożone części skladowej ciała są ogrzewane w wodzie o stopniowo wzrastajacej temperaturze – od około 25 do 40 stopni Celsjusza. Ogrzewanie takie może trwać 45-60 minut oraz może być często bolesne. W związku z tym przydatne są środki przeciwbólowe, a ze względu na powstawanie zakrzepów należy zastosować heparyny drobnocząsteczkowe. Interwencje chirurgiczną należy stosować jedynie w ostateczności, raczej czekając na ewentualną samoistną amputacje. Wyróżniamy cztery stopnie odmrożeń. Odmrożenia 1 stopnia charakteryzuja rumieniem skóry, swędzeniem, pieczeniem, niekiedy bólem. Stosunkowo rzadko dochodzi do odmrożeń II stopnia, czyli martwicy naskórka, obrzęku, oraz silnego bolu jak przy oparzeniu; z kolei sporadycznie zdarzają się odmrożenia III oraz IV stopnia, w ktorych dochodzi do uszkodzenia głębszych tkanek podskornych.

Pierwszy stopień – polega na przejściowym zaburzeniu krążenia krwi w wyziębionym obszarze oraz objawia się pomiędzy innymi bólem, zaczerwienieniem albo bladością, mrowieniem oraz lekkim obrzękiem. Może być to także proces odwracalny, dotyczący jedynie naskórka oraz nie powoduje powstawania żadnych trwałych zmian. Po przejściowym zblednięciu, występuje zaczerwienienie z lekko sinawym odcieniem, obrzękiem, pieczeniem oraz uczuciem zdrętwienia, w następstwie przejściowych zaburzeń krażenia oraz ostrego stanu zapalnego.

Drugi stopień – na powierzchni skóry pojawiają się pęcherze z płynem surowiczym, dodatkowo może być ona sina oraz mocno obrzeknieta. Uszkodzenia sięgaja głębszych partii naskórka. Cechuje się tworzeniem pęcherzy z plynem surowiczym albo surowiczokrwistym, a obrzęk oraz zasinienie są znacznie większe. Pozostawia po sobie długotrwałe obrzęki i przebarwienia skory.

Trzeci stopień – zniszczenia dotyczą naskórka, skory wlaściwej, a niekiedy również tkanek położonych głębiej. Ludzka skóra ulega martwicy, staje się purpurowa. Charakteryzuje się martwicą skóry, niekiedy także oraz tkanek głębiej polożonych, łącznie z kościa. Po oddzieleniu się części skladowej martwiczych powstają ubytki, które goja się poprzez ziarninowanie.

Czwarty stopień – odmrożenia dotyczą całych części składowej ciała, np. palca, w tym także kości. Są na aż tyle poważne, że uszkodzony narzad nie zawsze da sie uratować. Skoro w warunkach polowych nie posiada możliwości wykonania takiej kąpieli ogrzewającej, to także należy zastosować krótkotrwały, delikatny masaż, używając niewielkiej ilości 70% alkoholu etylowego, a następnie nałożyć gruby opatrunek ochronny.

Pamiętajmy o tym, że odmrożonych okolic nie wolno nacierać śniegiem albo zimną wodą, jak to także niegdyś zalecano, bo może to także przynieść więcej szkody niż pożytku w wyniku uszkodzenia zmarzniętych tkanek. ów stopień odmrożenia wymaga niezwłocznej pomocy lekarskiej oraz bezwzględnie leczenia wlaściwego szpitalnego. Zapobieganie odmrożeniom zależy glównie od nas samych. Przede wszystkim pamiętajmy o tym, by wychodząc na zimno, odpowiednio się ubrać. Odzież posiada zapewnić właściwa izolację, a jednocześnie umożliwić parowanie potu. Należy zakładać parę warstw luźnych, lżejszych ubrań pod okrycie wierzchnie. Nie wolno chodzić z nieosłoniętą głowa – powoduje to także dużą utratę ciepła. Na mrozy lepsze są rękawiczki z jednym palcem. Przed wyjściem na dwór trzeba także pamietać o cieplych, welnianych skarpetach. Obuwie nie powinno być też nadto ciasne. Nie należy zapominać, że niebezpieczeństwo odmrożenia w niskich temperaturach zwiększa się wraz z podwyższeniem wilgotności powietrza oraz prędkości wiatru. Należy jak najszybciej okryć odmrożone miejsca skoro nie pojawiły się rany oraz udać się do cieplego pomieszczenia. Odmrożeń nie należy nacierać śniegiem ani polewać zimną wodą. Odmrożone miejsca należy delikatnie ogrzać np. przykładając ogrzany ręcznik, mocząc w letniej wodzie (maksymalna temperatura 30*C). Nie należy odmrożonych rak przykladać np. bezpośrednio do kaloryfera ani przykładać termoforów z gorącą wodą. Odmrożonych miejsc nie należy pocierać ani masować. Jeśli w odmrożonym miejscu powstaly pęcherze, nie należy ich przekluwać. W takiej sytuacji zaleca sie nalożenie czystych opatrunków z wyjałowionej gazy. Po ogrzaniu odmrożonych miejsc należy je okryć oraz unieść nieco wyżej. Należy pić ciepłe napoje, zjeść ciepłą zupę. Pod żadnym pozorem nie należy pić alkoholu. Ludzka skóra bardzo dobrze nagrzana powinna nabrać rożowego koloru.

Odmrożenia – jak można sobie z nimi radzić gdy nas dopadną?

Odmrożenie to inaczej uszkodzenie skóry, powstające w wyniku działania na nią niskiej temperatury. Ciężkość i rozległość uszkodzenia skóry zależą od temperatury otoczenia oraz czasu, w jakim skóra była poddana działaniu niskiej temperatury. Wiatr i duża wilgotność powietrza nasilają skutki działania mrozu. Odmrożenie jest to uszkodzenie ciała w skutek działania niskich temperatur, w wyniku którego temperatura tkanek spada poniżej 0ºC. Powstałe w ten sposób kryształki lodu uszkadzają strukturę komórek wywołując mikrozatorowość.

Proces ulega przyspieszeniu, gdy tkanki kontaktują się z dobrymi przewodnikami ciepła, jak metale, woda czy gazy. Najczęściej odmrożeniu ulegają nieosłonięte części ciała takie jak: nos, uszy, palce. Ważne – w zapobieganiu odmrożeniom ma też znaczenie codzienne mycie nóg, a więc usuwanie potu i soli w nim zawartych, zakładanie codziennie świeżych pończoch czy skarpetek, a w razie potrzeby i dwa razy dziennie. Wychodząc na mróz, należy odkryte części ciała natłuścić, np. wazeliną, tranem, tłustym kremem (są dostępne na rynku doskonałe kremy ochronne) itd. Ważne jest też pouczenie dzieci o tym, że kiedy jest zimno, to należy się ruszać, biegać, tupać nogami itd. Powstanie i stopień ciężkości odmrożeń zależą od temperatury, wilgotności powietrza, prędkości wiatru, powierzchni skóry, czasu działania zimna. Zmiany w naczyniach krwionośnych, spowodowane spożyciem dużej ilości alkoholu, powodują u poszkodowanych ciężkie odmrożenia, często przyczyniając się do nadmiernego wychłodzenia ciała i – w wyniku tego – śmierci. Miejsca szczególnie narażone na odmrożenie to: nos, uszy, policzki oraz palce rąk i stóp. Rozróżniamy odmrożenia lekkie, średnio ciężkie i bardzo ciężkie. Przy odmrożeniu lekkim obserwujemy zblednięcie skóry, a później zaczerwienienie, czasem skóra przyjmuje zabarwienie sinawe. Zmarznięciu towarzyszy zmniejszenie czucia. Później, kiedy odmrożenie ustępuje, obserwujemy przejściowe obrzmienie, piekący ból i swędzenie. Wszystkie te objawy ustępują po kilku dniach i nie mają skłonności do nawrotów.
Jak wiadomo rozróżnia się kilka typów urazów miejscowych powstałych odmrożeń wyniku działania niskiej temperatury:
• stopa okopowa: powstaje odmrożeń wyniku kilkudniowego narażenia na wilgoć odmrożeń zimno, gdy temperatura otoczenia przekracza 0°C. Objawia się przekrwieniem, obrzękiem, bólem odmrożeń pęcherzami. Stopa okopowa jest charakterystyczna dla osób bezdomnych.
• odmroziła: zmiany na skórze, powstające na skutek długotrwałego działania zimnego, suchego powietrza odmrożeń temperaturze powyżej 0°C. Na objętym obszarze skóry pojawiają się małe swędzące zaczerwienienia, „pajączki” naczyniowe odmrożeń guzki
Czynniki wpływające na powstanie odmrożeń:

1. niewystarczająca izolacja cieplna od mrozu i wiatru,

2. zmniejszone krążenie krwi w uciśniętych ubraniami tkankach,

3. zmęczenie,

4. duża wysokość,

5. współistniejące urazy,

6. choroby układu krążenia,

7. nieprawidłowe odżywianie,

8. odwodnienie,

9. hipotermia,

10. spożycie alkoholu,

11. palenie tytoniu.

Bardzo ciężkie odmrożenia powstają wtedy, kiedy pod wpływem długo działającego zimna nie tylko zjawiają się pęcherze, ale cała skóra i tkanka podskórna ulega obumarciu, czyli martwicy (gangrena). Nieraz bardzo zmarznięte części ciała (uszy, palce nóg) mogą odpaść. Należy więc obchodzić się z nimi bardzo delikatnie. Gojenie się bardzo ciężkich odmrożeń trwa bardzo długo, nieraz nawet całe miesiące. Po takich odmrożeniach pozostają zniekształcenia i blizny.
Stopnie odmrożeń
I° Zaczerwienienie skóry, która następnie staje się blada lub woskowa. Po ok. 3 godzinach pojawia się obrzęk, który utrzymuje się do 10 dni. Od 5 dnia towarzyszy mu złuszczanie skóry. Przez wiele miesięcy może utrzymywać się nadmierne pocenie i mrowienie odmrożonych części ciała.
II° Pierwszymi objawami są przekrwienie i obrzęk. Po 2 tygodniach powstają pęcherze, które odpadają po 3 tygodniach. Przez kilka miesięcy utrzymują się parestezje i nadwrażliwość skóry.
III° Uszkodzenie dotyczy całej skóry. Powstają pęcherze i strupy, a po ich odpadnięciu ubytki tkanek gojące się przez ziarninowanie i naskórkowanie. Po wygojeniu powstają trwałe przebarwienia skóry. Przez szereg tygodni mogą utrzymywać się bóle i mrowienie.
IV° Odmrożenie obejmuje skórę, tkankę podskórną, mięśnie a nawet kości. Tkanki te ulegają martwicy suchej lub rozpływowej. Potem następuje proces demarkacji. Powstają trudne do leczenia owrzodzenia. Martwica głęboka, której ulegają np. palce, uszy lub nos. Leczenia tego rodzaju zmian polega na chirurgicznym usunięciu martwych tkanek.
Pierwsza pomoc w przypadku odmrożenia polega na możliwie szybkim przywróceniu krążenia w miejscu odmrożenia. Do niedawna zalecano w tym celu nacieranie śniegiem. Dużo lepsze efekty daje jednak ogrzewanie za pomocą kąpieli, okładów o coraz wyższej temperaturze, zaczynając od +25°C do +30°C, aż do +37°C. Można też nacierać miejsca odmrożenia niewielką ilością alkoholu. Dowodem przywrócenia krążenia w miejscu przemarzniętym będzie zaczerwienienie. Przywrócenie krążenia krwi zapobiega dalszemu marznięciu oraz, co nie jest bez znaczenia, usuwa skutki zmarznięcia. Samo miejsce zmarznięte natłuszczamy wazeliną i przykrywamy opatrunkiem suchym, albo też opatrunkiem spirytusowym, który przyspiesza ustąpienie objawów odmrożenia. W celu zapobieżenia zakażeniu odmrożonego miejsca używa się maści z antybiotykiem (oksykort, maść detreomycynową, neomycynową itd.). Pęcherzy, które tworzą się przy ciężkich odmrożeniach, nie należy otwierać. Powoduje to zakażenie i opóźnia gojenie. Należy więc postępować tak, aby nie uszkodzić pęcherzy. Na miejsce odmrożone kładziemy suchy, jałowy opatrunek i zwracamy się do lekarza tym szybciej, im cięższe jest odmrożenie. W celu ogrzania podajemy ciepłe napoje (dobrze osłodzoną ciepłą herbatę, kawę) oraz zdejmujemy z chorego odzież, jeśli jest wilgotna.
Czego nie wolno robić?
W przypadku głębokich odmrożeń nie zaleca się żadnych czynności mających na celu ogrzanie odmrożonych powierzchni.
Jeśli wytworzyły się pęcherze, nie wolno ich przekłuwać ani uciskać.
Nie należy stosować nacierania śniegiem odmrożonych okolic.
Nie należy podawać poszkodowanemu napojów alkoholowych.
Poszkodowany nie powinien palić papierosów.
Pacjent z odmrożonymi nogami nie powinien chodzić, ponieważ praca mięśni wymaga zwiększonego ukrwienia, a zwężone naczynia mogą temu nie podołać.
Nie należy nacierać i masować odmrożonych miejsc, gdyż nie powoduje to wzrostu temperatury a jest przyczyną utraty ciepła.
Zapobieganie
W zapobieganiu odmrożeniom podstawową rolę odgrywa ubiór, który powinien chronić prze wiatrem, wilgocią i dobrze izolować termicznie, dlatego najlepsza metodą jest ubieranie „na cebulkę”. Poza tym bardzo ważne jest nakrycie głowy, gdyż organizm traci większą część swojego ciepła właśnie przez skórę głowy. Niezbędne jest również właściwe zaopatrzenia kończyn- najlepiej w rękawice warstwowe.
Przed wyjściem na mróz nie wolno spożywać alkoholu. Odsłonięte okolice ( twarz, usta) powinno się natłuszczać odpowiednimi kremami, ponieważ tłuszcz zabezpiecza przed działaniem zimna.

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

Dołącz do 5 044 obserwujących.